Lomariopsis Lineata
Bir bakışta
Hangi ihtiyaca uyar
Köken ve doğal yaşam alanı
Yapraklı eğrelti Güney Çin ve Myanmar'dan Hindiçin, Malay Yarımadası, Endonezya adaları ve Filipinler üzerinden Yeni Gine'ye kadar yayılır. Akvaryumdaki gametofit klonunun hangi bölgeden geldiği bilinmez ve doğada su altında yaşayan bir gametofiti bulunmamıştır.
Yapraklı bitki tropikal ormanlarda yerden ağaç gövdelerine tırmanan bir eğreltidir; mevsimsel olarak kuruyan dere yataklarındaki kayalarda da yetişir.
Haritadaki noktalar GBIF'teki 122 koordinatlı kaydının ülkelere dengeli dağıtılmış bir özetidir. Havuzlardan ve akvaryumlardan doğaya karışmış popülasyonların kayıtları da görünebilir.
Bakım notları ve ilgili bitkiler
Kart verisi: Kew Plants of the World Online · GBIF · akvaryumpedia editörleri. Harita: © OpenFreeMap, © OpenMapTiles, © OpenStreetMap katkıcıları; sınırlar Natural Earth.
Lomariopsis lineata, karbondioksit (CO2) sistemi olmayan bir akvaryumda da yaşayan, kolay ve yavaş büyüyen bir bitkidir. Standart akvaryum lambası ona yeter. Akvaryumda moss gibi kullanılır: taşın ya da kökün üstüne pamuk iplikle veya misinayla bağlanır, iki taşın arasına sıkıştırılır ya da gevşek bir öbek hâlinde dipte bırakılır. Kuma dikilmez. Bilmeniz gereken asıl şey, bu bitkinin taşa kendiliğinden sıkıca tutunmamasıdır. Alt yüzündeki ince tüyler yüzeyi ancak hafifçe tutar, bu yüzden bağlanmayan bitki yerinde bir öbek olarak durur ve akıntıda kayar.
Görünüşü bir moss ya da ciğerotu gibidir ama bitki aslında bir eğreltiotunun yapraksız erken evresidir. Eğreltiler sporlardan önce gametofit denen ince, yassı bir yapı oluşturur ve yapraklı eğrelti normalde bu yapının üstünde büyür. Akvaryumdaki Lomariopsis bu ikinci adıma hiç geçmez. Yıllarca ince, yarı saydam ve dallanan şeritler hâlinde yaşar, koptuğu parçalardan da çoğalır.
Türkiye’de akvaryumcularda “Lomariopsis lineata” adıyla satılır. Ürün adında çoğu zaman “Pellia Roundleaf Moss” da yazar. Bu ad yanıltıcıdır, çünkü sitede ayrıca anlatılan Pellia başka bir bitkidir. Yurt dışında bitkinin Almanca adı Süsswassertang yaygındır ve “tatlı su deniz yosunu” anlamına gelir. Bu ad yazımda sık sık “Subwassertang” biçimine bozulur. Bitki hobiye 2001 civarında girdi. Bir Alman bitki uzmanı onu kendi akvaryumunda fark etti, çoğalttı ve hobicilere dağıttı. Kaynağı bugün de bilinmez. Uzun süre bir ciğerotu sanıldı. 2009’da yapılan bir DNA çalışması onun Lomariopsis cinsinden bir eğreltinin gametofiti olduğunu ve Lomariopsis lineata ile çok yakın eşleştiğini gösterdi. Aynı cinsten başka bir tür olma olasılığı tamamen kapanmadığı için bitkinin adı bazı listelerde kimliğin kesin olmadığını belirten bir işaretle yazılır.

Nasıl Tanınır
Lomariopsis, yassı ve şerit biçimli bir dokudan oluşur. Bu şeritler bol dallanır ve uçları geniş, yuvarlak loblarla biter. Doku tek hücre katmanı kalınlığındadır, bu yüzden yarı saydamdır ve ışığa tutulduğunda içinden görülür. Rengi açık ya da orta yeşildir. Şeritlerin ortasında bir orta damar yoktur. Bu, onu en sık karıştırıldığı pelliadan ayıran en güvenilir işarettir.
