Anubias Caladiifolia
Bir bakışta
Hangi ihtiyaca uyar
Köken ve doğal yaşam alanı
Varyete Nijerya'nın güneydoğusundan, Kamerun'dan ve Bioko Adası'ndan (Ekvator Ginesi) bilinir. Güncel bitki listeleri onu Anubias barteri'de birleştirir; haritadaki noktalar Gine'den Kongo'ya yayılan ana türe aittir.
Yağmur ormanının içinden hızlı akan dere ve ırmakların taşlı yataklarında kayalara tutunarak ya da kıyı kumunda kök salarak yetişir; yağışlı mevsimde akıntının altında kalır.
Haritadaki noktalar ana türün (Anubias barteri) GBIF'teki 515 koordinatlı kaydının ülkelere dengeli dağıtılmış bir özetidir. Havuzlardan ve akvaryumlardan doğaya karışmış popülasyonların kayıtları da görünebilir.
Bakım notları ve ilgili bitkiler
Kart verisi: Kew Plants of the World Online · GBIF · akvaryumpedia editörleri. Harita: © OpenFreeMap, © OpenMapTiles, © OpenStreetMap katkıcıları; sınırlar Natural Earth.
Anubias Caladiifolia, büyük bir akvaryumun arka ya da orta alanına yıllarca duracak, bakım istemeyen iri bir bitki arayanlar için uygun bir anubiastır. Karbondioksit (CO2) sistemi istemez, standart akvaryum lambası ona yeter ve gübresiz bir balık akvaryumunda da büyür. Kuma gömülmez; rizomu büyük bir taşa ya da köke iplikle veya yapıştırıcıyla bağlanır. Tabana konacaksa yalnızca kökleri gömülür, rizom kumun üstünde kalır. Yavaş büyür, ama yaprakları yıllarca yaşadığı için zamanla yarım metreyi aşan geniş bir öbek oluşturur.
Bu bitki Anubias barteri türünün en iri varyetesidir. Bakımı ana türle aynıdır, onu ayıran şey yaprağıdır. Yaprak ayasının dibi kalp ya da ok biçiminde içe oyulur ve iki yuvarlak lob oluşturur. Yaprak sapları da çok uzundur. Bu yüzden bitki dik bir küme değil, uzun saplar üstünde açılan geniş yaprakların oluşturduğu yayvan bir öbek görünümü alır. Küçük akvaryuma uymaz; ona yer ayıracak kadar büyük bir akvaryum gerekir.
Türkiye’de akvaryumcularda “Anubias barteri caladiifolia” adıyla, ithal saksı bitkisi olarak satılır ve çoğu zaman stokta bulunmaz. Bilimsel adı Anubias barteri var. caladiifolia‘dır. Varyeteyi 1915’te Alman botanikçi Adolf Engler, Kamerun’un Bipindi yöresinden toplanmış örneklere dayanarak tanımladı. “Caladiifolia” adı, yaprağın süs bitkisi olarak bilinen kaladyumun yaprağına benzemesinden gelir. Güncel bitki listeleri bu varyeteyi ayrı saymaz ve Anubias barteri türünün içinde değerlendirir; hobide ise ad satılan bitkiyi ayırmak için kullanılmaya devam eder.
Nasıl Tanınır
Anubias Caladiifolia’yı tanıtan asıl işaret yaprak dibidir. Yaprak ayası yumurta ya da elips biçimlidir ve ucu sivridir. Ayanın dibi sapın iki yanında geriye doğru uzanan iki lob oluşturur; yaprak bu yüzden kalp ya da ok biçimini alır. Orta damarla birlikte birkaç ana damar yaprağın dibinden yelpaze gibi açılır ve bu damarların bir kısmı loblara doğru aşağı iner. Ana türün iri varyetesinde yaprak dibi düz ya da hafif içe kıvrıktır; damarlar loblara inmez.
