🐠 Türkiye'nin en kapsamlı akvaryum ansiklopedisi
Ana Sayfa › Ansiklopedi › Akvaryum Bitki Türleri › Sap Bitkileri › Hygrophila Salicifolia
Sap Bitkileri

Hygrophila Salicifolia

📅 18 Kas 2026
Hygrophila Salicifolia (Hygrophila ringens)
Fotoğraf: Krzysztof Ziarnek, Kenraiz · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Bilimsel ad Hygrophila ringens (L.) R.Br. ex Steud. Diğer bilimsel adlar: Hygrophila salicifolia, Ruellia salicifolia, Hygrophila stricta, Hygrophila quadrivalvis
Familya Acanthaceae Cins Hygrophila Grup Sap bitkisi
Türkiye'de Hygrophila salicifolia İngilizce Willow hygro · Willow leaf hygrophila

Bir bakışta

ZorlukKolay
IşıkOrta ışık
KarbondioksitFaydalı, şart değil
Büyüme hızıOrta
Boy20–50 cm · genişlik 10–20 cm
Akvaryumdaki yeriArka, orta
Dikim şekliTabana dikilir
BeslenmeKökten ve sudan · besinli taban faydalı
Sıcaklık20–28 °C
pH5–8
Karbonat sertliği2–18 °dKH
ÇoğaltmaSap çeliği, kopan parça
Su üstündeYetişir · paludaryuma uygun
AkvaryumculardaYaygın · saksı, demet, doku kültürü

Hangi ihtiyaca uyar

Köken ve doğal yaşam alanı

Doğal olarak yetiştiği ülke Sonradan yayıldığı ülke Gözlem kaydı (GBIF)
Köken
Asya
Doğal olarak yetiştiği ülkeler (20)
BangladeşBhutanBruneiEndonezyaFilipinlerGüney KoreHindistanJaponyaKamboçyaLaosMaldivlerMalezyaMyanmarNepalPakistanSri LankaTaylandTayvanVietnamÇin
Sonradan yayıldığı ülkeler (3)
Fransız PolinezyasıSamoaSurinam

Pakistan ve Hindistan'dan Güney Çin'e, Japonya'nın güney adalarına, Hindiçin'e, Filipinler'e ve Borneo'ya kadar yayılır. Samoa, Fransız Polinezyası ve Surinam'da doğaya karışmıştır; Yeni Zelanda'da Auckland çevresindeki birkaç dereye dikimden kaçmıştır.

Doğada yetiştiği yer

Bataklıklarda, dere ve kanal kıyılarında, mevsimine göre su basan ıslak yerlerde yetişir. Kurak dönemi çamurda su üstü formuyla, yağışlı dönemi su altında geçirir.

Samoa, Fransız Polinezyası ve Surinam'da doğaya karışmış, Yeni Zelanda'da kaynak derelerine yayılmıştır; budama artıklarını kurutup çöpe atın, dereye, göle ya da lavaboya dökmeyin.

Haritadaki noktalar GBIF'teki 836 koordinatlı kaydının ülkelere dengeli dağıtılmış bir özetidir. Havuzlardan ve akvaryumlardan doğaya karışmış popülasyonların kayıtları da görünebilir.

Bakım notları ve ilgili bitkiler

Kart verisi: Kew Plants of the World Online · GBIF · akvaryumpedia editörleri. Harita: © OpenFreeMap, © OpenMapTiles, © OpenStreetMap katkıcıları; sınırlar Natural Earth.

Hygrophila salicifolia, söğüt yaprağını andıran dar ve uzun yapraklarıyla akvaryumun arka ve orta bölgesine dikilen kolay bir sap bitkisidir. Orta güçte bir aydınlatma ister; standart bir LED lamba ona yeter, çok zayıf ışıkta ise gövdesi seyrekleşir. Karbondioksit (CO2) sistemi olmadan da yaşar ve büyür, ama karbondioksit ve düzenli gübre verilen akvaryumda çok daha gür ve canlı görünür. Demet ya da saksıyla gelen gövdeler birbirinden ayrılır, alt yaprakları alınır ve her gövde kuma tek tek dikilir.

