🐠 Türkiye'nin en kapsamlı akvaryum ansiklopedisi
Ana Sayfa › Ansiklopedi › Akvaryum Bitki Türleri › Epifit Bitkiler › Anubias › Anubias Angustifolia
Anubias

Anubias Angustifolia

📅 21 Kas 2026
Bilimsel ad Anubias barteri var. angustifolia (Engl.) Crusio Diğer bilimsel adlar: Anubias lanceolata f. angustifolia
Familya Araceae Cins Anubias Grup Epifit IUCN LC · Asgari endişe (ana tür)
Türkiye'de Anubias Angustifolia · Anubias Afzelii (yanlış etiket) İngilizce Narrow-leaf anubias · Spearleaf anubias

Bir bakışta

ZorlukKolay
IşıkAz ışık yeter
KarbondioksitGerekmez
Büyüme hızıYavaş
Boy15–30 cm
Akvaryumdaki yeriTaş-kök üstü, orta
Dikim şekliTaşa-köke bağlanır
BeslenmeSudan beslenir · taban önemsiz
Sıcaklık15–30 °C · ısıtıcısız olur
pH5–8
Karbonat sertliği0–15 °dKH
ÇoğaltmaRizom bölme, yavru bitki
Balıklara dayanımBalıklar yemez
Su üstündeYetişir · paludaryuma uygun
AkvaryumculardaNadir · saksı, çıplak kök

Hangi ihtiyaca uyar

Köken ve doğal yaşam alanı

Doğal olarak yetiştiği ülke Gözlem kaydı (GBIF)
Köken
Afrika
Doğal olarak yetiştiği ülkeler
Fildişi SahiliGineKamerunLiberya

Batı Afrika'da Gine, Liberya ve Fildişi Sahili'nin birleştiği Nimba Dağları çevresinden ve Kamerun'dan bilinir; Nijerya'nın Kamerun sınırına yakın kesiminden de herbaryum kaydı vardır. Güncel bitki listeleri varyeteyi Anubias barteri türünde birleştirdiği için haritadaki noktalar ana türe aittir.

Doğada yetiştiği yer

Yağmur ormanının gölgesindeki dere kıyılarında kuma, kayalara ve suya düşmüş ağaçlara tutunur. Yılın bir bölümünü su üstünde, yağışlı mevsimi kısmen ya da tamamen su altında geçirir.

Haritadaki noktalar ana türün (Anubias barteri) GBIF'teki 515 koordinatlı kaydının ülkelere dengeli dağıtılmış bir özetidir. Havuzlardan ve akvaryumlardan doğaya karışmış popülasyonların kayıtları da görünebilir.

Bakım notları ve ilgili bitkiler

Kart verisi: Kew Plants of the World Online · GBIF · akvaryumpedia editörleri. Harita: © OpenFreeMap, © OpenMapTiles, © OpenStreetMap katkıcıları; sınırlar Natural Earth.

Anubias angustifolia, anubiasların en dar yapraklısıdır ve bakımı nana kadar kolaydır. Karbondioksit (CO2) sistemi istemez, standart akvaryum lambası ona yeter ve gübresiz bir balık akvaryumunda da yaşar. Yeri bir taşın ya da kökün üstüdür. İplikle veya yapıştırıcıyla bağlanır ve rizomu, yani yaprakların çıktığı kalın yatay gövdesi kuma gömülmez. Akvaryumda 15–30 cm boylanır. İnce ve uzun yaprakları dik durduğu için orta alanda geniş yapraklı anubiasların arasına farklı bir doku katar.

Bilimsel adı Anubias barteri var. angustifolia‘dır. Adolf Engler bu bitkiyi 1915’te Kamerun’dan gelen örneklere bakarak Anubias lanceolata‘nın dar yapraklı bir biçimi olarak tanımladı. Wim Crusio 1979’da cinsi gözden geçirirken onu Anubias barteri‘nin beş varyetesinden biri yaptı. Crusio’nun seralarda yıllarca yetiştirdiği bitkiler yaprak biçimini korudu; yani bu darlık ışıktan ya da yetiştirme koşullarından değil, bitkinin kendisinden gelir. Güncel bitki listeleri varyeteleri ayrı saymaz ve hepsini Anubias barteri türünde birleştirir; hobide ise varyete adı satılan bitkiyi ayırmak için kullanılmaya devam eder.