Doğadaki bitkilerde yaprak ayası 10–23 cm uzunluğa, 5–14 cm genişliğe ulaşır. Yaprak sapı ayanın en az bir, çoğu zaman iki katı uzunluktadır ve 40 cm’yi geçebilir. Yaprak kenarı düzdür ya da hafifçe dalgalanır. Rengi orta ya da koyu yeşildir. Akvaryumda bitki doğadaki ölçülere ulaşmaz, ama yine de türün öteki varyetelerinden belirgin biçimde iri kalır.
Doku kültüründen ya da saksıdan gelen genç bitkilerin yaprakları çoğu zaman henüz yalnızca yumurta biçimlidir. Belirgin kalp biçimli dip, bitki yaşlandıkça ortaya çıkar. Bu yüzden yeni aldığınız küçük bir bitki satış fotoğrafındaki iri öbeğe benzemeyebilir.
Varyeteler ve Ticari Formlar
Kültürde bu varyetenin birkaç farklı formu bulunur. Ticarette en sık görülen form, Avustralya’daki bir doku kültürü laboratuvarından gelen geniş ve kalp biçimli yapraklı bitkidir. Bu form bazı listelerde “1705” numarasıyla anılır; bu numara laboratuvarın verdiği bir kod olup ayrı bir çeşit adı değildir. Formlar arasındaki farkın akvaryumdaki büyümeyi nasıl etkilediği henüz iyi bilinmez.
Doğada Nerede Yetişir
Anubias Caladiifolia, Nijerya’nın güneydoğusunda, Kamerun’da ve Gine Körfezi’ndeki Bioko Adası’nda yetişir. Ana tür Anubias barteri ise Gine’den Kongo’ya kadar geniş bir alana yayılır. Karttaki haritada görülen gözlem noktalarının çoğu bu yüzden türün öteki varyetelerine de aittir.
Yağmur ormanının içinden hızlı akan dere ve ırmakların taşlı yataklarında, kayalara tutunarak ya da kıyıdaki kumda kök salarak yaşar. Yılın bir bölümünü su çizgisinin üstünde, yağışlı mevsimi akıntının altında geçirir. Kayaya tutunan, gölgeye alışkın bir bitki olduğu için akvaryumda da rizomu gömülmez ve az ışıkla yetinir.
Ana tür uluslararası koruma listesinde “Asgari Endişe” sınıfındadır. Kamerun’un akarsu bitkileri üzerine yapılan bir çalışma ise türü, baraj ve yol yapımının yaşam alanını daralttığı gerekçesiyle bu ülke için “Tehdide Yakın” sayar. Akvaryumculardaki bitkiler doğadan toplanmaz, doku kültürü laboratuvarlarında ve seralarda üretilir.
Akvaryumdaki Yeri ve Dikimi
Bu bitkinin yeri büyük akvaryumun arka ya da orta alanıdır. Tek bir bitki birkaç yıl içinde 50 cm’yi aşan bir alanı kaplayabilir, bu yüzden ona baştan geniş bir yer bırakın. En iyi görünümü, büyük bir kökün ya da arka plandaki iri bir taşın üstünde, uzun saplı yaprakları serbestçe açılabildiğinde verir. Daha küçük bir akvaryumda tek başına bir odak bitkisi olarak kullanılabilir, ama orada başka bitkilere pek yer bırakmaz.
Bağlama işi ana türdeki gibi yapılır:
- Bitkiyi saksısından çıkarın ve köklerin arasındaki taş yününü tamamen ayıklayın.
- Kırılmış ya da kararmış yaprakları sapının rizoma birleştiği yerden kesin.
- Rizomu ağır bir taşa ya da sabit bir köke yatırın ve misinayla birkaç tur sararak sabitleyin. Yapıştırıcı kullanacaksanız yalnızca köklere ve rizomun alt yüzüne sürün.
Bu varyetede asıl dikkat edilecek nokta ağırlıktır. Uzun saplar üstündeki geniş yapraklar bitkinin ağırlık merkezini yukarı taşır. Küçük bir taşa bağlanan bitki akıntıda ya da su değişiminde kolayca devrilir. Bitkiyi yassı ve ağır bir taşa ya da tabana sabitlenmiş bir köke bağlayın. Taşırken ya da bağlarken yaprakları saplarından tutmayın, rizomdan tutun; uzun saplar rizomdan kolay kopar.