Geniş yapraklı bitkilerin arasında ince dokusuyla iyi bir karşıtlık kurar. Hafif bir akıntıda dar yaprakları dalgalanır. Yeni sürgünlerinin ucu kızılımsı çıkar, olgun yaprakları ise açık ya da orta yeşildir. Hızlı büyüyen akrabaları kadar iştahlı değildir, ama gübresiz bir akvaryumda yine de besin eksikliğini çabuk gösterir.

Türkiye’de akvaryumcularda Latince adıyla, “Hygrophila salicifolia” olarak satılır; dar yapraklı seçimi “narrow leaf” ekiyle gelir. “Salicifolia” Latincede söğüt yapraklı demektir. Güncel bitki listeleri bu adı ayrı bir tür saymaz ve bitkiyi Güney ve Doğu Asya’da yaygın olan Hygrophila ringens türünün içinde değerlendirir; kartta bu yüzden o ad yazar. Hobide eski ad kullanılmaya devam eder. Aynı grubun sınırları botanikçiler arasında hâlâ tartışmalıdır ve ticarette bu adla satılan her bitki aynı kökenden gelmez.

Hygrophila Salicifolia – Su üstünde açan soluk leylak çiçekler
Su üstünde açan soluk leylak çiçekler — Fotoğraf: 阿橋 HQ · CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Nasıl Tanınır

Hygrophila salicifolia dik büyüyen, ince ve dört köşeli bir gövde taşır. Su altında gövdesi yaklaşık 2,5 mm kalınlıktadır ve boğum araları 4 cm’ye kadar açılır. Yaprakları gövdeye karşılıklı ikişer ikişer dizilir. Yaprak ayası dar mızrak biçimindedir, ucu sivridir ve kısa bir sapla gövdeye bağlanır. Su altı yaprakları 10–11 cm uzunluğa ulaşır, ama genişlikleri 2 cm’yi geçmez. Rengi açık ya da orta yeşildir. Sürgün ucundaki genç yapraklar kızılımsıdır ve orta damarları açık kahverengi-pembe bir renk alır.

Akvaryumcuya gelen bitki çoğunlukla serada, su üstünde yetiştirilmiştir. Su üstü yaprakları daha geniş, daha koyu ve hafif tüylüdür; 10–15 cm uzunluğa ve 3 cm genişliğe ulaşır. Bu yapraklarda küçük kabarcıklar görülebilir. Bu kabarcıklar zararsızdır ve su altında çıkan yeni yapraklarda tekrarlanmaz. Bitki su altına alıştıkça yeni yaprakları incelir ve açık yeşile döner.

Gövdeler suyun dışına çıktığında yaprak koltuklarında soluk leylak renkli çiçekler açar. Akvaryumda tür ayrımı çoğu zaman yalnızca bu çiçeklere bakılarak yapılabilir, çünkü çiçeksiz dar yapraklı Hygrophila türleri birbirine çok benzer.

Varyeteler ve Ticari Formlar

Türkiye’de iki biçimde görülür. Düz “Hygrophila salicifolia” adıyla satılan bitki, yukarıda anlatılan açık yeşil formdur. “Narrow leaf” ekiyle satılan bitkinin yaprakları daha dardır ve çoğunlukla doku kültürü kabıyla gelir; bakımı aynıdır.

Avrupa’da kırmızı-kahverengi yapraklı bir form da ‘Red’ adıyla satılır. Bu formun yaprakları 10 cm uzunluk ve 2 cm genişlik civarında kalır. Türkiye’de “Angustifolia Rubra” ya da “kırmızı limon” adıyla satılan kızıl yapraklı dar Hygrophila ise salicifolia değildir; aşağıda anlatılan “angustifolia” bitkisinin bir formudur. Etiketteki adla bitkinin kendisi her zaman örtüşmez.