Türkiye’de akvaryumcularda “Anubias Angustifolia” adıyla saksıda ya da tek kök olarak satılır, ama sık bulunan bir bitki değildir ve çoğu zaman ithalatla gelir. Asıl sorun etiketidir. Bu bitki uzun yıllar “Anubias afzelii” adıyla satıldı. Gerçek Anubias afzelii çok daha iri boylanan ayrı bir türdür. Dar yapraklı anubiaslara verilen “lanceolata” etiketinin arkasında da zaman zaman bu varyete çıkar. Bakım ana türle aynıdır ve ayrıntısı Anubias barteri sayfasındadır. Bu sayfa angustifoliayı ayıran özelliklere ve doğru bitkiyi nasıl tanıyacağınıza ağırlık verir.

Nasıl Tanınır

Angustifoliayı tanıtan şey yaprağının oranıdır. Yaprak ayası boyunun en az beş, çoğu zaman yedi katı uzunluktadır ve genişliği 3,5 cm’yi geçmez. Ayanın boyu 8–18 cm arasındadır. Biçimi dar ve uzun bir şeride ya da çok ince bir elipse benzer, en geniş yeri ortasındadır. Ucu küt olabilir ya da kısa bir sivrilikle biter. Kenarı düzdür, dalgalanmaz. Rengi orta yeşildir ve dokusu anubiaslara özgü biçimde kalın ve derimsidir.

İkinci işaret yaprak sapıdır. Sap çoğu zaman kızıl-kahverengi bir renk taşır ve ayanın yarısı kadar ya da ona yakın uzunluktadır. Bu uzun saplar ince yaprakları rizomdan uzağa taşır ve bitki dik, seyrek bir küme görünümü alır. Rizomu ana türün öteki varyetelerinde olduğu gibi yatay sürünür ve zamanla uzar.

Akvaryumcuya gelen bitki çoğunlukla serada, yaprakları su üstündeyken yetiştirilmiştir. Su altına alındığında yapraklarını dökmez, yeni yaprakları biraz daha ince çıkar. Doku kültüründen ya da küçük saksıdan gelen genç bitkilerin yaprakları henüz kısadır ve bu dönemde glabradan ayırmak zordur. Kesin tanı için yetişkin yaprak gerekir. Akvaryumda zaman zaman çiçek de açar; koçan biçimindeki çiçek, yaprak sapından uzun bir sapın ucunda yükselir.

Doğada Nerede Yetişir

Angustifolia, ana türün dağınık bir alana yayılan varyetesidir. Batı Afrika’da Gine, Liberya ve Fildişi Sahili’nin birleştiği Nimba Dağları çevresinden ve bundan çok uzakta, Kamerun’dan bilinir. Nijerya’nın Kamerun sınırına yakın kesiminden de herbaryum kaydı vardır. Karttaki haritada görülen gözlem noktaları ana tür Anubias barteri‘ye aittir; bu varyetenin alanı onun yalnızca bir parçasıdır.

Ana tür gibi yağmur ormanının gölgesinde, derelerin kıyısında yetişir. Kumlu kıyılarda, kayaların ve suya düşmüş ağaçların üstünde tutunur. Yılın bir bölümünü su üstünde, yağışlı mevsimi kısmen ya da tamamen suyun altında geçirir. Akvaryumda az ışıkla yetinmesi ve taşa bağlanması da buradan gelir. Ana tür uluslararası koruma listesinde “Asgari Endişe” sınıfındadır. Akvaryumculardaki bitkiler üretim seralarından gelir.