Şeridin alt yüzünde ve kenarlarında renksiz, ince tüyler vardır. Bu tüyler çoğunlukla küçük kümeler hâlinde durur. Bitki bunlarla taşa ve köke hafifçe yapışır ama gerçek bir kök sistemi kurmaz. Doku esnektir ve elde kolayca dağılmaz. Pelliaya göre daha sağlam bir bitkidir.
Akvaryumda 3–10 cm yüksekliğinde, gevşek ve kabarık bir yastık oluşturur. Biçimi ışığa bağlıdır. Az ışıkta şeritler daralır, uzar ve kayış gibi seyrek bir görünüm alır. Işık arttıkça loblar genişler ve yastık daha sık, daha toplu büyür. Akvaryumcuda satılan porsiyon, küçük bir plastik kabın içinde iç içe geçmiş şeritlerden oluşan bir tutamdır.
Doğada Nerede Yetişir
Doğal yayılış yalnızca yapraklı eğrelti için bilinir. Lomariopsis lineata, Güney Çin ve Myanmar’dan Tayland, Kamboçya ve Vietnam’a, oradan Malay Yarımadası, Sumatra, Cava, Borneo, Sulawesi, Filipinler ve Yeni Gine’ye kadar yayılan Güneydoğu Asya ormanlarında yetişir. Yapraklı bitki, yerde başlayıp ağaç gövdelerine tırmanan bir eğreltidir. Mevsimsel olarak kuruyan dere yataklarında kayaların üzerinde de bulunur. Karttaki harita bu yabani eğreltinin yayılışını gösterir. Akvaryumdaki bitkinin hangi bölgeden geldiği bilinmez.
Doğada su altında yaşayan bir Lomariopsis gametofiti bugüne kadar bulunmadı. Bitkinin akvaryumdaki yaşamı bu yüzden bir ölçüde bir laboratuvar hikâyesidir. Yine de cinsin bazı türlerinde, yapraklı eğrelti evresine hiç geçmeden yalnızca gametofit olarak yaşayan doğal topluluklar bilinir. Bu ince yapıların gölgeli ve nemli ormanlarda uzun süre tek başına yaşayabilmesi, bitkinin akvaryumda neden yıllarca aynı hâlde kaldığını açıklar. Yabani eğreltinin uluslararası koruma durumu değerlendirilmemiştir.
Akvaryumdaki Yeri ve Dikimi
Lomariopsis taşların, köklerin üstüne ve ön ya da orta alana yakışır. Küçük akvaryumda ön alanda bir taşın üzerinde yastık olarak durur, büyük akvaryumda kök çatallarını ve taş aralarını doldurur. Bitkiyi kuma gömmeyin. Kumun altında kalan şeritler ışık alamaz ve çürür. Taşa bağlamak için şu sırayı izleyin:
- Porsiyonu akvaryum suyuyla dolu bir kapta hafifçe çalkalayın. Araya karışmış iplik yosununu, salyangozları ve salyangoz yumurtalarını ayıklayın.
- Tutamı birkaç küçük parçaya ayırın. Pürüzlü bir taşın ya da kökün üstüne ince bir tabaka hâlinde yayın.
- Bitkiyi pamuk iplikle ya da misinayla gevşek ama sık aralıklarla sarın. İpi fazla sıkarsanız ince dokuyu keser.
- Taşı akvaryumdaki yerine koyun ve ilk haftalarda kopan parçaları bir kepçeyle toplayın.
Bitkiyi ince bir saç filesiyle örtüp filenin uçlarını taşın altında bağlamak da işe yarar. Bağlamadan kullanmak isterseniz küçük öbekleri iki taşın arasındaki bir yarığa ya da bir kök çatalına sıkıştırın. Bitki sudan ağır olduğu için gevşek bir öbek olarak da dipte kalır. Ancak balıklar ve filtre akıntısı bu öbeği kolayca yerinden oynatır.
En sık yapılan hata, bitkinin birkaç haftada taşa kendiliğinden tutunacağını düşünmektir. Bitkinin tüyleri yalnızca hafif bir tutunma sağlar ve ip çıkarıldığında yastığın büyük bölümü kalkar. İpi ya da fileyi yerinde bırakın. Şeritler zamanla ipin üstünü örter ve bağ görünmez olur.
Işık, Karbondioksit ve Gübre
Az ışık ona yeter. Akvaryumla birlikte gelen standart lamba, günde 6–8 saat yandığında sağlıklı büyümesi için yeterlidir. Çok karanlık bir köşede ise şeritler daralır ve bitki seyrekleşir. Orta güçte bir ışık altında yastık daha sık ve daha toplu olur. Güçlü ışıkta da yaşar, ama yavaş büyüyen yastık bu durumda iplik yosununa açık hâle gelir.
