Anubias Nana White
Bir bakışta
Hangi ihtiyaca uyar
Köken ve doğal yaşam alanı
Beyaz formlar nana soyunda çıkan bir mutasyondan seçilmiş kültivarlardır, doğada yaşam alanları yoktur. Harita, ata bitki nananın (Kamerun'un güneybatısı) ve Anubias barteri türünün yayılışını gösterir.
Ata bitki nana, yağmur ormanının gölgesinde hızlı akan sığ derelerde kayalara ve ağaç köklerine tutunarak yetişir.
Haritadaki noktalar ana türün (Anubias barteri) GBIF'teki 515 koordinatlı kaydının ülkelere dengeli dağıtılmış bir özetidir. Havuzlardan ve akvaryumlardan doğaya karışmış popülasyonların kayıtları da görünebilir.
Bakım notları ve ilgili bitkiler
Kart verisi: Kew Plants of the World Online · GBIF · akvaryumpedia editörleri. Harita: © OpenFreeMap, © OpenMapTiles, © OpenStreetMap katkıcıları; sınırlar Natural Earth.
Anubias Nana White, yeşil nananın kolaylığını taşımayan, beyaz yapraklı bir üretim formudur. Yeşil nana gölgede ve gübresiz akvaryumda yıllarca yaşar; beyaz form ise orta ışık, düzenli sıvı gübre ve oturmuş bir akvaryum ister. Karbondioksit (CO2) şart değildir, ama verildiği akvaryumda bitki daha rahat tutunur. Yeri yine kum değil, bir taşın ya da kökün üstüdür. Rizomu gömülürse nana gibi o da çürür. Neredeyse tamamen beyaz yapraklı bitkiler su altında çoğu zaman yaprak döker ve yavaş yavaş zayıflar. Yapraklarında yeşil benek ya da yeşil alan taşıyan bitkiler ise çok daha uzun yaşar.
Bu farkın nedeni basittir. Beyaz yaprak dokusunda bitkinin ışıktan besin üretmesini sağlayan yeşil boya, yani klorofil ya hiç yoktur ya da çok azdır. Bitki besinini yalnızca yeşil kalan kısımlarla üretir. Bu yüzden yeşil nanadan da yavaş büyür, ışığa daha muhtaçtır ve yaprak kaybını yerine koyması aylar sürer. Bakımı, dikimi ve çoğaltmanın temeli Anubias Nana sayfasında anlatıldığı gibidir. Bu sayfa yalnızca beyaz formun farklı olan yanlarını anlatır.
Türkiye’de bu bitki nadir bulunur. Hobiciler ona “Anubias White” ya da “Anubias Nana White” der. Akvaryumcularda en sık desenli seçimi “Anubias White Panda” adıyla, saksısız tek kök olarak görülür; beyaz desenli küçük seçimler doku kültürü kabında da gelir. Beyaz formlar Anubias barteri var. nana soyunda çıkan bir mutasyondan seçilmiş kültivarlardır ve doğada ayrı bir yaşam alanları yoktur. Güncel bitki listeleri nanayı ayrı bir varyete saymaz, Anubias barteri türünün içinde değerlendirir; bu sayfa yine de hobideki adı korur.
Nasıl Tanınır
Bitkinin yapısı nanayla aynıdır. Yatay ilerleyen bir rizomdan kısa saplı, kalın ve derimsi yapraklar çıkar; kökler rizomun alt yüzünden uzanır. Farkı rengindedir. Yapraklar kar beyazından krem rengine, kimi zaman soluk yeşile kadar değişir. Çoğu bitkide beyaz zemin üzerinde küçük yeşil benekler ya da damar boyunca yeşil çizgiler görülür. Rizom ve yaprak sapları da çoğu zaman soluk renklidir.
Bu bitkiler küçük kalır. Doku kültürü kabından çıkan bitkilerin yaprağı 1–2 cm’dir ve bitki akvaryumda çoğu zaman 3–8 cm boyu geçmez. Boyu nana ile ‘Petite’ arasında kalır. Kaptan çıkan bitki ile akvaryumda aylar sonra oluşan bitki aynı görünmez. Kapta yetişen yapraklar çoğu zaman daha beyazdır; akvaryumda çıkan yeni yapraklarda yeşil oranı ışığa göre değişir.