Tabana koymak isterseniz yalnızca kökleri kuma gömün ve rizomun iki yanına birer taş koyarak bitkiyi dik tutun. Gömülen rizom çürür. Bitki su üstünde de yetişir, ama nemi düşük havada nispeten yumuşak yaprakları kurur ve sapları kolay kopar. Paludaryumda kullanacaksanız onu havası sürekli nemli kalan, kapalı bir düzene koyun.
Işık, Karbondioksit ve Gübre
Az ışık bu bitkiye yeter ve karbondioksit sistemi gerekmez. Standart bir akvaryum lambasının altında, günde 6–8 saatlik aydınlatmayla sağlıklı büyür. Geniş ve yıllarca yaşayan yaprakları ışığa en yakın yüzeydir. Güçlü ışık altında bu yapraklar kolayca nokta yosunu tutar, bu yüzden bitkiyi güçlü aydınlatmalı bir akvaryumda yüzen bitkilerin ya da kökün gölgesine yerleştirin. Besinini çoğunlukla sudan alır. Balıklı bir akvaryumda ek gübre çoğu zaman gerekmez. Yeni yapraklar soluk çıkıyorsa haftada bir yarım doz sıvı gübre verin. Ayrıntılar Anubias barteri sayfasında anlatılır.
Su Değerleri
Su değerlerinde seçici değildir. Yumuşak ve asidik sudan sert ve bazik suya kadar geniş bir aralıkta yaşar ve Türkiye’deki şebeke suları ona uyar. En iyi 22–26 °C’de büyür ve 30 °C’ye kadar dayanır. Isıtıcısız bir salon akvaryumunda da yaşar, ama su 18 °C’nin altına indiğinde büyümesi durur.
Budama ve Bakım
Bu bitki budanmaz, ayıklanır. Sararmış ya da yosunla kaplanmış yaprağı sapının rizoma birleştiği yerden keskin bir makasla kesin. Uzun sapı ortasından kesmeyin, çünkü geride kalan sap çürür. Öbek arkasındaki bitkileri gölgelemeye başladığında en dıştaki yaşlı yapraklardan birkaçını alın. Yaprakların yerine yenisi aylar içinde geldiği için bir seferde çok yaprak almayın. Geniş yaprakların üstündeki tortuyu su değişiminde parmakla ya da yumuşak bir fırçayla silin.
Çoğaltma
Anubias Caladiifolia rizomu bölünerek çoğaltılır. Yan dal vermiş yaşlı bir bitkide dalı ana gövdeyle birleştiği yerden keskin bir bıçakla ayırın. Her parçada en az üç dört yaprak ve birkaç sağlam kök kalsın. Yeni parçayı ayrı bir taşa bağlayın. Bitki yavaş büyüdüğü için bölme işi ancak birkaç yıllık bir öbekte anlam taşır.
Sık Görülen Sorunlar
Bitki devriliyor
Uzun saplı geniş yapraklar bitkiyi tepeden ağırlaştırır. Küçük bir taşa ya da tek noktadan bağlanan bitki devrilir ve yapraklarını tabana yatırır. Bitkiyi daha ağır ve yassı bir taşa iki noktadan yeniden bağlayın ve filtre çıkışının tam önüne koymayın.
Yapraklar sapından kopuyor
Bu varyetenin uzun yaprak sapları rizoma birleştiği yerden diğer anubiaslara göre daha kolay kopar. Taşıma, bağlama ya da balıkların itmesi sırasında kopan yaprak yeniden tutmaz. Bitkiyi rizomundan tutarak taşıyın ve bağlama sırasında yaprakları zorlamayın. Rizom sağlamsa bitki zamanla yeni yaprak verir.
Rizom çürüyor
Çürüyen rizom yumuşar, kararır ve kötü kokar. En sık nedeni rizomun kuma gömülmesidir. Yumuşamış kısmı sert ve yeşil dokuya kadar kesip atın ve sağlam parçayı bir taşa bağlayın.