Karbondioksit sistemi gerekmez. Karbondioksit verilen ve düzenli gübrelenen bir akvaryumda bitki daha canlı ve daha gür görünür. Yine de aradaki fark yalnızca bu bitki için bir sistem kurmaya değmez.
Besinini doğrudan sudan alır ve gerçek kökü yoktur. Bu yüzden kök tableti işe yaramaz. Balıklı bir akvaryumda suya karışan besin ona çoğu zaman yeter. Yeni şeritler soluk çıkıyorsa haftada bir, şişede yazan dozun yarısı kadar sıvı gübre verin. Tek hücre katmanından oluşan bu ince doku, yosun tedavisinde kullanılan sıvı karbon ürünlerine ve hidrojen peroksite duyarlı olabilir. Böyle bir uygulamadan önce bitkiyi ayrı bir kaba alın.
Su Değerleri
Su değerlerinde seçici değildir. Yumuşak ve hafif asidik sudan orta sertlikteki suya kadar sorunsuz yaşar. En iyi 22–28 °C’de büyür. 15 °C’ye kadar inen ve 30 °C’ye kadar çıkan sıcaklıklara kısa süre dayanır, ama ısıtıcısız bir akvaryumda kışın büyümesi durur. Bu yüzden onu ısıtıcılı akvaryuma koyun.
Budama ve Bakım
Yastık kalınlaştıkça alttaki şeritler ışık alamaz, koyulaşır ve zamanla kahverengiye döner. Yastığı ayda bir ya da iki ayda bir elle seyreltin ya da kavisli bir makasla üstten kısaltın. Kesim sırasında filtreyi kapatın ve suda yüzen parçaları kepçeyle toplayın. Toplanan parçaları atmayın; her biri yeni bir öbeğin başlangıcı olur.
Su değişimi sırasında yastığın arasına birikmiş tortuyu hortumla hafifçe çekin. İplik yosunu şeritlerin arasına karışmışsa onu bir diş fırçasıyla ya da cımbızla ayıklayın.
Çoğaltma
Lomariopsis, öbeğin bölünmesiyle ve kopan parçalarla çoğalır. Bitki spor vermez ve akvaryumda yapraklı bir eğrelti hiç oluşturmaz.
- Büyümüş yastıktan elle ya da makasla bir tutam ayırın.
- Tutamı ince bir tabaka hâlinde yeni bir taşa ya da köke yayın.
- Parçayı iplikle ya da fileyle sabitleyin ve gölgeli, akıntısı az bir yere koyun.
Akvaryumda kendi kendine kopan küçük parçalar da başka bir köşede tutunup yeni öbekler kurar. Bitki yavaş büyüdüğü için bölmeden önce yastığın birkaç ay kalınlaşmasını bekleyin.
Sık Görülen Sorunlar
Şeritler daralıyor ve seyrekleşiyor
Şeritler uzayıp kayış gibi daralıyorsa ve yastık dağınık görünüyorsa bitki yeterli ışık almıyordur. Bitkiyi lambaya biraz daha yakın bir yere, uzun bitkilerin gölgesinden çıkarın. Yeni şeritler birkaç hafta içinde genişler.
Altı kahverengileşiyor
Yastığın alt katmanı kahverengiye dönüyor ve dağılıyorsa yastık fazla kalınlaşmıştır. Alttaki şeritler ışık alamaz ve ölür. Ölü katman zamanla bütün öbeği taştan koparır. Yastığı seyreltin ve kahverengi kısmı ayıklayın.
İplik yosunu yastığa karışıyor
Bitki yavaş büyüdüğü için iplik yosunu şeritlerin arasına kolayca yerleşir. Aydınlatma süresini günde 6–8 saatte tutun ve yosunu elle ayıklayın. Yosun yiyen cüce karidesler yastığı temiz tutmaya yardım eder.
Bitki erimeye başlıyor
Şeritler birkaç gün içinde saydamlaşıp çözülüyorsa sorun çoğu zaman suya katılan bir üründür. Sıvı karbon ürünleri, hidrojen peroksit ve bazı yosun ilaçları ince dokuya zarar verebilir. Uygulamayı durdurun, büyük bir su değişimi yapın ve sağlam kalan parçaları yeniden bağlayın.
