🐠 Türkiye'nin en kapsamlı akvaryum ansiklopedisi
Ana Sayfa › Ansiklopedi › Akvaryum Bitki Türleri › Epifit Bitkiler › Anubias › Anubias Coffeefolia
Anubias

Anubias Coffeefolia

📅 18 Kas 2026
Anubias Coffeefolia (Anubias barteri var. coffeifolia)
Öndeki kabarık yapraklar — Fotoğraf: Yercaud-elango · CC BY 4.0 · Wikimedia Commons
Bilimsel ad Anubias barteri var. coffeifolia Kasselm. Diğer bilimsel adlar: Anubias coffeefolia, Anubias barteri 'Coffeefolia'
Familya Araceae Cins Anubias Grup Epifit IUCN LC · Asgari endişe (ana tür)
Türkiye'de Anubias Coffeefolia · Anubias Coffefolia İngilizce Coffee leaf anubias

Bir bakışta

ZorlukKolay
IşıkAz ışık yeter
KarbondioksitGerekmez
Büyüme hızıYavaş
Boy15–25 cm · genişlik 10–30 cm
Akvaryumdaki yeriTaş-kök üstü, orta
Dikim şekliTaşa-köke bağlanır
BeslenmeSudan beslenir · taban önemsiz
Sıcaklık15–30 °C · ısıtıcısız olur
pH5–8
Karbonat sertliği0–15 °dKH
ÇoğaltmaRizom bölme
Balıklara dayanımBalıklar yemez
Su üstündeYetişir · paludaryuma uygun
AkvaryumculardaAra sıra bulunur · saksı

Hangi ihtiyaca uyar

Köken ve doğal yaşam alanı

Gözlem kaydı (GBIF)
Köken
Afrika

Doğada bilinen bir yetişme yeri yoktur; üretimde ortaya çıkmış bir form olduğu düşünülür. Haritadaki noktalar ana tür Anubias barteri'ye aittir; ana tür Gine'den Kongo'ya kadar Batı ve Orta Afrika'da yetişir.

Doğada yetiştiği yer

Ana tür yağmur ormanının gölgesinde, hızlı akan derelerde kayalara ve suya düşmüş ağaç gövdelerine tutunarak yetişir.

Haritadaki noktalar ana türün (Anubias barteri) GBIF'teki 515 koordinatlı kaydının ülkelere dengeli dağıtılmış bir özetidir. Havuzlardan ve akvaryumlardan doğaya karışmış popülasyonların kayıtları da görünebilir.

Bakım notları ve ilgili bitkiler

Kart verisi: Kew Plants of the World Online · GBIF · akvaryumpedia editörleri. Harita: © OpenFreeMap, © OpenMapTiles, © OpenStreetMap katkıcıları; sınırlar Natural Earth.

Anubias Coffeefolia, az ışıkta ve karbondioksit (CO2) sistemi olmadan yaşayan, bakımı kolay bir anubiastır. Standart akvaryum lambası ona yeter ve gübresiz bir akvaryumda da yıllarca durur. Yeri akvaryumun orta bölgesindeki bir taşın ya da kökün üstüdür. Rizomu iplikle ya da yapıştırıcıyla bağlanır ve hiçbir zaman kuma gömülmez. Onu öteki anubiaslardan ayıran şey, damarların arasında kabaran, kahve bitkisininkini andıran yapraklarıdır. Yeni yaprak kızıl-kahverengi açar ve haftalar içinde koyu yeşile döner.

Bu bitki Anubias nanadan iridir ve 15–25 cm boylanır. Küçük akvaryumun önünü değil, orta akvaryumların orta bölgesini doldurur. Nanadan da yavaş büyür; iki yeni yaprak arasında haftalar geçer. Sert yapraklarını japon balıkları ve cikletler yemez. Bitki yetiştirmenin zor olduğu bu akvaryumlarda ışık istemeyen, rengi olan ve yerinde duran bir bitki arayan için iyi bir seçenektir.