Akvaryumdaki Yeri ve Dikimi

Anubias angustifolianın en iyi yeri orta alandır. Dar yaprakları az yer kaplar ve kökün dallarının arasından ya da iki taşın arasından yükselir. Geniş yapraklı nana ve barterinin yanına konduğunda yaprak dokusundaki fark bu bitkiyi öne çıkarır. 60 litre ve üstündeki akvaryumlarda ölçeği iyi tutar. Daha küçük bir akvaryumda uzun sapları ön camın önünü kapatır.

Bağlama işi ana türdekiyle aynıdır. Bitkiyi saksısından çıkarın, taş yününü köklerin arasından tamamen ayıklayın ve rizomu taşa ya da köke misinayla veya jel kıvamlı akvaryum yapıştırıcısıyla tutturun. Uzun saplar ağırlık merkezini yukarı taşıdığı için yassı ve ağır bir taş seçin. Tabana koymak isterseniz yalnızca kökleri gömün, rizomu kumun üstünde bırakın. En sık yapılan hata, ince yapraklarına bakıp onu bir sap bitkisi gibi tabana dikmektir. Gömülen rizom birkaç hafta içinde çürür.

Işık, Karbondioksit ve Gübre

Az ışık ona yeter. Standart bir akvaryum lambası günde 6–8 saat yandığında sağlıklı büyür. Güçlü ışık bitkiye zarar vermez, ama yavaş büyüyen yaprakların üstünde yosunu besler. Karbondioksit sistemi gerekmez; karbondioksit verilen akvaryumda yalnızca biraz daha sık yaprak verir. Besinini ağırlıklı olarak sudan alır. Balıklı bir akvaryumda ek gübre çoğu zaman gerekmez, yeni yapraklar soluk çıkarsa haftada bir yarım doz sıvı gübre verin.

Su Değerleri

Su değerlerinde seçici değildir. Yumuşak ve asidik sudan sert ve bazik suya kadar geniş bir aralıkta yaşar ve Türkiye’deki şebeke sularına uyar. En iyi 22–26 °C’de büyür ve 30 °C’ye kadar dayanır. Isıtıcısız bir salon akvaryumunda da yaşar, su 18 °C’nin altına indiğinde yalnızca büyümesi durur.

Budama ve Bakım

Budama ihtiyacı çok azdır. Sararmış ya da yosunla kaplanmış yaprağı, sapının rizoma birleştiği yerden keskin bir makasla kesin. Rizom bağlandığı taştan taşmaya başladığında ucundan kesip yeni bir taşa bağlayın. İnce yaprakların üstündeki tortuyu su değişimi sırasında parmakla silebilirsiniz.

Çoğaltma

Anubias angustifolia, rizomu bölünerek çoğaltılır. Bitkiyi sudan çıkarın ve rizomu temiz, keskin bir bıçakla tek hamlede kesin. Her parçada en az üç dört yaprak ve birkaç kök kalmalıdır. Rizom boyunca yandan çıkan yavru bitkiler de birkaç yaprak verdikten sonra ana gövdeden ayrılabilir. Parçaları ayrı taşlara bağlayıp gölgeli bir yere koyun. Bitki yavaş büyüdüğü için bölme işini ancak birkaç yılda bir yapabilirsiniz.

Sık Görülen Sorunlar

Rizom çürüyor

Çürüyen rizom yumuşar, kararır ve kötü kokar, yapraklar sapından kolayca kopar. Nedeni hemen her zaman rizomun kuma gömülmesidir. Yumuşamış kısmı sağlam ve yeşil dokuya kadar kesip atın ve kalan parçayı bir taşa bağlayın.

Yapraklar yosun tutuyor

Yaşlı yaprakların kenarında siyah tüyler ya da yüzeyinde sert yeşil noktalar belirir. Bitkiyi uzun bitkilerin ya da kökün gölgesine alın veya aydınlatmayı günde 6–8 saate indirin. Tamamen kaplanmış yaprağı dipten kesin.

Yeni yapraklar beklenenden geniş çıkıyor

Angustifolia etiketiyle alınan bitkinin yetişkin yaprakları 3,5 cm’den genişse ve boyunun beş katından kısaysa, bitki büyük ihtimalle glabradır. Bu bir bakım hatası değildir, çünkü bu varyetenin yaprak biçimi ışığa ve gübreye göre değişmez. Bitkiyi kendi adıyla bakmaya devam edin; ikisinin bakımı aynıdır.