Doğada Nerede Yetişir

Bitkinin doğal yayılışı Pakistan ve Hindistan’dan Çin’in güneyine, Japonya’nın güney adalarına, Hindiçin’e, Filipinler’e ve Borneo’ya kadar uzanır. Bataklıklarda, dere ve kanal kıyılarında, mevsimine göre su basan ıslak yerlerde yetişir. Yılın bir bölümünü çamurda su üstü formuyla, yağışlı dönemi su altında geçirir. Akvaryumda hem su altında hem de suyun dışında büyüyebilmesi bu yaşam biçiminden gelir.

Samoa’da, Fransız Polinezyası’nda ve Surinam’da doğaya karışmıştır. Yeni Zelanda’da Auckland çevresindeki birkaç kaynak deresinde, eski bir dikimden kaçan bitkilerin kopan gövde parçalarıyla yayıldığı görülmüştür. Tür, uluslararası kırmızı listede henüz değerlendirilmedi.

Akvaryumdaki Yeri ve Dikimi

Yeri akvaryumun arka bölgesidir. 80 cm ve üstü akvaryumlarda orta bölgede gruplar hâlinde de kullanılır. Tek bir gövde zayıf durur; bitki en iyi görünümü beş on gövdelik bir grupta kazanır. Dikim şu sırayla yapılır:

  1. Saksılı bitkiyi saksısından çıkarın ve köklerdeki taş yününü tamamen ayıklayın. Demetle gelen bitkide gövdeleri bir arada tutan lastiği ya da kurşun bandı çıkarın.
  2. Gövdeleri birbirinden ayırın. Her gövdenin dibindeki bir iki yaprak çiftini koparın; çıplak kalan boğumlar kuma girecek ve oradan kök verecektir.
  3. Ezilmiş ya da çürümüş gövde uçlarını keskin bir makasla kesin.
  4. Her gövdeyi cımbızla 3–4 cm derinliğe dikin. Gövdelerin arasında 3–4 cm boşluk bırakın, yoksa alttaki yapraklar ışık alamaz.

En sık yapılan hata, demeti lastiğiyle ya da saksıdaki gövdeleri yünüyle birlikte gömmektir. Sıkışan gövdeler dipte çürür ve bitki kısa sürede yıkılır. İkinci sık hata, dar yapraklı bu bitkiyi ön bölgeye koymaktır. Birkaç hafta içinde yüzeye ulaşır ve önündeki bitkileri gölgede bırakır.

Işık, Karbondioksit ve Gübre

Orta güçte ışık ister. Günde 7–8 saat yanan standart bir LED lamba sağlıklı büyümesine yeter. Zayıf ışıkta boğum araları uzar, alt yapraklar dökülür ve bitki çıplak gövdelere dönüşür. Güçlü ışıkta sürgün uçları daha belirgin kızarır ve bitki daha sık dallanır.

Karbondioksit sistemi şart değildir; bitki karbondioksit verilmeyen akvaryumda da yaşar. Ancak bu akvaryumda daha yavaş büyür ve yaprakları daha seyrek dizilir. Karbondioksit verilen akvaryumda gövde kalınlaşır, yapraklar sıklaşır ve renk canlanır.

Besinini hem kökten hem sudan alır. Haftada bir verilen sıvı gübre ile gövde diplerine gömülen kök tabletleri birlikte en iyi sonucu verir. Besinli taban büyümeyi belirgin biçimde hızlandırır. Yeni yaprakları soluk ya da beyazımsı çıkıyorsa demir, yaşlı yapraklarda küçük delikler açılıyorsa potasyum eksiktir.

Su Değerleri

Su değerlerinde seçici değildir. Yumuşak ve hafif asidik sudan sert ve bazik suya kadar geniş bir aralıkta yaşar; Türkiye’deki şebeke sularının hemen hepsi ona uyar. En iyi 24–28 °C’de büyür ve 30 °C’ye kısa süre dayanır. Su 20 °C’nin altına indiğinde büyümesi yavaşlar, bu yüzden ısıtıcılı akvaryum ister.