Varyeteler ve Ticari Formlar
“White” adı tek bir bitkiyi değil, birkaç beyaz yapraklı seçimi kapsar ve satıcılar bu adları karışık kullanır. Sipariş edilen bitkiyle gelen bitkinin farklı çıkması bu formlarda sık görülür. Yapraktaki yeşil oranı bakımı doğrudan belirlediği için satın alırken adı değil, bitkinin kendisini değerlendirin.
- ‘White’ ve ‘Snow White’ neredeyse tamamen beyaz yapraklı en uç formlardır. Yaşlı yapraklar hafif yeşilimsi olabilir. Su altında yaşatması en zor olan bunlardır.
- ‘Green White’ formunun beyaz yaprakları yeşil beneklidir ve ‘Snow White’tan daha fazla yeşil taşır. Yaprakları 1,5 cm’yi geçmez ve çok yavaş büyür.
- ‘White Panda’ formunun koyu yeşil yapraklarında geniş krem-beyaz alanlar bloklar ya da parçalı lekeler hâlinde bulunur. Yeşil alan fazla olduğu için beyaz formların en dayanıklısıdır. Türkiye’de tek kök olarak satılır.
- ‘Broad White’ formu daha geniş yapraklıdır. Yaprakları beyazdan soluk yeşile kadar değişir.
- ‘Petite White’, ‘Petite’ boyunda kalan, beyaz ve koyu yeşil mermer desenli küçük bir seçimdir.
Beyaz-yeşil mermer desenli, nana boyundaki ‘Pinto’ ve “Marble White” adıyla satılan bitkiler bu sayfanın konusu değildir. Onlar Anubias Nana Çeşitleri sayfasında, Golden ve Stardust ile birlikte anlatılır. ‘Pinto’nun yaprağı beyaz formlardan iridir ve büyük kısmı yeşil kalır. Genç bir ‘Pinto’ ise küçük bir ‘White’ ile kolayca karışır.
Doğada Nerede Yetişir
Beyaz formlar doğada yetişmez. Hepsi üretim seralarında ve doku kültürü laboratuvarlarında seçilip çoğaltılan kültivarlardır. Ata bitki nana yalnızca Kamerun’un güneybatısında, Kamerun Dağı eteklerinden inen gölgeli derelerde bilinir. Karttaki harita ata bitkinin ve Anubias barteri türünün yayılışını gösterir. Koruma durumu da türe aittir. Doğadaki yaşam alanı Anubias Nana sayfasında anlatılır.
Akvaryumdaki Yeri ve Dikimi
Bitki taşa ya da köke ince misinayla veya jel kıvamlı akvaryum yapıştırıcısıyla bağlanır. Saksıdan çıkarma ve bağlama sırası nanayla aynıdır. Doku kültürü kabından çıkan bitkinin köklerindeki jeli ılık suda tamamen yıkayın, çünkü akvaryumda kalan jel çürür. Minik bitkileri tek tek değil, üç dört bitkilik küçük gruplar hâlinde bağlayın. Yapıştırıcıyı yalnızca köklere sürün ve rizomun altını tamamen kaplamayın.
Yer seçimi yeşil nanadan farklıdır. Yeşil nanayı kökün gölgesine koymak doğrudur, beyaz formu ise oraya koymayın. Orta ışık alan, lambanın tam altında olmayan ve suyun hafifçe aktığı bir taş ya da kök tepesi en iyi yerdir. Ön alanda ya da bir taşın üstünde, koyu taşların ve koyu yeşil bitkilerin önünde göze çarpar. Rizomu kuma gömmeyin. Küçük bitki ince kumda kolayca gömüleceği için tabana koyacağınız bitkiyi önce küçük bir taşa bağlayın.
Işık, Karbondioksit ve Gübre
Beyaz form, ışık konusunda dar bir aralıkta yaşar. Az ışıkta bitkinin yeşil kısımları onu besleyemez. Bu durumda bitki ya yeni yapraklarını daha yeşil çıkarır ya da hiç yaprak vermeyip yerinde sayar. Fazla ışıkta ise beyaz dokular kahverengileşir, incelir ve üzerine yosun yerleşir. Orta güçte bir LED, günde 7–8 saat yandığında ona en uygun ışığı verir.
