Bacopa Lanigera
Bir bakışta
Hangi ihtiyaca uyar
Köken ve doğal yaşam alanı
Doğu Bolivya'dan Brezilya'nın orta-batı, güneydoğu ve güney bölgelerine kadar yayılır.
Islak toprakta, bataklıklarda ve sığ su kenarında, gövdeleri yere yatarak ve çoğu zaman yaprakları havada yetişir.
Haritadaki noktalar GBIF'teki 61 koordinatlı kaydının ülkelere dengeli dağıtılmış bir özetidir. Havuzlardan ve akvaryumlardan doğaya karışmış popülasyonların kayıtları da görünebilir.
Bakım notları ve ilgili bitkiler
Kart verisi: Kew Plants of the World Online · GBIF · akvaryumpedia editörleri. Harita: © OpenFreeMap, © OpenMapTiles, © OpenStreetMap katkıcıları; sınırlar Natural Earth.
Bacopa lanigera, başlangıç bitkisi değildir. Akvaryumda yaşar ve büyür, ama bunun için güçlü ışık, karbondioksit (CO2) desteği, yumuşak su ve bol gübre ister. Bu dört koşuldan biri eksik kaldığında kök salmakta direnir, alt yapraklarını döker ve yerinde sayar. Yeri akvaryumun orta ve arka bölgesidir. Saplar ayrılarak tek tek kuma dikilir; gövdesi kalın ve yumuşak olduğu için dikerken ezilmemesi gerekir.
Bitki aslında Brezilya’nın bataklık bitkisidir. Islak toprakta ve sığ suda, çoğu zaman yaprakları havada yetişir. Akvaryumcuya gelen bitki de serada su üstünde büyütülmüştür. Su üstü formunun gövdesini sık, beyaz tüyler kaplar; adı da buradan gelir, çünkü “lanigera” Latincede “yün taşıyan” demektir. Akvaryum bitkisi olarak uygun olup olmadığı yıllardır tartışılır. Bir kısım yetiştirici onu paludaryuma bırakmayı önerir. Işığı, karbondioksiti ve gübresi yerinde olan bir akvaryumda ise su altında da gür, açık yeşil bir çalı oluşturur. Kısacası bu bitki, bitkili akvaryumu oturmuş biri için ilginç bir denemedir; sade bir topluluk akvaryumu için doğru seçim değildir.
Türkiye’de akvaryumcularda “Bacopa Lanigera” adıyla satılır ve az bulunur. Saksıda ya da ithal demet olarak, çoğunlukla ön siparişle gelir. Damarları açık renkli bir form da “Bacopa Lanigera Variegated” adıyla ayrı bir ürün olarak listelenir. Türü Adelbert von Chamisso ile Diederich von Schlechtendal 1827’de Herpestis lanigera adıyla tanımladı. Richard Wettstein 1891’de onu Bacopa cinsine aldı. Bacopa cinsi eskiden sıracaotugiller (Scrophulariaceae) ailesinde sayılırdı; bugün sinirotugiller (Plantaginaceae) ailesindedir.

Nasıl Tanınır
Bacopa lanigera, karşılıklı dizilmiş, sapsız ve yuvarlağa yakın yapraklarıyla tanınır. Su üstü yaprakları 1,5–3 cm uzunluğundadır, kalın ve etlidir. Gövdesi ve genç sürgünleri sık, beyaz tüylerle kaplıdır; yaprak kenarlarında da ince tüyler seçilir. Yaprak damarları çoğu zaman yaprağın zemininden açık renktir ve yaprak üzerinde ince bir ağ deseni çizer. Ezilen yaprak keskin, aromatik bir koku yayar.
Su altına giren bitkinin görünüşü belirgin biçimde değişir. Yeni çıkan gövdeler dik ya da hafif kavisli büyür, açık yeşildir ve tüysüz de olabilir. Su altı yaprakları su üstündekilerden iridir. Bu yapraklar 4 cm boya ve 2,5 cm kadar genişliğe ulaşır; yumuşaktır, açık yeşildir ve kenarları düzensiz dalgalıdır. Su altındaki bir öbek 5–8 cm genişliğinde yer kaplar ve gövdeler 35 cm’yi geçer. Bu hâliyle bitki, çok daha iri yapılı bir Bacopa australis öbeğini andırır.
Kesit incelemelerinde Bacopa lanigera’nın gövdesinde akrabalarından çok daha fazla tüy bulunur. Cinste kökünde tüy taşıyan tek tür de odur. Gövdesinin içinde, sucul bitkilere özgü hava kanalları bulunur. Su üstünde iyi ışık alan bitki, yaprak koltuklarında koyu mavi-mor, beş taç yapraklı çiçekler açar.
