Anubias Nangi
Bir bakışta
Hangi ihtiyaca uyar
Köken ve doğal yaşam alanı
Florida'da bir üretim serasında elde edilmiş, doğada bulunmayan bir melezdir (Anubias barteri var. nana × Anubias gilletii). Ebeveynleri Batı ve Orta Afrika yağmur ormanlarından gelir; cüce anubias Kamerun'a özgüdür, Anubias gilletii Nijerya'dan Angola'ya kadar yetişir.
Doğal yaşam alanı yoktur. Ebeveyn türler ormanın gölgesindeki derelerin kıyısında, yılın bir bölümünü su üstünde geçirerek yaşar.
Bakım notları ve ilgili bitkiler
Kart verisi: akvaryumpedia editörleri.
Anubias Nangi, bakımı Anubias nana kadar kolay olan ama yaprakları ondan belirgin biçimde iri ve sivri uçlu bir anubiastır. Karbondioksit (CO2) sistemi istemez, standart akvaryum lambasının ışığı ona yeter ve gübre verilmeyen balıklı bir akvaryumda da büyür. Kuma dikilmez; bir taşın ya da kökün üstüne iplikle veya yapıştırıcıyla bağlanır. Yaprakların çıktığı kalın yatay gövde, yani rizom, hiçbir zaman gömülmemelidir. Gömülen rizom çürür ve bitki ölür.
Akvaryumda 5–15 cm boyda kalır. Bu boyuyla küçük nana ile 25–45 cm’ye çıkan iri Anubias barteri arasındaki boşluğu doldurur. Orta akvaryumun ön ve orta alanında, bir kökün dibinde tek başına bir öbek oluşturur. Yavaş büyür, bu yüzden sabır ister ve güçlü ışık altında yaprakları yosun tutar. Sert yapraklarını japon balıkları ve cikletler yemez.
Nangi doğada yetişen bir tür değildir, üretim serasında elde edilmiş bir melezdir. Ebeveynleri cüce anubias (Anubias barteri var. nana) ile Orta Afrika’nın iri yapraklı türü Anubias gilletii‘dir. Adı da bu iki adın birleşiminden gelir: “nana”nın ilk hecesi ile “gilletii”nin ilk hecesi yan yana konmuştur. Melezi Florida’da akvaryum bitkisi üreten Robert Gasser elde etti ve bitki 1986’dan beri satılır. Bilimsel olarak tanımlanmış bir türe karşılık gelmediği için adı tırnak içinde, Anubias ‘Nangi’ biçiminde yazılır. Hollanda’daki üretim seraları onu zaman zaman “Anubias sagittae” adıyla da satmıştır. Türkiye’de akvaryumcuların listelerinde nadiren yer alır ve adı dünyada olduğu gibi “Anubias Nangi” olarak geçer.
Nasıl Tanınır
Anubias Nangi’nin yaprakları geniş mızrak biçimlidir ve uca doğru uzayarak sivrilir. Rengi koyu yeşildir, yüzeyi parlaktır. Yan damarların arası hafifçe kabarır, bu da yaprağa dalgalı bir doku verir. Su altında yaprak ayası 8–11 cm uzunluğa ulaşır, yaprak sapı ise 5–10 cm olur. Bitki kalın ve güçlü bir rizom üstünde büyür; yapraklar rizomun üst yüzünden, kökler alt yüzünden çıkar.
Ebeveynleriyle karşılaştırıldığında aradaki yerini görmek kolaydır. Nananın yaprak ayası 6 cm’yi geçmez ve yaprak sapı ayasından kısadır. Nangi’nin ayası daha uzun, sapı ise ayasına yakın boydadır. Anubias gilletii gençken mızrak biçimli yapraklar verir, yaşlandıkça yaprak tabanında iki kulakçık çıkarır ve 20–40 cm boylanır. Nangi bu iri yapıyı almaz; boyu ve yaprak biçimi nanaya daha yakın kalır.
Satılan bitki serada su üstünde yetiştirildiyse yaprak sapları çok daha uzun olabilir; su üstü formunda saplar 30 cm’ye kadar uzar. Bitki su altına alındıktan sonra yeni çıkan yapraklar kısa saplı ve daha toplu olur. Eski uzun saplı yaprakları zamanla dipten kesebilirsiniz.
Doğada Nerede Yetişir
Nangi’nin doğada bir yaşam alanı yoktur; bitki yalnızca üretim seralarında ve doku kültürü laboratuvarlarında çoğaltılır. Bu yüzden kartta harita gösterilmez. Ebeveyn türlerin ikisi de Batı ve Orta Afrika yağmur ormanlarından gelir. Cüce anubias yalnızca Kamerun’un güneybatısındaki derelerden bilinir. Anubias gilletii ise Nijerya ve Kamerun’dan Gabon’a, Kongo’ya ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti’ne, güneyde Angola’ya kadar yetişir.