Budama ve Bakım

Gövdeler yüzeye yaklaştığında budanır. Gövdeyi bir yaprak çiftinin hemen üstünden kesin. Kesilen yerin altındaki boğumdan iki yan sürgün çıkar ve bitki sıklaşır. Kesilen tepe parçayı atmayın, onu yeniden dikin.

Sık ve kısa budama bitkiyi gürleştirir, ama sürgünlerini de küçültür. Uzun ve iri yapraklı bir görünüm istiyorsanız daha seyrek budayın. Birkaç budamadan sonra gövdelerin alt kısmı çıplaklaşır. Bu durumda yaşlı gövdeleri sökün ve yerlerine sağlıklı tepe parçalarını dikin.

Bitki suyun dışına çıkmaya başladığında yaprakları sertleşir ve tüylenir. Kapalı akvaryumda bu gövdeleri su seviyesinin altından kesin.

Çoğaltma

Hygrophila salicifolia sap çeliğiyle kolayca çoğaltılır.

  1. Sağlıklı bir gövdenin 10–15 cm’lik tepe kısmını bir yaprak çiftinin üstünden kesin.
  2. Kesilen parçanın dibindeki bir iki yaprak çiftini koparın.
  3. Parçayı 3–4 cm derinliğe dikin. Kökler birkaç gün içinde boğumlardan çıkar.

Gövdeden çıkan yan sürgünler de birkaç yaprak çifti verdiğinde ayrılıp dikilebilir. Yüzeyde serbest kalan bir parça, boğumlarından su içine kök sarkıtır ve dikildiğinde hemen tutunur.

Sık Görülen Sorunlar

Yeni bitkinin yaprakları dökülüyor

Serada su üstünde yetiştirilen bitki, akvaryuma girdikten sonraki ilk haftalarda geniş su üstü yapraklarını sarartıp bırakır. Gövde sağlam kaldıkça bu durum olağandır. Sürgün ucundan çıkan dar ve açık yeşil yapraklar, bitkinin su altına alıştığını gösterir. Gövdenin dibi yumuşayıp kararıyorsa o kısmı kesin ve sağlam tepe parçasını yeniden dikin.

Alt yapraklar dökülüyor, gövde çıplaklaşıyor

Gövdenin alt yarısında yapraklar sararıp düşer. Nedeni çoğunlukla gövdelerin birbirine çok yakın dikilmesi ya da ışığın zayıf kalmasıdır. Gövdeleri seyreltin, aydınlatma süresini artırın ve gübre verin. Çıplak kalmış gövdeleri sökün, tepe parçalarını yeniden dikin.

Yapraklarda delikler var

Yaşlı yapraklarda önce küçük koyu noktalar, ardından delikler belirir. Bu görüntü potasyum eksikliğinin tipik işaretidir. Potasyum içeren bir sıvı gübre kullanın; delinen yapraklar düzelmez ama yeni yapraklar sağlıklı çıkar.

Yeni yapraklar soluk ya da beyaz çıkıyor

Sürgün ucundaki yeni yapraklar açık sarı ya da beyazımsı çıkıyorsa suda demir eksiktir. Demir içeren bir sıvı gübre birkaç hafta içinde rengi geri getirir.

Hangi Akvaryuma Uyar

En iyi sonuç, ışığı orta ya da güçlü olan, düzenli gübre verilen ve en az 60 cm uzunluğundaki bitkili bir akvaryumda alınır. Küçük tetralar, rasboralar ve barbuslarla sorunsuz yaşar. Beta için de iyi bir arka plan oluşturur. Karides akvaryumunda yaşar, ancak gübresiz düzende seyrek kalır.

Yumuşak yapraklı bir sap bitkisi olduğu için kazıcı ve otçul balıkların yanında ayakta kalmaz. Japon balıkları ve iri cikletler gövdeleri söker ya da koparır.