Varyeteler ve Ticari Formlar
Türkiye’de “Bacopa Lanigera Variegated” adıyla ayrı bir ürün satılır. Bu bitkinin yaprak damarları beyazımsı ya da sarımsıdır ve yaprağa açık renkli, ağ gibi bir desen verir. Bazı yetiştiriciler bu damar desenini türün kendi özelliği sayar ve ‘Variegata’ adını aynı bitki için kullanır. Desen her bitkide ortaya çıkmaz. Alacalı diye alınan bitkinin akvaryumda deseninin kalacağının bir güvencesi yoktur. Bakımı yeşil bitkiyle aynıdır; desenli bitki için ışığın güçlü olması daha da önemlidir.
Doğada Nerede Yetişir
Bacopa lanigera, Doğu Bolivya’dan Brezilya’nın orta-batı, güneydoğu ve güney bölgelerine kadar yayılır. Islak toprakta, bataklıklarda ve sığ suyun kenarında yetişir. Gövdeleri yere yatarak ilerler ve boğumlarından kök salar. Doğada yılın önemli bir kısmını yaprakları havada geçirir. Akvaryumda su altı formuna geçişin zor olmasının ve bitkinin başlangıçta direnmesinin nedeni de budur. Tür IUCN tarafından değerlendirilmemiştir.
Akvaryumdaki Yeri ve Dikimi
Bacopa lanigera’nın yeri akvaryumun orta bölgesidir. Geniş yapraklı ve kavisli büyüyen bir öbek kurar; küçük yapraklı ince sap bitkilerinin önünde ya da arka planın kenarında iyi durur. Yüksekliği 30 cm’yi aşmayacak biçimde tutulduğunda en düzgün görünüşünü verir. Bu yüzden en az 60 cm uzunluğundaki akvaryumlara uygundur.
Dikimi aşağıdaki sırayla yapın.
- Saksıyı çıkarın ve köklerdeki taş yününü tamamen temizleyin. Demet geldiyse kurşunu ya da lastiği sökün.
- Sapları birbirinden ayırın. Gövdenin alt 3–4 cm’sindeki yaprak çiftlerini koparın.
- Her sapı tek başına 4–5 cm derinliğe dikin. Saplar arasında 3–4 cm boşluk bırakın, çünkü bitki yana doğru genişler.
- Gövde kalın ama yumuşaktır. Dikim pensesiyle gövdeyi sıkmayın, alttan tutup kuma itin.
- Öbeğin dibine bir kök tableti yerleştirin.
En sık yapılan hata, sapları demet hâlinde tek deliğe dikmektir. Sıkışan gövdeler ışık alamaz, alt kısımları çürür ve bitki zaten isteksiz olduğu kök salmayı hiç yapmaz.
Işık, Karbondioksit ve Gübre
Bu bitki güçlü ışık ister. Standart bir akvaryum lambasının altında gövdeleri uzar, yapraklar seyrekleşir ve alt kısım çıplak kalır. Güçlü bir LED altında, günde 8 saat aydınlatmayla sık ve dolgun büyür. Güçlü ışık aynı zamanda bitkinin kök salmasını hızlandırır. Yüzen bitkiler ışığı keseceği için bu bitkinin üstünde yüzen bitki bulundurmayın.
Karbondioksit desteği bu bitki için şarttır. CO2 verilmeyen akvaryumda su altı formuna geçemez, yeni yaprak çıkarmakta zorlanır ve birkaç ay içinde geriler. Gübre ihtiyacı da yüksektir. Bitki besinini hem kökünden hem sudan alır. Besinli taban ya da düzenli kök tableti ile haftalık demirli sıvı gübre birlikte en iyi sonucu verir.
Su Değerleri
Bacopa lanigera yumuşak ve hafif asidik suyu sever. Karbonat sertliği düşük tutulmalıdır; sert ve kireçli şebeke suyunda büyümesi yavaşlar. Su 20 °C’nin altına inmemelidir, bu yüzden ısıtıcısız akvaryuma uymaz.
Budama ve Bakım
Gövdeler 25–30 cm’ye ulaştığında bir yaprak çiftinin hemen üstünden kesilir. Kesilen yerin altındaki boğumdan iki yan dal çıkar ve öbek sıklaşır. Bitki dik değil, kavisli ve eğik büyümeye yatkındır. Düzenli budama bu eğilimi gizler ve öbeğe toplu bir görünüş verir. Kesilen tepeler yeniden dikilir. Alt kısımları çıplaklaşan eski gövdeler zamanla sökülür, yerlerine taze tepeler dikilir.