Yapraklar yosun tutuyor
Yaşlı ve geniş yapraklarda koyu yeşil noktalar ya da siyah tüyler belirir. Nedeni, yıllarca yaşayan yaprağın fazla ışık altında kalmasıdır. Aydınlatma süresini kısaltın, bitkiyi gölgeye alın ve tamamen kaplanmış yaprağı dipten kesin.
Hangi Akvaryuma Uyar
Anubias Caladiifolia, iri ve sert balıkların yaşadığı büyük akvaryumlar için uygundur. Sert yaprağı otçul balıklara dayanır ve bitki kazıcı cikletlerin altını üstüne getirdiği düzende kayaya bağlı olduğu için ayakta kalır. Japon balıkları yaprağını yemez, ama tabana dikilen bitkiyi eşeleyip söker. Diskus akvaryumunun sıcak suyuna da dayanır ve geniş yaprakları diskuslara gölge sağlar. Karidesler yaprak yüzeyindeki biyofilmi otlar. Beta akvaryumları ve 30 litrenin altındaki nano akvaryumlar için ise çok iridir.
| Balık / canlı | Durum | Not |
|---|---|---|
| Oranda ve öteki japon balıkları | Uyumlu | Yaprağı yemez. Bitki ağır bir taşa bağlı olmalıdır, çünkü tabana dikileni söker. |
| Malavi cikletleri | Uyumlu | Bitki sert ve bazik suya dayanır ve kayaya bağlı olduğu için kazılan kumdan etkilenmez. |
| Frontosa ve öteki Tanganyika cikletleri | Uyumlu | Büyük akvaryumda iri taşların arasına bağlanır. |
| Astronot balığı ve öteki iri cikletler | Dikkat | Yaprağı yemezler ama bitkiyi çekip yerinden çıkarabilirler. Bitkiyi ağır bir taşa yapıştırın. |
| Diskus | Uyumlu | Sıcak suya dayanır ve geniş yapraklarıyla gölge sağlar. |
| Tetra, rasbora ve lepistes gibi topluluk balıkları | Uyumlu | Bitkiye dokunmazlar. |
| Cüce karidesler | Uyumlu | Yapraktaki biyofilmi otlarlar. Yeni bitkiyi ilaç kalıntısına karşı birkaç gün ayrı suda bekletin. |
| Ancistrus ve öteki vantuzlu balıklar | Dikkat | Aç kaldıklarında yaprak yüzeyini kazırlar; ek yem verin. |
| İri kerevitler | Uyumsuz | Kıskaçlarıyla uzun yaprak saplarını keser ve bitkiyi söker. |
Satın Alma ve Akvaryuma Ekleme
Türkiye’de bu bitki ithal saksı bitkisi olarak satılır. Birkaç akvaryumcunun listesinde yer alır, ama çoğu zaman stokta yoktur ve yeni ithalatla gelir. Saksıdaki bitki genellikle birkaç yapraklı genç bir bitkidir ve yaprakları henüz kalp biçimini almamış olabilir.
Sağlıklı bitkinin rizomu sert ve yeşildir. Yumuşak ya da kararmış rizomlu bitkiyi almayın. Yaprak saplarının rizoma sağlam bağlı olmasına ve rizomun ucunda açılmakta olan yeni bir yaprak bulunmasına bakın. Saksılı bitkiyi akvaryuma koymadan önce akan suyun altında yıkayıp salyangoz yumurtalarından temizleyin. Karides akvaryumuna girecekse birkaç gün ayrı bir kapta, suyunu her gün değiştirerek bekletin. İlk haftalarda görünür bir büyüme beklemeyin; bitki önce yerine kök salar.
Benzer Bitkiler ve Karıştırılma Riski
En çok karıştırıldığı bitki ana türün iri varyetesi Anubias barteri‘dir. İki bitki de iri ve uzun saplıdır. Barterinin yaprak dibi düz ya da hafifçe içe kıvrıktır; Caladiifolia’nın yaprak dibi ise belirgin biçimde kalp ya da ok biçiminde oyulur. Genç bitkilerde bu fark henüz görünmeyebilir. Bakımları aynıdır.