Her iki tür de ormanın gölgesindeki derelerin kıyısında, yılın bir bölümünü su üstünde geçirerek yaşar. Nangi’nin gölgeye alışkın olması ve su üstünde de büyüyebilmesi bu kökenden gelir. Ebeveyn türlerin ikisi de uluslararası koruma listesinde “Asgari Endişe” sınıfındadır.
Akvaryumdaki Yeri ve Dikimi
En iyi yeri, orta boy bir akvaryumda ön ya da orta alandaki bir taşın veya kökün üstüdür. Nanadan daha iri olduğu için 30 litrenin altındaki küçük akvaryumda bütün ön alanı kaplar. Bitkiyi lambanın tam altına değil, kökün ya da uzun bitkilerin gölgesine yerleştirin.
Bağlama işi bütün anubiaslarda olduğu gibidir ve adım adım Anubias Nana sayfasında anlatılır. Bitkiyi saksısından çıkarın ve köklerdeki taş yününü sonuna kadar temizleyin. Doku kültürü kabından gelen bitkinin köklerindeki jeli akan suyun altında yıkayın. Rizomu taşa ya da köke yatırın, pamuk ipliğiyle veya misinayla sarın ya da köklerinden jel kıvamlı akvaryum yapıştırıcısıyla tutturun. Rizomu güçlü olduğu için ipi biraz sıkı sarabilirsiniz, ama büyüme ucunu ezmeyin.
Kuma koymak istiyorsanız yalnızca kökleri gömün ve rizomu tamamen tabanın üstünde bırakın. Daha güvenli yol, bitkiyi küçük bir taşa bağlayıp taşı kuma oturtmaktır. Birden fazla bitki koyacaksanız aralarına bir yaprak boyu kadar boşluk bırakın.
Işık, Karbondioksit ve Gübre
Az ışık Anubias Nangi’ye yeter. Akvaryumla birlikte gelen standart lamba günde 6–8 saat yandığında sağlıklı büyür. Güçlü LED altında da yaşar, ama büyümesi belirgin biçimde hızlanmaz ve yavaş yenilenen yapraklarının üstünü yosun kaplar.
Karbondioksit sistemi gerekmez. Karbondioksit verilen bitkili bir akvaryumda yeni yaprakları biraz daha sık çıkar; aradaki fark yalnızca bu bitki için bir sistem kurmaya değmez. Besinini ağırlıklı olarak sudan alır. Balıklı akvaryumda çoğu zaman ek gübre istemez. Yeni yapraklar soluk çıkıyorsa haftada bir, şişede yazan dozun yarısı kadar sıvı gübre verin.
Su Değerleri
Su değerlerinde seçici değildir. Yumuşak ve asidik sudan sert ve bazik suya kadar yaşar, bu yüzden Türkiye’deki şebeke sularının hemen hepsine uyar. En iyi 24–28 °C’de büyür ve 30 °C’ye dayanır. Isıtıcısız akvaryumda da yaşar; su soğudukça büyümesi yavaşlar ve ısınınca kaldığı yerden sürer.
Budama ve Bakım
Budama ihtiyacı azdır. Sararmış, delinmiş ya da yosunla kaplanmış yaprağı, sapının rizoma birleştiği yerden keskin bir makasla kesin. Yaprağı ortasından kesmeyin, çünkü kalan sap çürür. Seradan uzun saplı gelen yaprakları, su altında yeni yapraklar çıktıkça birer birer alın. Bir seferde çok yaprak kesmeyin, çünkü bitkinin eksilen yaprağı yerine koyması aylar sürer. Yapraktaki ince tortuyu su değişimi sırasında parmakla ya da yumuşak bir fırçayla silebilirsiniz.
Çoğaltma
Anubias Nangi rizomu bölünerek çoğaltılır. Melez olduğu için tohumdan üretilmez; satılan bütün bitkiler aynı bitkiden bölünerek ya da doku kültürüyle çoğaltılmıştır.
- Rizom uzayıp dallanana ve bitki sekiz on yapraklı bir öbek olana kadar bekleyin.
- Bitkiyi bağlı olduğu taşla ya da kökle birlikte sudan çıkarın.
- Rizomu temiz ve keskin bir bıçakla tek hamlede kesin. Her parçada en az iki üç yaprak ve birkaç kök kalsın.
- Parçaları ayrı taşlara ya da köklere bağlayıp gölgeli bir yere koyun.