Hangi Akvaryuma Uyar

Anubias angustifolia, ana türü gibi bitki yaşatmanın zor olduğu akvaryumlarda işe yarar. Sert yaprağını otçul balıklar yemez. Japon balığı akvaryumunun serin suyuna ve Malavi cikletlerinin sert, bazik suyuna dayanır. Bu akvaryumlarda bitkiyi kuma dikmeyin, ağır bir taşa bağlayın. Karidesler yaprağın üstündeki biyofilmi otlar ve bitki gübresiz, karbondioksitsiz düzende sorunsuz yaşar. Diskus akvaryumunun sıcak ve yumuşak suyuna da uyar.

Balık / canlı Durum Not
Oranda ve öteki japon balıkları Uyumlu Yaprağı yemez. Bitki taşa bağlı olmalıdır, çünkü tabana dikileni eşeleyip söker.
Malavi cikletleri Uyumlu Sert ve bazik suya dayanır, kayaya bağlı olduğu için kazılan kumdan etkilenmez.
Astronot balığı ve öteki iri cikletler Dikkat Yaprağı yemez ama bitkiyi çekip söker. Yapıştırıcıyla ağır bir taşa tutturun.
Diskus Uyumlu Sıcak ve yumuşak suya dayanır, ışığı az olan diskus akvaryumunda büyür.
Lepistes, tetra ve rasbora gibi topluluk balıkları Uyumlu Bitkiye dokunmazlar.
Cüce karidesler Uyumlu Yaprakta biyofilm otlarlar. Yeni bitkiyi ilaç kalıntısına karşı birkaç gün ayrı suda bekletin.
Ancistrus ve öteki vantuzlu balıklar Dikkat Aç kaldıklarında yaprak yüzeyini kazırlar, ek yem verin.
İri kerevitler Uyumsuz Kıskaçlarıyla yaprak saplarını keser ve bitkiyi söker.

Satın Alma ve Akvaryuma Ekleme

Akvaryumcularda saksıda ve saksısız tek kök olarak satılır. Her akvaryumcuda bulunmaz; ithalatçılarda zaman zaman görülür ya da ön siparişle gelir. Saksısız bitkiler çoğu zaman yaprak sayısıyla tanımlanır. Saksılı bitkiyi akvaryuma koymadan önce akan suyun altında yaprak yaprak yıkayın, çünkü salyangoz yumurtası ve yosun taşıyabilir.

Etikete değil yaprağa bakın. Yetişkin yaprağı bir cetvelle ölçün. Ayası genişliğinin en az beş katı uzun ve 3,5 cm’den dar ise bitki angustifoliadır. Daha geniş ve mızrak biçimli yaprak glabraya işaret eder. “Afzelii” etiketiyle satılan dar yapraklı ve kızıl saplı bitki de çoğu zaman angustifoliadır. Yaprağı 20 cm’yi aşan ve geniş bir şerit gibi uzanan iri bitki ise gerçek afzelii olabilir. Sağlıklı bitkinin rizomu sert ve yeşildir, yumuşak ya da kararmış rizomlu bitkiyi almayın.

İlk haftalarda büyüme beklemeyin. Bitki önce kök salar ve bu sırada bir iki eski yaprağını bırakabilir. Rizomun ucunda açılan ilk açık yeşil yaprak, bitkinin yerine alıştığını gösterir.

Benzer Bitkiler ve Karıştırılma Riski

Angustifoliayla en sık karıştırılan bitki aynı türün glabra varyetesidir. Anubias glabra‘nın yaprağı da uzun ve sivri uçludur, ama boyunun beş katından kısadır ve genişliği çoğunlukla 3,5 cm’yi aşar. “Lanceolata” adı botanik olarak glabraya aittir; bu etiketle satılan çok ince yapraklı bitkiler ise angustifolia olabilir. Anubias nana ve Anubias barteri‘nin yaprakları yumurta biçimlidir ve bu bitkilerle karışma ihtimali yalnızca çok genç bitkilerde vardır.