Karbondioksit sistemi şart değildir, ama faydalıdır. Karbondioksit verilen akvaryumda yeşil kısımlar daha fazla besin üretir ve bitki doku kültüründen akvaryuma geçişi daha az kayıpla atlatır. Karbondioksitsiz akvaryumda da yaşar, ama yaprak kaybına daha açıktır. Besinini ağırlıklı olarak sudan alır. Haftada bir, demir ve potasyum içeren bir sıvı gübreden yarım doz verin. Beyaz form besinsiz kalmaya yeşil nanadan çok daha çabuk tepki verir.
Su Değerleri
Su değerlerinde seçici değildir, ama dengesizliğe dayanmaz. Türkiye’deki şebeke sularının çoğunda yaşar ve en iyi 22–26 °C’de büyür. Isıtıcılı ve birkaç aydır oturmuş bir akvaryum ona en uygun ortamdır. Yeni kurulmuş bir akvaryumda ani değer değişimleri bu bitkide yaprak dökümüne yol açar.
Budama ve Bakım
Bu bitkide budamanın kuralı nanadakinden farklıdır. Yeşil yaprak ya da yaprağın yeşil kısmı bitkinin besin kaynağıdır, bu yüzden sağlıklı yeşil yaprakları kesmeyin. Yalnızca kahverengileşen, saydamlaşan ya da çürümeye başlayan beyaz yaprakları, saplarının rizoma birleştiği yerden alın. Bir seferde birden fazla yaprak almayın.
Rizomun bir dalı yalnızca düz yeşil yapraklar vermeye başlayabilir. O dalı kesmek bitkinin beyaz görünümünü korur, ama onu besin kaynağından da yoksun bırakır. Neredeyse tamamen beyaz bir bitkide yeşil dalı bırakmak daha güvenlidir. Bitki iyice büyüdükten sonra bu dal ayrı bir parça olarak kesilebilir. Yaprak üzerindeki ince yosunu su değişiminde parmakla silin; beyaz yaprak sert olsa da fırçayla ovulmaya yeşil yaprak kadar dayanmaz.
Çoğaltma
Beyaz form da rizom bölünerek çoğaltılır ve yöntem nanayla aynıdır. Her parçada en az üç dört yaprak bulunmalıdır ve bu yaprakların bir kısmı yeşil ya da yeşil benekli olmalıdır. Yalnızca beyaz yapraklı bir parça tek başına besin üretemez ve çoğu zaman kurtulmaz. Bitki çok yavaş büyüdüğü için bölünecek büyüklüğe gelmesi yıllar alır.
Ticari üretimin neredeyse tamamı doku kültürü laboratuvarlarında, sürgün ucundan çoğaltılan bitkilerle yapılır. Kaptaki besin jeli şeker içerir ve bitki orada besinini büyük ölçüde hazır alır. Neredeyse tamamen beyaz bitkiler bu yüzden kapta sağlıklı görünür. Akvaryuma geçtiklerinde ise besinlerini kendi yeşil dokularıyla üretmek zorunda kalırlar.
Sık Görülen Sorunlar
Yapraklar eriyor ya da dökülüyor
Doku kültürü kabından çıkan bitki ilk haftalarda yapraklarının bir kısmını saydamlaştırıp bırakabilir. Nedeni, bitkinin kaptaki hazır besinden kendi ürettiği besine geçmesidir. Beyaz oranı yüksek bitkide bu geçiş daha zordur. Bitkiyi oturmuş bir akvaryumda orta ışığa koyun, düzenli sıvı gübre verin ve mümkünse karbondioksit kullanın. Çürüyen yaprağı rizoma birleştiği yerden alın. Rizom sert ve yeşilimsi kaldığı sürece bitki yeni yaprak verebilir. Bitki aylar içinde bütün yapraklarını kaybediyor ve hiç yeni yaprak çıkarmıyorsa o bitki büyük olasılıkla bu akvaryumda tutunamayacaktır.
Yeni yapraklar yeşil çıkıyor
Gölgede kalan bitki yeşil kısmını büyütür ve yeni yaprakları giderek yeşilleşir. Bitkiyi biraz daha aydınlık bir yere taşıyın, ama lambanın tam altına koymayın. Yeşile dönüş aslında bitkinin hayatta kalma yoludur. Tamamen beyaz bir bitkinin yeşil yaprak vermeye başlaması, onun ölmekte olduğunu değil, tutunduğunu gösterir.