Rizomun yanından çıkan yavru sürgünü, birkaç yaprak ve kendi kökleri olduktan sonra ana gövdeden ayırmak en kolay yoldur. Ucu kesilen ana rizom bir süre sonra yandan yeni sürgün verir ve bitki sıklaşır.
Sık Görülen Sorunlar
Rizom çürüyor
Çürüyen rizom yumuşar, kararır ve kötü kokar; yapraklar sapından kolayca kopar. En sık nedeni rizomun kuma gömülmesidir. Bitkiyi sudan çıkarın, yumuşak kısmı sert ve yeşil dokuya kadar kesip atın, sağlam parçayı bir taşa bağlayın.
Yapraklar yosun tutuyor
Yaşlı yapraklarda koyu yeşil sert noktalar ya da kenarlarda siyah tüyler belirir. Nedeni, yavaş büyüyen yaprağın uzun süre güçlü ışık altında kalmasıdır. Bitkiyi gölgeye alın ya da aydınlatmayı günde 6–8 saate indirin. Tamamen kaplanmış yaprağı dipten kesin.
Eski yapraklar sararıyor
Seradan gelen bitki, su altına alıştığı ilk haftalarda uzun saplı su üstü yapraklarının bir kısmını sarartıp bırakabilir. Bu olağandır; sararan yaprağı dipten kesin. Yeni çıkan yapraklar da soluk ya da sarı çıkıyorsa suda besin eksiktir ve yarım dozla demir içeren sıvı gübre verilmelidir.
Bitki bağından kopup yüzüyor
Kökler tutunmadan ip çürürse ya da balıklar bitkiyi çekiştirirse bitki yüzeye çıkar. Yüzen bitki zarar görmez. Onu misinayla ya da yapıştırıcıyla yeniden bağlayın.
Hangi Akvaryuma Uyar
Anubias Nangi, öteki anubiaslar gibi bitki yaşatmanın zor olduğu akvaryumlarda işe yarar. Acı ve sert yapraklarını otçul balıklar çoğunlukla yemez. Kayaya bağlı durduğu için kazıcı cikletlerin eşelediği kumdan etkilenmez ve sert, bazik suya dayanır. İri cikletler bitkiyi yerinden sökebilir, bu yüzden onu yapıştırıcıyla ağır bir taşa tutturun. Isıtıcısız akvaryumun serin suyunda da yaşar. Diskus akvaryumunun sıcak, yumuşak suyuna da uyum sağlar.
| Balık / canlı | Durum | Not |
|---|---|---|
| Japon balığı | Uyumlu | Yaprağı yemez. Kuma dikili bitkiyi eşeleyip söktüğü için bitki taşa bağlı olmalıdır. |
| Malavi ve Tanganyika cikletleri | Uyumlu | Bitki sert ve bazik suya dayanır; kayaya bağlanır. |
| Astronot balığı ve öteki iri cikletler | Dikkat | Yaprağı yemez ama bitkiyi söker. Yapıştırıcıyla ağır bir taşa tutturun. |
| Diskus | Uyumlu | Bitki 30 °C’ye ve yumuşak, asidik suya dayanır. |
| Beta balığı | Uyumlu | Geniş yaprak dinlenme yeri olur; bitki az ışıkta yaşar. |
| Lepistes, tetra ve rasbora gibi topluluk balıkları | Uyumlu | Bitkiye dokunmazlar. |
| Cüce karidesler | Uyumlu | Yaprakta biyofilm otlarlar. Saksılı bitkiyi ilaç kalıntısına karşı önce birkaç gün ayrı suda bekletin. |
| Ancistrus ve öteki vantuzlu balıklar | Dikkat | Aç kaldıklarında yaprağı kazıyıp delebilirler; ek yem verin. |
| İri kerevitler | Uyumsuz | Bitkileri kıskaçlarıyla keser ve söker. |
Satın Alma ve Akvaryuma Ekleme
Anubias Nangi Türkiye’de nadir bulunan bir bitkidir ve akvaryumcuların listelerinde düzenli olarak yer almaz. Yurt dışında doku kültürü kabında, saksıda ya da saksısız olarak satılır. Doku kültürü kabındaki bitki küçük olur ama salyangoz, yosun ve ilaç kalıntısı taşımaz. Saksılı ya da saksısız bitkiyi akvaryuma koymadan önce akan suyun altında yaprak yaprak yıkayın; karides akvaryumuna girecekse birkaç gün ayrı bir kapta, suyunu her gün değiştirerek bekletin.
