🐠 Türkiye'nin en kapsamlı akvaryum ansiklopedisi
Ana Sayfa › Ansiklopedi › Akvaryum Balık Türleri › Cichlidler › Orta Amerika Cichlidleri › İnci Pullu Ciklet (Carpinte)
Orta Amerika Cichlidleri

İnci Pullu Ciklet (Carpinte)

📅 22 Kas 2026
İnci Pullu Ciklet (Carpinte) (Herichthys carpintis)
Fotoğraf: H. Zell · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Bilimsel ad Herichthys carpintis (Jordan & Snyder, 1899) Diğer bilimsel adlar: Neetroplus carpintis, Cichlasoma carpintis, Herichthys teporatus
Takım Cichliformes Familya Cichlidae Alt familya Cichlinae Cins Herichthys IUCN LC · Asgari endişe
Türkiye'de Carpinte · Carpintis · İnci pullu ciklet · Green Texas İngilizce Pearlscale cichlid · Lowland cichlid · Green Texas cichlid

Bir bakışta

Boy20 cm (en fazla 25 cm)
Minimum akvaryum300 L / 150 cm uzunluk
GrupTek birey (çift)
Sıcaklık24–28 °C
pH7–8,5
Sertlik8–20 °dGH
ZorlukOrta · dayanıklı
MizaçAgresif · bölgesel
KatmanAlt · gündüz
BeslenmeHepçil
ÜremeSubstrat yumurtlayıcı · orta
AkvaryumculardaAra sıra bulunur · 4–6 cm
BitkilerYer / söker

Köken ve dağılım

Doğal yayılış (havza) Doğal olarak bulunduğu ülke Sonradan yayıldığı ülke Nehir Gözlem kaydı (GBIF)
Köken
Kuzey Amerika
Doğal olarak yaşadığı ülkeler
Meksika (endemik)
Havzalar
PanucoSoto la Marina
Nehirler
PánucoTamesíSoto la Marina

Meksika'nın Atlantik yamacına özgü: Tamaulipas, San Luis Potosí, Veracruz, Hidalgo ve Querétaro'da Pánuco–Tamesí ve Soto la Marina havzaları, genellikle 1.000 m altı.

Haritadaki noktalar GBIF'teki 222 koordinatlı kaydın özetidir; ülke ve havza bilgisi FishBase'ten derlenmiştir. Akvaryumdan kaçan/salınan bireylerin kayıtları da görünebilir.

Doğal yaşam alanı

Doğada sıcaklık23–33 °C
Doğada pH7–8
Doğada sertlik9–20 °dGH

Alçak ovalardaki lagün, dere ve nehirler; çakıl, çamur ya da taş taban, yavaştan hızlıya akıntı, en fazla 2,5 m derinlik.

Aynı sularda yaşayan türler

Bakım notları ve ilgili türler

Kart verisi: FishBase · GBIF · IUCN Kırmızı Liste · akvaryumpedia editörleri. Harita: © OpenFreeMap, © OpenMapTiles, © OpenStreetMap katkıcıları; sınırlar Natural Earth; havzalar World Bank (CC BY 4.0).

Meksika’nın kuzeydoğusundaki alçak ovaların ciklidi budur. Gri-yeşil gövdesi iri, parlak, sedef gibi turkuaz beneklerle kaplıdır; balık ışığı aldıkça pul pul parlar. Türkçedeki “inci pullu” adı da İngilizcedeki “pearlscale” adı da bu görüntüden gelir. Akvaryumda 20–25 cm olur, akrabası Texas ciklitten bir boy küçük kalır ama mizacı ondan pek yumuşak değildir.

Türkiye’de “carpinte”, “carpintis” ve “inci pullu ciklet” adlarıyla bilinir; eski etiketlerde Cichlasoma carpintis yazar. Akvaryumcularda çoğu zaman “Texas” ya da “green Texas” diye satılır. Bu yanlış bir ad: gerçek Texas ciklet başka bir türdür, Herichthys cyanoguttatus. İki balığı ayırmanın yolu aşağıda anlatılıyor.

Türü 1899’da David Starr Jordan ve John Otterbein Snyder, Tampico yakınlarındaki Carpinte Lagünü’nden topladıkları örneklerle Neetroplus carpintis adıyla tanımladı; tür adı bu lagünden gelir. Sonra uzun yıllar Cichlasoma içinde kaldı, bugün Herichthys cinsindedir. Soto la Marina havzasındaki balıklar bir dönem ayrı tür sayıldı (Herichthys teporatus); 2018’deki genetik çalışmadan sonra bu ad yeniden carpintisin altına alındı.