Balık / canlı Durum Not
Tetra, rasbora ve küçük barbuslar Uyumlu Gövdelerin arasında dolaşır, bitkiye dokunmazlar.
Beta balığı Uyumlu Sık gövdeler saklanma yeri olur; bitki ısıtıcılı küçük akvaryumun arka kısmına uyar.
Lepistes, moli ve plati Uyumlu Bitkiye zarar vermezler; sert su bitkiye sorun çıkarmaz.
Cüce karidesler Uyumlu Yaprak yüzeyini temizlerler. Yeni bitkiyi ilaç kalıntısına karşı birkaç gün ayrı suda bekletin.
Japon balığı Uyumsuz Yumuşak yaprakları kemirebilir, kuma dikili gövdeleri eşeleyip söker; serin su da bitkiye uygun değildir.
Astronot balığı ve öteki iri cikletler Uyumsuz Tabanı kazar ve gövdeleri söker.
Gümüş dolar gibi otçul balıklar Uyumsuz Yumuşak yaprakları kısa sürede yer.

Satın Alma ve Akvaryuma Ekleme

Akvaryumcularda saksıyla, birkaç gövdelik demetle ve doku kültürü kabıyla satılır. Saksılı ve demetli bitkiler çoğunlukla su üstü formundadır. Doku kültürü kabındaki küçük bitkiler steril gelir ve salyangoz ya da yosun taşımaz; ancak arka bölgeyi doldurmaları daha uzun sürer.

Sağlıklı bitkinin gövdesi sert ve yeşildir. Dibi kararmış, yumuşamış ya da yaprakları toplu hâlde sararmış bitkiyi almayın. Gövde uçlarında sıkı dizilmiş genç yapraklar bitkinin büyüdüğünü gösterir.

Saksılı ve demetli bitki salyangoz yumurtası, yosun ve ilaç kalıntısı taşıyabilir. Akvaryuma koymadan önce akan suyun altında yıkayın. Karides akvaryumuna girecek bitkiyi birkaç gün ayrı bir kapta, suyunu her gün değiştirerek bekletin. İlk haftalarda su üstü yapraklarının bir kısmı dökülür; dar su altı yaprakları çıkmaya başladığında bitki yerine alışmış demektir.

Benzer Bitkiler ve Karıştırılma Riski

En sık karıştırıldığı bitki, Türkiye’de “Hygrophila angustifolia”, “söğüt” ve kızaran yapraklı olanları “kırmızı limon” adlarıyla satılan dar yapraklı Hygrophila’dır. Bu bitki uzun yıllar Hygrophila corymbosa‘nın ‘Angustifolia’ formu sayıldı. Bazı yetiştiriciler aynı bitkiyi bugün Amerika kökenli Hygrophila costata adıyla satıyor. Gövdesi salicifolia’nınkinden daha kalın ve sağlamdır, su altı yaprakları ise daha uzun ve şerit gibi dardır. Çiçeksiz bitkide ayrım gövde kalınlığına ve yaprak genişliğine bakılarak yapılır. Asıl botanik Hygrophila angustifolia ise Avustralya ve Yeni Gine’de yetişen ayrı bir türdür ve akvaryum ticaretinde pek bulunmaz.

“Hygrophila lacustris” adı da bugün Hygrophila costata türünün eş adı sayılır; bu adla satılan bitki salicifolia değildir. Hygrophila polysperma ise yaprakları 3–4 cm’de kalan, çok daha küçük ve ince gövdeli bir türdür. “Hygrophila lancea ‘Araguaia'” adıyla satılan bitki de aynı gruptandır. Bu bitki 10–20 cm’de kalır, yaprakları sık dizilir ve kızıl kahverengiden mora döner.

Sıkça Sorulan Sorular

Hygrophila salicifolia CO2 ister mi?