Nadir bir bitki olduğu için etiketine dikkat edin. Yaprakları 6 cm’yi geçmeyen, kısa saplı bir bitki büyük olasılıkla nanadır. Gerçek Nangi’nin yaprakları daha uzun, belirgin biçimde sivri uçlu ve parlaktır. Sağlıklı bitkinin rizomu sert ve yeşildir. Rizomu yumuşak ya da kahverengi olan bitkiyi almayın. İlk haftalarda büyüme beklemeyin; bitki önce kök salar ve rizomun ucundan çıkan ilk yeni yaprak, yerine alıştığını gösterir.
Benzer Bitkiler ve Karıştırılma Riski
En sık karıştırıldığı bitki ebeveyni Anubias Nana‘dır. Genç bir Nangi ile yetişkin bir nana aynı boyda görünür. Ayrım yaprakların biçiminden yapılır: nananın yaprağı yumurta biçimli ve kısa saplıdır, Nangi’ninki ise daha uzun, mızrak biçimli ve uca doğru sivrilen bir yapıdadır.
İri varyete Anubias barteri 25–45 cm boylanır ve yaprakları daha geniş, mat ve kalın saplıdır. Dar ve mızrak biçimli yapraklı Anubias glabra da benzer boydadır ama yaprakları daha dar ve uzundur. Uzun ve dar yapraklı Anubias heterophylla daha iri olur ve yaprak kenarı çoğu zaman belirgin biçimde dalgalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Anubias Nangi nedir?
Anubias Nangi, cüce anubias ile Anubias gilletii’nin üretim serasında elde edilmiş melezidir. Doğada yetişmez, 1986’dan beri akvaryum bitkisi olarak satılır. Bakımı Anubias nana kadar kolaydır, yaprakları ise ondan daha iri ve sivri uçludur.
Anubias Nangi CO2 ister mi?
Anubias Nangi karbondioksit sistemi istemez. Standart lamba altında, gübre verilmeyen balıklı bir akvaryumda sağlıklı büyür. Karbondioksit verilirse yaprakları yalnızca biraz daha sık çıkar.
Anubias Nangi kuma dikilir mi?
Anubias Nangi’nin yalnızca kökleri kuma girebilir, rizomu tabanın üstünde kalmalıdır. Gömülen rizom çürür. En güvenli yol, bitkiyi bir taşa ya da köke iplikle veya yapıştırıcıyla bağlamaktır.
Anubias Nangi ne kadar büyür?
Anubias Nangi su altında 5–15 cm boyda kalır. Yaprak ayası 8–11 cm uzunluğa ulaşır. Bitki yavaş büyür ve rizomu yıllar içinde dallanarak bir öbek oluşturur.
Anubias Nangi ile Anubias nana arasındaki fark nedir?
Anubias nananın yaprağı yumurta biçimli, kısa saplıdır ve 6 cm’yi geçmez. Anubias Nangi’nin yaprağı daha uzun, mızrak biçimli, sivri uçlu ve parlaktır. Bakımları aynıdır; ikisi de az ışıkta, karbondioksitsiz yaşar ve taşa bağlanır.
Japon balığı Anubias Nangi yer mi?
Japon balığı anubiasların sert ve acı yaprağını çoğunlukla yemez. Anubias Nangi ısıtıcısız akvaryumun serin suyunda da yaşar. Japon balığı kuma dikili bitkiyi söktüğü için bitkiyi bir taşa ya da köke bağlayın.
Kaynakça
- Crusio, W. (1979). A revision of Anubias Schott (Araceae) (Primitiae Africanae XII). Mededelingen Landbouwhogeschool Wageningen, 79(14), 1–48.
- Li, L., Liu, C., Hou, K. & Liu, W. (2022). Comparative analyses of plastomes of four Anubias (Araceae) taxa, tropical aquatic plants endemic to Africa. Genes, 13(11), 2043.
- Kasselmann, C. (2010). Aquarienpflanzen. 3. baskı, s. 114.
- POWO (2026). Anubias gilletii De Wild. & T.Durand; Anubias barteri Schott. Plants of the World Online, Royal Botanic Gardens, Kew. powo.science.kew.org.
- Ghogue, J.-P. (2020). Anubias barteri. The IUCN Red List of Threatened Species 2020: e.T185219A140382044.
- GBIF Secretariat (2026). Anubias gilletii De Wild. & T.Durand. GBIF Backbone Taxonomy. www.gbif.org.
- Flowgrow (2026). Anubias ‘Nangi’. Aquatic Plant Database. www.flowgrow.de.
- Aquasabi (2026). Anubias ‘Nangi’, bitki veri sayfası. www.aquasabi.de.
💬 Yorum Yaz