İnci Pullu Ciklet (Carpinte) – Doğal ortamında, taşlı ve berrak bir derede inci pullu ciklet grubu
Doğal ortamında, taşlı ve berrak bir derede inci pullu ciklet grubu — Fotoğraf: José Francisco Colorado-Dapa · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Nasıl Tanınır

Gövde yüksek, yandan basık ve yuvarlağa yakın, baş iri, dudaklar kalındır. Zemin rengi gri, zeytin ya da yeşilimsidir. Gövde, baş ve yüzgeçler iri, düzensiz, yeşil-mavi ile turkuaz arası parlayan beneklerle doludur; benekler o kadar sıktır ki bazı bireylerde koyu zemin yalnızca beneklerin arasındaki ağ gibi kalır. Gövde ortasında birkaç koyu leke ve kuyruk sapında siyah bir nokta bulunur, ama heyecan ve ruh haline göre belirginlikleri değişir.

Erkek dişiden iri olur, sırt ve anal yüzgeçlerinin uçları daha uzun ve sivridir. Yaşlı erkeklerde alın kabarabilir. Dişi daha küçük ve dolgundur, çoğu zaman sırt yüzgecinde siyah bir leke taşır. Bu leke yardımcı bir ipucudur, kesin değildir; kesin ayrım yumurtlama öncesi beliren genital papilla ile yapılır.

Yavrular gri zeminde soluk beneklidir ve parlak benekler büyüdükçe çıkar; 5–6 cm’lik bir yavruyu Texas’tan ayırmak bu yüzden zordur. Üreme dönemindeki çiftlerde yüz mavi-yeşil kalır, gövdenin geri kalanı siyaha döner; renk değişimi baştan gövdeye inen keskin bir çizgiyle ayrılır.

Renk Formları ve Varyeteler

Doğal popülasyonlar arasında benek iriliği ve zemin rengi değişir. Hobide balıklar yakalandıkları yere göre adlandırılır: “Escondido”, “Chairel” gibi adlar ayrı tür ya da form değil, Pánuco bölgesindeki yerel popülasyonlardır. Bu etiketler ancak güvenilir bir üreticiden geliyorsa anlam taşır; aynı adla satılan balıkların bir kısmı melezdir.

“Electric blue carpintis” diye satılan balıklar beneklerin yoğun maviye döndüğü seçilmiş hatlardır. Bir kısmı saf carpintistir, bir kısmında başka Herichthys türlerinin kanı bulunur. Kırmızı-turuncu “Red Texas” ise bir melezdir; çoğu hattında carpintis kanı olduğu düşünülür, ama ebeveynleri tam olarak bilinmez.

Doğada Nerede Yaşar

Meksika’nın Atlantik yamacına, yani Meksika Körfezi’ne akan ovalara özgüdür. Tamaulipas, San Luis Potosí, Veracruz, Hidalgo ve Querétaro eyaletlerinde, Pánuco–Tamesí havzasında ve kuzeyde Soto la Marina havzasında yaşar; genellikle 1.000 metrenin altındaki alçak kesimlerde bulunur. İngilizcedeki “lowland cichlid” adı da buradan gelir.

Lagünlerde, derelerde ve nehirlerde, çakıl, çamur ya da taş tabanlı, yavaştan hızlıya her akıntıda görülür; en fazla 2,5 metre derinlikte kalır. Pánuco havzasında küçük kahverengi benekli akrabası Herichthys pantostictus ile aynı sularda yaşar. Dünya Doğayı Koruma Birliği türü “Asgari Endişe” kategorisinde tutar; geniş bir alana yayılmıştır ve sayısı kararlıdır.

Akvaryum Nasıl Olmalı

Tek bir yetişkin ya da bir çift için 150 cm uzunluk ve 300 litre alt sınırdır. Başka iri ciklitlerle ortak düzen kuracaksanız 180 cm ve 450 litre ve üzerini düşünün. 120 cm’lik bir akvaryum tek bir dişi ya da küçük bir erkeğe bir süre yeter, üreyen bir çifte yetmez.

Kazmayı çok sever. Tabana ince kum ya da yuvarlak küçük çakıl serin. Köklü bitkiler sökülür; kök ve taşa bağlanan anubias ile Java eğreltisi ayakta kalır. Yassı taşlar, kökler ve büyük kil saksılar sığınak ve yumurtlama yeri olur. Kaya gruplarını doğrudan cama oturtun ki altları oyulunca devrilmesin. Isıtıcıyı korumalı ya da sabit takın.