Çoğaltma
Bacopa lanigera sap çeliğiyle çoğaltılır. Budamada kesilen 10–15 cm’lik tepe parçasının alt yaprakları koparılır ve parça kuma dikilir. Gövdenin orta kısmından kesilen, üzerinde birkaç yaprak çifti bulunan parçalar da kök salar. Boğumlarında kök çıkmış yan dallar daha kolay tutunur. Gövde yumuşak olduğu için kesmeyi keskin bir makasla yapın; parçayı ezmeyin. Su üstünde, paludaryumda yatık büyüyen gövdeler boğumlarından kendiliğinden köklenir. Bu kökler ayrılarak yeni bitki elde edilir.
Sık Görülen Sorunlar
İlk haftalarda yaprak dökme ve çürüme
Serada su üstünde yetişmiş bitki akvaryuma girince eski tüylü yapraklarının bir kısmını döker. Bu, su altı formuna geçişin bir parçasıdır. Gövdenin tepesinden yeni, açık yeşil yapraklar çıkıyorsa bitki yoluna girmiş demektir. Çürüyen yaprakları alın, ışığı ve karbondioksiti eksiksiz verin, sabır gösterin.
Kök salmıyor, kumdan kalkıp yüzüyor
Bu bitki akraba bacopalardan daha geç kök salar. Işık zayıf, karbondioksit yetersiz ya da taban besinsizse bu süre uzar ve saplar kumdan sıyrılır. Sapları daha derine dikin, dibine kök tableti koyun, ışığı ve karbondioksiti artırın.
Gövdenin uzayıp alttan çıplaklaşması
Belirti, boğum aralarının açılması ve alt yaprakların sararıp düşmesidir. Neden genellikle zayıf ışık, üstteki yüzen bitkiler ya da öbeğin fazla sık dikilmesidir. Işığı güçlendirin, sapların arasını açın ve çıplak gövdeleri tepeden yeniden dikin.
Soluk ve sarı yeni yapraklar
Bu bitki gübreye açtır. Yeni yapraklar soluk çıkıyorsa demir ve öteki besinler eksik kalıyor olabilir. Demirli sıvı gübreyi düzenli verin ve kök tabletini yenileyin.
Hangi Akvaryuma Uyar
Bacopa lanigera, ışığı güçlü ve karbondioksitli bir tropik bitkili akvaryumda yerini bulur. Küçük ve sakin topluluk balıkları ve karidesler bu bitkiye dokunmaz. Isıtıcısız akvaryum, kazıcı balıklar ve yumuşak yaprak yiyen otçullar ise bu bitkiye uymaz. En verimli kullanıldığı yer güçlü ışıklı paludaryumdur. Orada yatık gövdeleriyle kara bölümüne yayılır, kenardan suya sarkar ve mavi-mor çiçek açar.
| Balık / canlı | Durum | Not |
|---|---|---|
| Tetra, rasbora ve küçük topluluk balıkları | Uyumlu | Bitkiye dokunmazlar; açık yeşil öbek bu balıkların arka planı olur. |
| Karidesler | Uyumlu | Bitkiye zarar vermezler. Bitkinin istediği gübre düzeni karides akvaryumunda dikkatli uygulanmalıdır. |
| Beta balığı | Uyumlu | Bitkiye dokunmaz. Bitkinin ışık ve karbondioksit ihtiyacı küçük beta akvaryumlarında karşılanmaz. |
| Lepistes, plati ve öteki canlı doğuranlar | Kısmen | Bitkiye zarar vermezler. Bu akvaryumların sert suyu ve karbondioksitsiz düzeni bitkiyi geriletir. |
| Japon balığı | Uyumsuz | Serin su bitkiye uymaz; yumuşak yaprakları kemirilir ve saplar sökülür. |
| Kazıcı cikletler | Uyumsuz | Geç kök salan saplar eşelenen kumda kolayca sökülür. |
| Gümüş dolar ve otçul balıklar | Uyumsuz | Yumuşak ve iri yapraklar bu balıkların yemi olur. |
Satın Alma ve Akvaryuma Ekleme
Türkiye’de bu bitki saksıda ya da ithal demet olarak satılır ve çoğu zaman ön siparişle gelir. Gelen bitki neredeyse her zaman su üstünde yetiştirilmiştir. Bu yüzden gövdesi tüylü, yaprakları küçük ve yuvarlaktır. Akvaryumda göreceğiniz iri, yumuşak yaprakların bu bitkiye benzemediğini bilerek alın. Sağlıklı bitkinin gövdesi sert ve diridir, yaprakları yeşildir; boğumlarında kahverengileşme ve yumuşama olmamalıdır. Uzun yolculuktan gelen demetlerde gövde dipleri çürümüş olabilir. Bu kısımları dikmeden önce kesin. Saksı ve demetlerle salyangoz ve yosun gelebileceği için bitkiyi dikmeden önce iyice durulayıp inceleyin. İlk iki üç hafta bitkinin yaprak dökmesi ve büyümemesi normaldir.