Beyaz kısımlar kahverengileşiyor
Beyaz dokular güçlü ışıkta yanar, kahverengileşir ve zamanla delinir. Bitkiyi yarı gölgeye alın ya da aydınlatma süresini kısaltın. Zarar gören yaprak eski hâline dönmez; yeni yaprak çıktıkça onu dipten kesin.
Yapraklar yosun tutuyor
Yavaş büyüyen yaprak uzun süre yerinde kalır ve fazla ışıkta üzerine nokta yosunu yerleşir. Beyaz yaprakta koyu yosun hemen göze batar. Işığı azaltın, suyun yaprak üzerinden hafifçe akmasını sağlayın ve hafif kaplanmış yaprağı parmakla silin.
Rizom çürüyor
Çürüyen rizom yumuşar, kararır ve kötü kokar. En sık nedeni rizomun gömülmesi, jelin köklerde kalması ya da yapıştırıcının rizomu tamamen sarmasıdır. Yumuşayan kısmı sağlam dokuya kadar kesin ve sağlam parçayı yeniden bağlayın.
Hangi Akvaryuma Uyar
Beyaz form en çok nano akvaryumda ve oturmuş, ışığı ve gübresi dengeli bitkili akvaryumda işe yarar. Gübresiz ve gölgeli karides akvaryumu, ısıtıcısız japon balığı akvaryumu ve bitkileri söken iri ciklet akvaryumu ona uygun değildir. Bu akvaryumlar için yeşil nanayı seçin.
| Balık / canlı | Durum | Not |
|---|---|---|
| Cüce karidesler | Uyumlu | Yaprakta biyofilm otlarlar ve yaprakları temiz tutarlar. Bitki yine de ışık ve gübre ister. |
| Lepistes, tetra ve rasbora gibi küçük topluluk balıkları | Uyumlu | Bitkiye dokunmazlar. |
| Beta balığı | Dikkat | Balık için sorun yoktur. Bitki ise loş ışıklı beta akvaryumunda zayıflar. |
| Ancistrus ve öteki vantuzlu balıklar | Dikkat | Aç kaldıklarında yaprağı kazırlar. İnce beyaz doku bu kazımaya en az dayanan yerdir. |
| Japon balığı | Uyumsuz | Isıtıcısız serin su bu bitkiyi durdurur ve balık tabanı eşeler. |
| İri cikletler | Uyumsuz | Yaprağı yemeseler de bitkiyi yerinden sökerler. |
| İri kerevitler | Uyumsuz | Bitkileri kıskaçlarıyla keser ve söker. |
Satın Alma ve Akvaryuma Ekleme
Türkiye’de iki biçimde gelir. Doku kültürü kabındaki bitki salyangozsuz ve yosunsuzdur, ama minik ve hassastır. Saksısız tek kök olarak satılan bitki daha iri ve su altına daha alışkındır; yeni başlayan biri için daha güvenli bir seçimdir. Her iki biçimde de çoğunlukla ithal edilir ve stokta sürekli bulunmaz.
Bitkiyi seçerken yaprakların rengine bakın. Bütün yaprakları kar beyazı bir bitki gösterişlidir, ama su altında en kısa yaşayan odur. Yapraklarında yeşil benek ya da yeşil alan bulunan bir bitki uzun vadede çok daha güvenilirdir. Rizomun sert olmasına, yaprakların saydamlaşmamış olmasına ve rizomun ucunda yeni bir yaprak açılmasına dikkat edin. Desen her yaprakta farklı çıkar ve gelen bitki fotoğraftakiyle birebir aynı olmaz.
İlk haftalarda büyüme beklemeyin; bitki önce kök salar ve bir iki yaprağını bırakabilir. Akvaryumda çıkan ilk yeni yaprak, bitkinin yerine alıştığını gösterir.
Benzer Bitkiler ve Karıştırılma Riski
En sık karıştırıldığı bitki ‘Pinto’dur. ‘Pinto’nun yaprağı nana boyundadır ve beyaz, açık yeşil ve koyu yeşil lekelerle mermer gibi desenlenir. Beyaz formlarda ise yaprak daha küçüktür ve beyaz zemin baskındır. Golden formunun açık renkli yaprakları da uzaktan beyaz sanılabilir. Golden’ın genç yaprağı ise limon sarısıdır ve yaşlandıkça yeşile döner.