Bitki dağılıyor ve akvaryumda yüzüyor
Bağlanmamış öbeği balıklar ve filtre akıntısı kolayca dağıtır. Parçaları toplayın ve bir taşa iplikle ya da fileyle bağlayın.
Hangi Akvaryuma Uyar
Lomariopsis en çok karides ve nano akvaryumlarına yakışır. CO2’siz ve az gübreli bir düzende yaşar, ölçeği küçük akvaryumu bozmaz. Karidesler yastığın yüzeyini sürekli otlar, yavru karidesler de şeritlerin arasında saklanır. Gevşek öbekler, balık yavrularının saklanıp yem bulabileceği bir sığınak olarak üretim akvaryumunda da kullanılır.
Lepistes, moli ve plati akvaryumunda da yaşar. Kazıcı balıklar ise ince ve hafifçe tutunan bitkiyi sürekli dağıtır. Japon balığı akvaryumunun serin suyu ve eşeleyen balıkları bu bitkiye uymaz. Diskus akvaryumunun 28–30 °C’lik sıcak suyu da bitkinin rahat ettiği aralığın üst ucundadır.
| Balık / canlı | Durum | Not |
|---|---|---|
| Cüce karidesler | Uyumlu | Yastıkta biyofilm otlarlar, yavrular şeritlerin arasında saklanır. Yeni bitkiyi birkaç gün ayrı suda bekletin. |
| Lepistes, tetra ve rasbora gibi topluluk balıkları | Uyumlu | Bitkiye dokunmazlar. |
| Beta balığı | Uyumlu | Bitki küçük akvaryuma sığar ve zayıf akıntıyı sever. |
| Balık yavruları | Uyumlu | Gevşek öbek yavrulara saklanma yeri olur. |
| Diskus | Dikkat | Diskusun sıcak suyu bitkinin rahat ettiği aralığın üst ucundadır. |
| Japon balığı | Dikkat | Balık eşeleyip öbeği dağıtır; ısıtıcısız suda bitki büyümez. |
| Kazıcı cikletler ve iri balıklar | Uyumsuz | Hafifçe tutunan bitkiyi söker ve dağıtırlar. |
| İri kerevitler | Uyumsuz | Yastığı kıskaçlarıyla parçalarlar. |
Satın Alma ve Akvaryuma Ekleme
Türkiye’de birkaç akvaryumcuda, küçük bir plastik kapta tartıyla porsiyon olarak satılır. Bitki çoğunlukla Endonezya’dan gelen ithal bitkilerle birlikte ön siparişle gelir ve her zaman stokta bulunmaz. Ürün adında “Pellia” yazdığı için siparişte bilimsel adın Lomariopsis lineata olduğuna bakın.
Sağlıklı bitkinin şeritleri yeşil, esnek ve yarı saydamdır. Kahverengi, lapa gibi dağılan ya da kötü kokan porsiyon uzun bir yolculuktan yıpranmış gelmiştir. Böyle bir porsiyonda yeşil kalan parçaları ayırın ve kahverengi kısmı atın.
Porsiyonun içinde salyangoz, salyangoz yumurtası, küçük omurgasızlar ve iplik yosunu gelebilir. Bitkiyi akvaryuma koymadan önce bir kap suyun içinde parça parça çalkalayıp ayıklayın. Karides akvaryumuna girecekse onu birkaç gün ayrı bir kapta, suyunu her gün değiştirerek bekletin. İlk haftalarda görünür bir büyüme beklemeyin. Bitki önce yeni suya alışır, ardından şeritlerinin uçlarında açık yeşil yeni loblar belirir.
Benzer Bitkiler ve Karıştırılma Riski
En sık karıştırıldığı bitki, akvaryumcularda “Pellia” adıyla satılan Monosolenium tenerum‘dur. İki bitki de yassı ve şeritlidir, ama pelliada şeridin ortasından geçen belirgin bir orta damar vardır. Pellianın şeritleri daha kalın, daha opak ve daha koyu yeşildir, uçları kesik gibi düz biter ve doku kolayca kırılır. Lomariopsis’in şeritleri ise daha ince, yarı saydam ve esnektir, uçları geniş ve yuvarlaktır. Ayrıntılar Pellia sayfasında anlatılır.