Anubias hastifolia da ok biçimli yapraklı, iri ve uzun saplı bir anubiastır. Onun yaprak dibinde iki yana açılan belirgin yan loblar bulunur. Caladiifolia’nın lobları ise yuvarlaktır ve geriye doğru uzanır. Hastifolia su altında çok daha isteksiz büyür.
Anubias Coffeefolia aynı türün daha küçük bir formudur. Yaprakları damar aralarında kabarıktır ve yeni yaprakları kızıl-kahverengi çıkar. Caladiifolia’nın yaprakları düzdür ve yeni yaprakları yeşil açar.
Sıkça Sorulan Sorular
Anubias Caladiifolia ne kadar büyür?
Anubias Caladiifolia akvaryumda 10–40 cm boylanır ve yaprakları yıllarca yaşadığı için birkaç yılda 50 cm’yi aşan geniş bir öbek oluşturabilir. Anubias barteri türünün en iri varyetesidir ve küçük akvaryumlara uymaz.
Anubias Caladiifolia CO2 ister mi?
Anubias Caladiifolia karbondioksit sistemi istemez. Standart bir akvaryum lambası altında, gübresiz balıklı bir akvaryumda da yavaş ama sağlıklı büyür.
Anubias Caladiifolia kuma dikilir mi?
Anubias Caladiifolia’nın yalnızca kökleri kuma girebilir, rizomu kumun üstünde kalmalıdır. Gömülen rizom çürür. En güvenli yol, bitkiyi ağır bir taşa ya da köke misinayla veya yapıştırıcıyla bağlamaktır.
Anubias Caladiifolia ile Anubias barteri arasındaki fark nedir?
İkisi aynı türün varyeteleridir ve bakımları aynıdır. Caladiifolia’nın yaprak dibi kalp ya da ok biçiminde oyulur ve yaprak sapları daha uzundur. Barterinin yaprak dibi düz ya da hafif içe kıvrıktır.
Anubias Caladiifolia japon balığı akvaryumuna konur mu?
Japon balığı Anubias Caladiifolia’nın sert yaprağını yemez ve bitki ısıtıcısız akvaryumun serin suyunda yaşar. Japon balığı tabana dikilen bitkiyi söktüğü için bitkiyi ağır bir taşa ya da köke bağlayın.
Anubias Caladiifolia yaprakları neden kalp biçimli değil?
Anubias Caladiifolia’nın genç bitkilerinde yapraklar çoğu zaman yalnızca yumurta biçimlidir. Kalp biçimli yaprak dibi bitki yaşlandıkça belirginleşir. Saksıdan yeni çıkan küçük bir bitkide bu durum olağandır.
Kaynakça
- Crusio, W. (1979). A revision of Anubias Schott (Araceae) (Primitiae Africanae XII). Mededelingen Landbouwhogeschool Wageningen, 79(14), 1–48.
- Kuetegue, F., Sonké, B. & Ameka, G. K. (2019). A checklist of rheophytes of Cameroon. PhytoKeys, 121, 81–131.
- Ghogue, J.-P. (2020). Anubias barteri. The IUCN Red List of Threatened Species 2020: e.T185219A140382044.
- POWO (2026). Anubias barteri Schott. Plants of the World Online, Royal Botanic Gardens, Kew. powo.science.kew.org.
- IPNI (2026). Anubias barteri var. caladiifolia Engl., Pflanzenr. IV, 23Dc: 5 (1915), 77189836-1. International Plant Names Index. www.ipni.org.
- GBIF Secretariat (2026). Anubias barteri Schott. GBIF Backbone Taxonomy. www.gbif.org.
- Tropica Aquarium Plants (2026). Anubias barteri caladiifolia, bitki veri sayfası. tropica.com.
- Flowgrow (2026). Anubias barteri var. caladiifolia. Aquatic Plant Database. www.flowgrow.de.
- Aquasabi (2026). Anubias barteri var. caladiifolia, bitki veri sayfası. www.aquasabi.de.
💬 Yorum Yaz