Anubias afzelii, Batı Afrika’nın en batısındaki ırmak kıyılarında yetişen ayrı bir türdür. Yaprak ayası 35 cm’ye ulaşabilir, rizomu parmaktan kalındır ve bitki çok daha iri bir öbek kurar. Ticarette uzun süre “congensis” adıyla satıldı. Botanik olarak congensis adı ise uzun saplı, dalgalı kenarlı yapraklarıyla ayrılan Anubias heterophylla‘ya aittir. Anubias hastifolia‘nın yaprak dibinde ise iki yana açılan kulakçıklar bulunur.

Sıkça Sorulan Sorular

Anubias angustifolia ile Anubias afzelii aynı bitki mi?

Hayır, ama ticarette sık karıştırılırlar. Afzelii adıyla satılan dar yapraklı ve kızıl saplı bitkiler çoğu zaman Anubias barteri var. angustifolia’dır. Gerçek Anubias afzelii çok daha iri boylanan ayrı bir türdür.

Anubias angustifolia ile glabra arasındaki fark nedir?

İkisi aynı türün iki varyetesidir ve bakımları aynıdır. Angustifolianın yetişkin yaprağı genişliğinin en az beş katı uzundur ve 3,5 cm’den dardır. Glabranın yaprağı daha kısa ve geniştir.

Anubias angustifolia CO2 ister mi?

Anubias angustifolia karbondioksit sistemi istemez. Standart akvaryum lambası altında, gübresiz bir balık akvaryumunda sağlıklı büyür. Karbondioksit verilirse yalnızca biraz daha sık yaprak verir.

Anubias angustifolia kuma dikilir mi?

Anubias angustifolianın yalnızca kökleri kuma girebilir, rizomu kumun üstünde kalmalıdır. Gömülen rizom çürür. Uzun saplı olduğu için bitkiyi ağır bir taşa ya da köke bağlamak en güvenli yoldur.

Anubias angustifolia ne kadar büyür?

Anubias angustifolia akvaryumda 15–30 cm boylanır. Yaprak ayası 8–18 cm uzunluğa ulaşır ve sapı ayasına yakın uzunluktadır. Çok yavaş büyüdüğü için bu boya birkaç yılda ulaşır.

Japon balığı anubias angustifoliayı yer mi?

Japon balığı anubias angustifolianın sert yaprağını yemez ve bitki ısıtıcısız akvaryumun serin suyuna dayanır. Japon balığı tabana dikilen bitkiyi eşeleyip söktüğü için bitkiyi bir taşa ya da köke bağlayın.

Kaynakça

  1. Engler, A. (1915). Anubias lanceolata f. angustifolia. Das Pflanzenreich, IV.23Dc (Heft 64), 4.
  2. Crusio, W. (1979). A revision of Anubias Schott (Araceae) (Primitiae Africanae XII). Mededelingen Landbouwhogeschool Wageningen, 79(14), 1–48.
  3. USDA APHIS (2013). Weed Risk Assessment for Anubias barteri Schott (Araceae). Version 1, 13 Ağustos 2013. Plant Protection and Quarantine.
  4. Ghogue, J.-P. (2020). Anubias barteri. The IUCN Red List of Threatened Species 2020: e.T185219A140382044.
  5. POWO (2026). Anubias barteri Schott. Plants of the World Online, Royal Botanic Gardens, Kew. powo.science.kew.org.
  6. GBIF Secretariat (2026). Anubias barteri var. angustifolia (Engl.) Crusio. GBIF Backbone Taxonomy. www.gbif.org.
  7. Flowgrow (2026). Anubias barteri var. angustifolia. Aquatic Plant Database. www.flowgrow.de.
  8. Aquasabi (2026). Anubias afzelii (“congensis”), bitki veri sayfası. www.aquasabi.de.

💬 Yorum Yaz

🐟 akvaryumpedia