Türkiye’de akvaryumcularda “Anubias Coffeefolia” adıyla satılır; “Coffefolia” ve “Coffeifolia” yazımları da görülür. Bilimsel olarak Anubias barteri var. coffeifolia diye yazılır. Bitki yıllarca yalnızca bu ticari adla dolaştı ve varyete olarak ancak 2010’da bir akvaryum bitkileri kitabında tanımlandı. Güncel bitki listeleri onu ayrı bir taksondan saymaz, Anubias barteri türünün içinde değerlendirir. Doğada bilinen bir yetişme yeri yoktur; üretim seralarında ortaya çıkmış bir form olduğu düşünülür.

Nasıl Tanınır

Anubias Coffeefolia en kolay yaprağının yüzeyinden tanınır. Yaprak ayası geniş yumurta biçimlidir ve ucu sivridir. Orta damardan kenara doğru verev inen yan damarlar yaprağın yüzeyine gömülü gibi durur, aralarındaki doku ise yukarı doğru kabarır. Yaprak bu yüzden oluklu ve dalgalı bir görünüm kazanır. Adı da bu görünümden gelir, çünkü kabarık yaprak kahve bitkisinin yaprağına çok benzer.

Yeni yaprak turuncu-kahverengi ya da kızıl-kahverengi açar. Yaprak sapı da gençken kahverengimsi kırmızıdır. Yaprak olgunlaştıkça koyulaşır ve parlak, koyu yeşil bir renk alır. Bitkinin üstünde aynı anda hem kahverengi hem yeşil yaprak bulunduğu için öbeğin iki renkli bir görünümü olur.

Rizomu yeşil, kalın ve yataydır; yapraklar üst yüzünden, kökler alt yüzünden çıkar. Bitki akvaryumda 15–25 cm boylanır ve rizom zamanla dallanıp 30 cm genişliğe kadar yayılan bir öbek oluşturur. Akvaryumculara gelen bitki çoğunlukla serada, su üstünde yetiştirilmiştir. Su altına girince biçimini değiştirmez ve kaldığı yerden ağır ağır büyümeye devam eder.

Su altında sık sık çiçek açar. Çiçeği, krem renkli bir kın yaprağın sardığı kısa bir koçandır ve su altında tohum bağlamaz.

Doğada Nerede Yetişir

Anubias Coffeefolia’nın doğada bilinen bir yetişme yeri yoktur. Bitki akvaryum ticaretine nereden geldiği kayda geçmeden girdi ve bugün yalnızca üretim seralarında ve doku kültürü laboratuvarlarında çoğaltılır. Bu yüzden onu ayrı bir doğal varyeteden çok, ana türün kültürde ortaya çıkmış bir formu saymak daha doğrudur.

Ana tür Anubias barteri, Batı ve Orta Afrika’nın yağmur ormanı kuşağında, Gine ve Liberya’dan Nijerya, Kamerun, Gabon ve Kongo’ya kadar yetişir. Gölgeli ve hızlı akan derelerde kayalara, köklere ve suya düşmüş ağaç gövdelerine tutunur. Yılın bir bölümünü su üstünde, yağışlı mevsimi akıntının altında geçirir. Karttaki haritada görülen gözlem noktaları da bu ana türe aittir. Coffeefolia’nın bakımı ana türün bu yaşam biçiminden gelir: bitki gölgeye alışıktır ve rizomu açıkta durmak ister.

Ana tür, uluslararası koruma listesinde “Asgari Endişe” sınıfındadır. Akvaryumculardaki Coffeefolia bitkilerinin hepsi üretimden gelir ve doğadan toplanmaz.

Akvaryumdaki Yeri ve Dikimi

Bu bitkinin en iyi yeri akvaryumun orta bölgesidir. Orada bir taşın ya da kökün üstüne bağlanır ve ön plandaki küçük bitkilerle arkadaki uzun bitkiler arasında bir geçiş oluşturur. 60 litrenin altındaki akvaryumda tek bir öbek bile orta alanı doldurur. Büyük akvaryumda birkaç öbeği farklı yüksekliklerdeki taşlara dağıtmak daha doğal durur. Kızıl-kahverengi yeni yapraklar açık renkli bir taşın ya da yeşil bir mossun önünde daha iyi görünür.