Benzer Bitkiler ve Karıştırılma Riski
Bacopa lanigera en sık Bacopa caroliniana ile karıştırılır. İkisinin su üstü formu birbirine çok benzer. Bacopa lanigera’nın yaprakları daha yuvarlaktır, gövdesindeki beyaz tüyler daha sık ve belirgindir, damarları da açık renkli bir ağ çizer. Bacopa caroliniana çok daha kolay bir bitkidir ve karbondioksitsiz akvaryumda da yaşar. Su altında Bacopa lanigera daha iri, daha açık yeşil ve yumuşak yapraklı bir öbek olur.
Su altı formu Bacopa australis‘e de benzer, ama o tür her bakımdan çok daha küçüktür. Bacopa monnieri‘nin yaprakları küçük, dar ve parlaktır; Bacopa salzmannii ise ışıkta mora döner. Satıcılar “Bacopa Variegated” adını farklı türler için kullanır; alacalı bacopa alırken etiketteki tür adına bakın.
Sıkça Sorulan Sorular
Bacopa lanigera CO2 ister mi?
Evet. Bacopa lanigera su altında ancak karbondioksit desteğiyle düzgün büyür. CO2 verilmeyen akvaryumda yeni yaprak çıkarmakta zorlanır, kök salmaz ve zamanla geriler.
Bacopa lanigera su altında yaşar mı?
Yaşar, ama kolay değildir. Bitki doğada bataklık bitkisidir ve su üstünde yetiştirilmiş olarak satılır. Güçlü ışık, karbondioksit, yumuşak su ve bol gübre verilen akvaryumda su altı formuna geçer ve gür bir öbek kurar. Bu koşullar yoksa paludaryumda yetiştirmek daha doğrudur.
Bacopa lanigera ile Bacopa caroliniana arasındaki fark nedir?
Bacopa lanigera’nın yaprakları daha yuvarlaktır ve gövdesini sık beyaz tüyler kaplar. Bakımı da çok daha zordur. Bacopa caroliniana karbondioksitsiz akvaryumda yaşayan kolay bir bitkidir; Bacopa lanigera ise güçlü ışık ve karbondioksit ister.
Bacopa lanigera nasıl dikilir?
Saksıdaki taş yünü temizlenir, saplar birbirinden ayrılır ve alt yaprak çiftleri koparılır. Her sap tek başına 4–5 cm derinliğe, aralarında 3–4 cm boşluk kalacak biçimde dikilir. Gövde yumuşak olduğu için penseyle sıkılmamalıdır.
Bacopa lanigera neden yaprak döküyor?
Su üstünde yetişmiş bitki akvaryuma girince eski yapraklarının bir kısmını döker ve su altı yaprakları çıkarır. Yeni yaprak gelmeden dökülme sürüyorsa ışık, karbondioksit ya da gübre yetersizdir.
Bacopa Lanigera Variegated nedir?
Yaprak damarları beyazımsı ya da sarımsı olan ve yaprağa açık renkli bir ağ deseni veren Bacopa lanigera bitkisinin ticari adıdır. Bu desen her bitkide çıkmaz ve akvaryumda kaybolabilir. Bakımı yeşil bitkiyle aynıdır.
Kaynakça
- Izzah, N., Nugraha, M. F. I. & Lestari, R. (2022). Histo-anatomy and morphology of aquatic plants Bacopa amplexicaulis (Pursh) Wettst., Bacopa lanigera (Cham. & Schltdl.) Wettst., and Bacopa rotundifolia (Michx.) Wettst. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, 1119(1), 012002.
- CABI (2019). Bacopa lanigera. CABI Compendium. doi:10.1079/cabicompendium.112637.
- POWO (2026). Bacopa lanigera (Cham. & Schltdl.) Wettst. Plants of the World Online, Royal Botanic Gardens, Kew. powo.science.kew.org.
- IPNI (2026). Bacopa lanigera Wettst., Nat. Pflanzenfam. 4(3b): 77 (1891). International Plant Names Index, 28322-2. www.ipni.org.
- GBIF Secretariat (2026). Bacopa lanigera (Cham. & Schltdl.) Wettst. GBIF Backbone Taxonomy. www.gbif.org.
- Flowgrow (2026). Bacopa lanigera. Aquatic Plant Database. www.flowgrow.de.
- Aquasabi (2025). Bacopa lanigera, bitki veri sayfası. www.aquasabi.com.
- B-Aqua (2026). Bacopa lanigera, bitki fişi. www.b-aqua.com.
💬 Yorum Yaz