Besin eksikliğinden solmuş bir yeşil nana da beyaz forma benzeyebilir. Solmuş nananın yeni yaprakları cılız, yumuşak ve sarımsıdır. Beyaz formun yaprağı ise sert, kalın ve parlak beyazdır. Rizomlu ve taşa bağlanan Bucephalandra türlerinin bazı seçimleri de açık renkli yapraklıdır; onların yaprakları daha dar ve çoğu zaman dalgalı kenarlıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Anubias White neden eriyor?
Anubias White’ın beyaz yapraklarında klorofil çok azdır ve bitki besinini yalnızca yeşil kısımlarıyla üretir. Doku kültürü kabından akvaryuma geçen bitki bu yüzden ilk haftalarda yaprak dökebilir. Orta ışık, düzenli sıvı gübre ve oturmuş bir akvaryum bu kaybı azaltır.
Anubias White yeşile döner mi?
Anubias White gölgede kaldığında yeni yapraklarını daha yeşil çıkarabilir. Bu, bitkinin hayatta kalmak için yeşil dokusunu artırmasıdır. Bitkiyi orta ışık alan bir yere taşırsanız yeni yapraklar yeniden daha beyaz çıkar.
Anubias White CO2 ister mi?
Anubias White için karbondioksit sistemi şart değildir, ama faydalıdır. Karbondioksit verilen akvaryumda bitki doku kültüründen akvaryuma geçişi daha kolay atlatır ve daha az yaprak döker.
Anubias White ile Pinto arasındaki fark nedir?
Anubias Pinto nana boyundadır ve yaprağının büyük kısmı yeşil kalır; beyaz lekeler mermer gibi dağılır. Anubias White daha küçüktür ve yaprağında beyaz zemin baskındır. Bu yüzden White daha fazla ışık ve gübre ister, Pinto ise daha dayanıklıdır.
Anubias White Panda nedir?
Anubias White Panda, koyu yeşil yapraklarında geniş krem-beyaz alanlar bulunan bir nana seçimidir. Yaprağında yeşil alan fazla olduğu için beyaz formların en dayanıklısıdır. Türkiye’de saksısız tek kök olarak satılır.
Anubias White kuma dikilir mi?
Anubias White’ın rizomu kuma gömülmez, gömülen rizom çürür. Bitkiyi orta ışık alan bir taşa ya da köke bağlayın. Tabanda durmasını istiyorsanız önce küçük bir taşa bağlayıp taşı kuma oturtun.
Kaynakça
- Crusio, W. (1979). A revision of Anubias Schott (Araceae) (Primitiae Africanae XII). Mededelingen Landbouwhogeschool Wageningen, 79(14), 1–48.
- Boonmee, W., Laohavisuti, N., Srisawang, A., Jongput, B., Ruangdej, U. & Seesanong, S. (2024). Micropropagation of aquarium plant, Anubias sp. ‘White’ using adenine sulfate and 6-benzylaminopurine. Journal of Law and Sustainable Development, 12(5), e3598.
- Kanchanapoom, K., Chunui, P. & Kanchanapoom, K. (2012). Micropropagation of Anubias barteri var. nana from shoot tip culture and the analysis of ploidy stability. Notulae Botanicae Horti Agrobotanici Cluj-Napoca, 40(2), 148–151.
- Ghogue, J.-P. (2020). Anubias barteri. The IUCN Red List of Threatened Species 2020: e.T185219A140382044.
- POWO (2026). Anubias barteri var. nana (Engl.) Crusio. Plants of the World Online, Royal Botanic Gardens, Kew. powo.science.kew.org.
- GBIF Secretariat (2026). Anubias barteri Schott. GBIF Backbone Taxonomy. www.gbif.org.
- Flowgrow (2026). Anubias barteri var. nana. Aquatic Plant Database. www.flowgrow.de.
- Aquasabi (2026). Anubias barteri var. nana ‘Green White’ in vitro, bitki veri sayfası. aquasabi.com.
💬 Yorum Yaz