Hygrophila salicifolia karbondioksit sistemi olmadan da yaşar. Karbondioksit verilmeyen akvaryumda daha yavaş büyür ve gövdeleri seyrek kalır. Karbondioksit ve düzenli gübre verildiğinde bitki gür ve canlı renkli olur.

Hygrophila salicifolia nasıl dikilir?

Saksıdaki taş yünü ya da demetteki lastik çıkarılır ve gövdeler birbirinden ayrılır. Her gövdenin dibindeki bir iki yaprak çifti koparılır. Gövdeler 3–4 cm derinliğe, aralarında 3–4 cm boşluk kalacak biçimde tek tek kuma dikilir.

Hygrophila salicifolia ile Hygrophila angustifolia aynı bitki mi?

Ticarette aynı bitki değildir. “Hygrophila angustifolia” adıyla satılan bitki, uzun süre Hygrophila corymbosa’nın dar yapraklı formu sayılan ve bugün bazı yetiştiricilerin Hygrophila costata adıyla sattığı başka bir bitkidir. Hygrophila salicifolia ise Asya’da yaygın Hygrophila ringens türünün içinde değerlendirilen ayrı bir bitkidir.

Hygrophila salicifolia neden yaprak döküyor?

Yeni alınan bitki su üstü yapraklarını ilk haftalarda döker ve yerine dar su altı yaprakları çıkarır. Uzun süredir akvaryumda olan bitkide alt yaprakların dökülmesi ise çoğunlukla zayıf ışıktan ya da gövdelerin çok sık dikilmesinden kaynaklanır.

Hygrophila salicifolia ne kadar büyür?

Akvaryumda en güzel görünümünü 30–40 cm boyda kazanır ve budanmazsa yüzeye ulaşıp suyun dışına çıkar. Bu yüzden 60 cm ve üstü akvaryumların arka bölgesine uygundur.

Hygrophila salicifolia nasıl çoğaltılır?

Gövdenin 10–15 cm’lik tepe kısmı bir yaprak çiftinin üstünden kesilir, alt yaprakları alınır ve kuma dikilir. Kesilen parça birkaç gün içinde kök verir, ana gövde de kesilen yerden yan sürgün çıkarır.

Kaynakça

  1. Ogle, C. C., de Lange, P. J., Cameron, E. K., Parris, B. S. & Champion, P. D. (2020). Checklist of dicotyledons, gymnosperms and pteridophytes naturalised or casual in New Zealand: additional records 2007–2019. Perspectives in Biosecurity, 5, 45–116.
  2. Wu, Z. Y., Raven, P. H. & Hong, D. Y. (eds.) (2011). Flora of China, Vol. 19 (Acanthaceae: Hygrophila ringens). Science Press, Beijing & Missouri Botanical Garden Press, St. Louis.
  3. Jarvis, C. (2007). Order out of Chaos: Linnaean Plant Names and their Types. Linnean Society of London & Natural History Museum, London.
  4. POWO (2026). Hygrophila ringens (L.) R.Br. ex Steud. Plants of the World Online, Royal Botanic Gardens, Kew. powo.science.kew.org.
  5. IPNI (2026). Hygrophila salicifolia (Vahl) Nees, Pl. Asiat. Rar. 3: 81 (1832). International Plant Names Index. www.ipni.org.
  6. GBIF Secretariat (2026). Hygrophila ringens (L.) R.Br. GBIF Backbone Taxonomy. www.gbif.org.
  7. Flowgrow (2026). Hygrophila salicifolia; Hygrophila angustifolia; Hygrophila corymbosa ‘Angustifolia’; Hygrophila lacustris. Aquatic Plant Database. www.flowgrow.de.
  8. Tropica Aquarium Plants (2026). Hygrophila costata; Hygrophila lancea ‘Araguaia’, bitki veri sayfaları. tropica.com.
  9. Aquasabi (2026). Hygrophila salicifolia, bitki veri sayfası. www.aquasabi.de.

💬 Yorum Yaz

🐟 akvaryumpedia