Çok yer, çok kirletir. Hacmin saatte 4–5 katını çeviren güçlü bir dış filtre ya da iki filtre kullanın. Ortada geniş yüzme alanı bırakın.

Su Değerleri

Sert ve hafif bazik su ister: pH 7,0–8,5 ve orta-sert su idealdir. Türkiye’deki kireçli şebeke sularının çoğu doğrudan işe yarar; yumuşak ve asidik suda solar ve hastalanmaya yatkın olur. Sıcaklık 24–28 °C arasında tutulmalıdır. Serin suya cinsinin çoğu türünden dayanıklıdır ama ısıtıcısız akvaryum ve açık havuz için Texas kadar güvenli değildir. Haftada %30–50 su değişimi yapın.

Beslenme

Hepçildir. Doğada böcek, kabuklu, solucan, balık yumurtası, küçük balık, bitki parçası ve tabandaki organik çökeltiyle beslenir. Akvaryumda seçici değildir.

Temel yem kaliteli batan ciklit peleti ya da çubuğu olsun. Haftada birkaç kez karides, midye, artemia ve dondurulmuş yemle çeşitlendirin. Spirulinalı yem, haşlanmış bezelye ve ıspanakla bitkisel payı düzenli verin. Kırmızı et ve dana yüreği vermeyin. Yetişkine günde bir iki öğün, birkaç dakikada bitecek kadar yeter.

Davranış ve Tank Arkadaşları

Bölge kuran, kavgacı bir ciklittir; dinlenirken iri ciklitlerin sakinlerinden sayılır, üremeye başlayınca akvaryumun tamamını sahiplenir. Erkek, yumurtlama sırasında ya da sonrasında dişiye de saldırabilir. En güvenli düzen tek balık ya da tek çifttir. Karışık akvaryum ancak geniş hacimde, aynı boyda ve kendini koruyabilen balıklarla denenebilir.

Ağzına sığan her balık ve karides yemdir. Kum çukurları kazar, dekoru yerinden oynatır, bitkileri söker.

Tür Bilimsel Ad Uyum Not
Jack Dempsey Rocio octofasciata Dikkatli Benzer boy; geniş akvaryum ve ayrı bölgeler şart
Green terror Andinoacara rivulatus Dikkatli Benzer mizaç; 180 cm üstü akvaryumda
Firemouth Thorichthys meeki Dikkatli Daha küçük kalır; üreyen carpintis çifti onu sıkıştırır
Tinfoil barb Barbonymus schwanenfeldii Uyumlu Hızlı, iri sürü balığı; 5 ve üzeri, geniş akvaryum
Gümüş dolar Metynnis türleri Uyumlu Orta katmanda hızlı sürü; bitki yer
Yelken yüzgeçli pleco Pterygoplichthys pardalis Uyumlu Zırhlı taban sakini; kendine sığınak ister
Texas ciklet Herichthys cyanoguttatus Uyumsuz Kolayca melezlenir; aynı akvaryumda tutmayın
Zebra ciklet Amatitlania nigrofasciata Uyumsuz Küçük kalır, sürekli kovalanır
Küçük balıklar, karides Corydoras, Neocaridina vb. Uyumsuz Yem olur
Afrika ciklitleri Malawi, Tanganika türleri Uyumsuz Farklı davranış, sürekli kavga

Üretim

Yassı taşa ya da saksı içine yumurtlar, iki ebeveyn birlikte bakar: dişi yumurtaların başında durur, erkek bölgeyi korur. Çift kurulduktan sonra üretim kolaydır, çiftler 5 cm civarında bile yumurtlamaya başlayabilir. Zor olan çifti kurmaktır. Erkekler genellikle daha iri olduğundan farklı boylarda altı yedi yavru alıp birlikte büyütün, kendiliğinden eşleşen çifti bırakın. Yetişkin iki balığı birleştirecekseniz önce şeffaf bölmeyle tanıştırın; bölmeye dişinin geçebileceği ama erkeğin geçemeyeceği delikler açmak da işe yarar.