Mini pellia adıyla satılan Riccardia türleri çok daha dar, kalın ve mercan gibi sık dallanan şeritlere sahiptir. Bu bitki daha fazla ışık ister. Riccia ise açık yeşil, dar ve çatallanarak dallanan bir ciğerotudur. Suyun yüzeyinde serbest yüzer ve dibe bağlandığında düzenli bakım ister.
Java moss ve Christmas moss gibi gerçek mosslar ince gövdeler üzerinde küçük yapraklar taşır. Bunlar Lomariopsis’ten farklı olarak birkaç haftada taşa kendiliğinden tutunur.
Sıkça Sorulan Sorular
Lomariopsis lineata CO2 ister mi?
Lomariopsis lineata karbondioksit sistemi istemez. Standart lamba altında, az gübreli bir akvaryumda yavaş ama sağlıklı büyür. Karbondioksit verilirse yastık daha gür görünür.
Lomariopsis taşa nasıl bağlanır?
Bitki ince bir tabaka hâlinde taşa ya da köke yayılır ve pamuk iplikle, misinayla ya da ince bir fileyle sarılır. Bitki taşa kendiliğinden sıkıca tutunmadığı için bağ yerinde bırakılır. İki taşın arasına sıkıştırmak da işe yarar.
Süsswassertang ile pellia aynı bitki mi?
Süsswassertang ile pellia aynı bitki değildir. Süsswassertang, Lomariopsis cinsinden bir eğreltinin gametofitidir; pellia ise Monosolenium tenerum adlı bir ciğerotudur. Pellianın şeridinde orta damar vardır, Lomariopsis’in şeridi ise damarsız ve yarı saydamdır.
Lomariopsis yosun mu, eğrelti mi?
Lomariopsis bir eğreltiotudur. Akvaryumda satılan bitki, eğreltinin spordan çıkan yassı ve yapraksız gametofit evresidir. Bu evre akvaryumda yapraklı eğrelti oluşturmaz ve yıllarca moss gibi yaşar.
Lomariopsis karides akvaryumuna uygun mu?
Lomariopsis karides akvaryumu için çok uygundur. Karidesler yastığın yüzeyini otlar, yavru karidesler şeritlerin arasında saklanır. Yeni bitkiyi akvaryuma koymadan önce birkaç gün ayrı suda bekletin.
Lomariopsis neden kahverengileşiyor?
Lomariopsis yastığı fazla kalınlaşınca alttaki şeritler ışık alamaz ve kahverengiye döner. Yastığı düzenli olarak seyreltin. Şeritlerin birkaç günde çözülmesi ise çoğu zaman suya katılan sıvı karbon ya da yosun ilacından kaynaklanır.
Kaynakça
- Li, F.-W., Tan, B. C., Buchbender, V., Moran, R. C., Rouhan, G., Wang, C.-N. & Quandt, D. (2009). Identifying a mysterious aquatic fern gametophyte. Plant Systematics and Evolution, 281, 77–86.
- Wu, Y.-H., Sun, C.-Y., Ebihara, A., Lu, N. T., Rouhan, G. & Kuo, L.-Y. (2021). Two new species in the fern genus Lomariopsis (Lomariopsidaceae) from East Asia. PhytoKeys, 187, 161–176.
- Wu, Y.-H., Ke, Y.-T., Chan, Y.-Y., Wang, G.-J. & Kuo, L.-Y. (2022). Integrating tissue-direct PCR into genetic identification: An upgraded molecular ecology approach to survey fern gametophytes in the field. Applications in Plant Sciences, 10(2), e11462.
- POWO (2026). Lomariopsis lineata (C.Presl) Holttum. Plants of the World Online, Royal Botanic Gardens, Kew. powo.science.kew.org.
- GBIF Secretariat (2026). Lomariopsis lineata (C.Presl) Holttum. GBIF Backbone Taxonomy. www.gbif.org.
- USDA APHIS (2026). Lomariopsis (Süßwassertang). Aquarium and Pond Plants of the World. idtools.org.
- Flowgrow (2026). Lomariopsis cf. lineata. Aquatic Plant Database. www.flowgrow.de.
- Dennerle Plants (2026). Lomariopsis lineata, bitki veri sayfası. dennerleplants.com.
- Aquasabi (2026). Lomariopsis cf. lineata, bitki veri sayfası. www.aquasabi.de.
💬 Yorum Yaz