  1. Akvaryum: 150 cm ve üzeri, başka balık olmayan bir akvaryum; yassı taşlar ve tabanı delinmiş ters kil saksılar. 26–27 °C yeterlidir.
  2. Kondisyon: İki üç hafta canlı ve dondurulmuş yemle zenginleştirilmiş, günde iki öğünlük beslenme.
  3. Kur: Çift yan yana gösteri yapar, ağız ağıza çekişir ve seçtiği taşı ağzıyla temizler. Renkler siyah üreme desenine döner, yüz mavi-yeşil kalır.
  4. Yumurtlama: Dişi yumurtaları temizlenen yüzeye sıra sıra bırakır, erkek hemen döller. Genç dişilerde 150–300, iri dişilerde 1.000’i aşan yumurta çıkar. İki ebeveyn de yumurtaları göğüs yüzgeçleriyle yelpazeler.
  5. Kuluçka: Yumurtalar 26 °C civarında 2–3 günde açılır. Ebeveynler larvaları önceden kazdıkları kum çukurlarına taşır.
  6. Serbest yüzme: Larvalar 5–7 gün sonra serbest yüzer. Ebeveynler sürüyü bir arada tutar, kaçan yavruyu ağzıyla toplayıp geri getirir.
  7. Yavru yemi: Yeni çıkmış artemia ve toz yem, günde iki üç öğün; büyüdükçe ezilmiş pul ve küçük ciklit peleti. Yavrular hızlı büyür ve üç ayda 8–10 cm’yi bulabilir.

İlk yumurtlamaların yenmesi olağandır. Akvaryum kalabalıklaşınca ya da dişi yumurtaları yerse erkek ona saldırabilir; bu yüzden üreme akvaryumunda bir bölme hazır tutun. Çift ayda bir yumurtlayabilir, bu da kısa sürede yüzlerce yavru demektir. Yavruları vermeden önce nereye gideceklerini düşünün.

Hastalıklar ve Korunma

Sağlam ve dayanıklı bir balıktır. Sorunlarının kaynağı çoğu zaman kendi ürettiği atıktır. Uzun süre yüksek nitratlı ya da yumuşak, asidik suda kalan bireylerde iri Amerikan ciklitlerinin klasik derdi olan kafada delik hastalığı görülür: baş ve yanal çizgi boyunca küçük çukurlar. Çözüm su kalitesini düzeltmek, yemi çeşitlendirmek ve gerekirse metronidazoldür.

Kavga yaraları üzerinden bakteriyel enfeksiyon, yüzgeç çürümesi, beyaz benek ve deri parazitleri diğer iri ciklitlerdeki gibi seyreder. Korunma basittir: sıfır amonyak ve nitrit, düşük nitrat, düzenli su değişimi, çeşitli yem ve her yeni balığa 3–4 hafta karantina.

Satın Alma ve Akvaryuma Ekleme

Akvaryumcularda ara sıra, çoğunlukla 4–6 cm’lik, cinsiyeti belirsiz yavrular olarak ve çoğu zaman “Texas” etiketiyle bulunur. Etiketteki adın değil balığın kendisinin ne olduğunu sorun. Yüzgeçleri açık, tetikte, karnı çökük olmayan, pulları düzgün bireyleri seçin. Kısık yüzgeç, hızlı solunum, beyaz nokta ve köşeye sinmiş durmak geri çevirme nedenidir. Kırmızımsı ya da turuncu leke taşıyan yavrular büyük olasılıkla melezdir.

Çift istiyorsanız farklı boylarda altı yedi yavru alın; çift belirginleşince kalanları verin. Karışık akvaryuma koyacaksanız carpintisi en son ekleyin. İlk günlerde rengini koyultup saklanması normaldir; kazmaya başlaması yerleştiğini gösterir.

Benzer Türler ve Karıştırılma Riski

En sık karışan tür Texas ciklettir (Herichthys cyanoguttatus). Ayırt etmek için şunlara bakın:

  • Benek: Texas’ın benekleri küçük, nokta nokta ve gövde boyunca sıra sıra dizilidir. Carpintisin benekleri iri, parlak, yer yer birbirine değen leke ya da pul şeklindedir ve sıra oluşturmaz.
  • Renk: Carpintis daha yeşil-turkuaz ve parlaktır; Texas’ın zemini daha gri-zeytin, benekleri daha beyazımsıdır.
  • Boy: Texas 25–30 cm’yi bulur, carpintis 20–25 cm’de kalır.
  • Köken: Texas Rio Grande ve Nueces havzalarından, yani Teksas’ın güneyi ile Meksika’nın en kuzeydoğusundan gelir. Carpintis daha güneyde, Pánuco ve Soto la Marina ovalarında yaşar.

Bazı doğal carpintis popülasyonları Texas’a çok benzer ve yavru boyunda ayrım zordur. İki tür kolayca melezlendiği için aynı akvaryumda tutulmamalıdır.

Aynı havzada yaşayan Herichthys pantostictus gri-sarı zeminli ve küçük kahverengi beneklidir; carpintisin parlak mavi beneklerinden kolayca ayrılır, ama hobide nadiren bulunur. “Red Texas” bir tür değil, akvaryumda üretilmiş bir melezdir; çoğu hattında carpintis kanı olduğu düşünülür. Benzer turkuaz benekleri taşıyan Jack Dempsey (Rocio octofasciata) ise daha uzun ve koyu gövdelidir, sırt yüzgecinin kenarı kırmızımsıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

İnci pullu ciklet ile Texas ciklet aynı balık mı?

Hayır. İnci pullu ciklet Herichthys carpintis, Texas ciklet Herichthys cyanoguttatus adlı ayrı türlerdir. Carpintis akvaryumcularda çoğu zaman “Texas” ya da “green Texas” adıyla satılır. Carpintisin benekleri iri ve dağınık, Texas’ın benekleri küçük ve sıralıdır; carpintis 20–25 cm’de, Texas 30 cm’ye kadar büyür.

Carpintis kaç litrelik akvaryumda bakılır?

Tek bir yetişkin ya da bir çift için 150 cm uzunluk ve 300 litre alt sınırdır. Başka iri ciklitlerle birlikte bakılacaksa 180 cm ve 450 litre ve üzeri gerekir. Daha küçük akvaryumlar yalnızca yavru dönemine yeter.

Carpintis başka balıklarla yaşar mı?

Bölge kuran, kavgacı bir ciklittir; en güvenli düzen tek balık ya da tek çifttir. Geniş akvaryumlarda aynı boyda, kendini koruyabilen ciklitler ve iri, hızlı sürü balıklarıyla denenebilir. Üreme başladığında çift akvaryumdaki herkese saldırır; küçük balıklar ve karidesler yem olur.

Carpintis erkeği ile dişisi nasıl ayırt edilir?

Erkek daha iri olur, sırt ve anal yüzgeç uçları daha uzun ve sivridir, yaşlandıkça alnı kabarabilir. Dişi daha küçük ve dolgundur, çoğu zaman sırt yüzgecinde siyah bir leke taşır. Kesin ayrım yumurtlama öncesi beliren genital papilla ile yapılır.

Escondido carpintis ayrı bir tür mü?

Hayır. “Escondido” ve “Chairel” gibi adlar Pánuco bölgesindeki yerel popülasyonları gösterir; balıklar aynı türdür. Bu etiket ancak güvenilir bir üreticiden gelen, melez karışmamış hatlarda anlam taşır.

Red Texas carpintisten mi üretilir?

Red Texas bir tür değil, akvaryumda üretilmiş bir melezdir. Çoğu hattında carpintis kanı olduğu düşünülür, diğer ebeveyn flowerhorn ya da papağan hattından bir ciklittir; ama ebeveynler değişkendir ve tam olarak bilinmez.

Kaynakça

  1. Jordan, D. S. & Snyder, J. O. (1899). Notes on a collection of fishes from the rivers of Mexico, with description of twenty new species. Bulletin of the U.S. Fish Commission, 19, 115–147.
  2. Pérez-Miranda, F., Mejía, O., Soto-Galera, E., Espinosa-Pérez, H., Piálek, L. & Říčan, O. (2018). Phylogeny and species diversity of the genus Herichthys (Teleostei: Cichlidae). Journal of Zoological Systematics and Evolutionary Research, 56(2), 223–247.
  3. Mejía, O., Pérez-Miranda, F. & Bernal-Portillo, A. (2025). Genetic and morphological analysis of Herichthys pantostictus (Cichliformes: Cichlidae) populations that showed mitochondrial DNA introgression. Neotropical Ichthyology, 23(3), e250042.
  4. McMahan, C. D., Matamoros, W. A., Piller, K. R. & Chakrabarty, P. (2015). Taxonomy and systematics of the herichthyins (Cichlidae: Tribe Heroini), with the description of eight new Middle American genera. Zootaxa, 3999(2), 211–234.
  5. Miller, R. R. (2005). Freshwater Fishes of Mexico. Chicago: University of Chicago Press.
  6. IUCN Red List of Threatened Species. Herichthys carpintis, Asgari Endişe (LC), 2018 değerlendirmesi.
  7. Froese, R. & Pauly, D. (Ed.) (2025). FishBase. Herichthys carpintis (Jordan & Snyder, 1899). www.fishbase.se.
  8. Seriously Fish (2025). Herichthys carpintis – Pearlscale Cichlid. www.seriouslyfish.com.

💬 Yorum Yaz

🐟 akvaryumpedia