Bağlama işi şu sırayla yapılır:

  1. Bitkiyi saksısından çıkarın ve köklerin arasındaki taş yününü parça parça ayıklayın. Köklere dolanmış son lifleri cımbızla alın.
  2. Çok uzun kökleri makasla kısaltın. Ezilmiş, yırtılmış ya da kararmış yaprakları sapının dibinden kesin.
  3. Rizomu taşa ya da köke yatırın ve pamuk ipliğiyle ya da misinayla birkaç tur sarın. İpi rizomu ezecek kadar sıkmayın.
  4. Yapıştırıcı kullanacaksanız jel kıvamlı akvaryum yapıştırıcısını yalnızca köklere sürün ve rizomun büyüme ucuna bulaştırmayın.

Kökler birkaç hafta içinde yüzeye yapışır. Coffeefolia’nın yaprakları geniş ve ağırdır, bu yüzden tek noktadan bağlanan bitki akıntıda devrilebilir. Rizomu iki noktadan bağlayın ya da yapıştırıcıyla birlikte iplik de kullanın.

Tabana dikmek isterseniz yalnızca kökleri kuma gömün; rizom tabanın üstünde, tamamı görünür biçimde durmalıdır. Gömülen rizom çürür ve bitki ölür. İnce kumda rizom zamanla kendiliğinden gömülebilir. Bu yüzden tabanda duracak bitkiyi küçük bir taşa bağlayıp taşı kuma oturtmak daha güvenlidir.

Işık, Karbondioksit ve Gübre

Az ışık bu bitkiye yeter. Akvaryumla birlikte gelen standart lamba, günde 6–8 saat yandığında sağlıklı büyümesi için yeterlidir. Güçlü LED altında da yaşar, ama yavaş büyüyen yapraklar fazla ışıkta yosun tutar. Güçlü aydınlatmalı bir akvaryumda bitkiyi kökün gölgesine ya da uzun bitkilerin dibine koyun.

Karbondioksit sistemi gerekmez. Karbondioksit verilen akvaryumda yeni yapraklar biraz daha sık çıkar, ama bitki yalnızca bunun için bir sistem kurmaya değmeyecek kadar yavaş büyür.

Besinini ağırlıklı olarak sudan alır. Balıklı bir akvaryumda balıkların ürettiği besin ona çoğu zaman yeter. Yeni yapraklar olgunlaştığında koyu yeşile dönmüyor, soluk ya da sarımsı kalıyorsa haftada bir, şişede yazan dozun yarısı kadar sıvı gübre verin.

Su Değerleri

Su değerlerinde seçici değildir. Yumuşak ve asidik sudan sert ve bazik suya kadar geniş bir aralıkta yaşar; Türkiye’deki şebeke sularının hemen hepsi ona uyar. En iyi 22–26 °C’de büyür ve 30 °C’ye kadar dayanır. Isıtıcısız bir salon akvaryumunda da yaşar. Su 18 °C’nin altına indiğinde büyümesi durur, su ısınınca kaldığı yerden sürer.

Budama ve Bakım

Budama ihtiyacı çok azdır. Sararmış, delinmiş ya da üzeri yosunla kaplanmış yaprağı sapının rizoma birleştiği yerden keskin bir makasla kesin. Yaprağı ortasından kesmeyin, çünkü geride kalan sap çürür. Bitki çok yavaş yaprak verdiği için bir seferde birden fazla sağlıklı yaprağı almayın.

Kabarık yaprak yüzeyindeki oluklar tortu ve ince yosun biriktirir. Su değişimi sırasında yaprakları yumuşak bir diş fırçasıyla damar yönünde silin. Yaprak sert olduğu için bu temizliğe dayanır. Rizom fazla uzayıp düzeni bozduğunda ucundan kesilir ve kesilen parça yeni bir bitki olur. Solan çiçeği sapıyla birlikte dipten kesin.

Çoğaltma

Anubias Coffeefolia, rizomu bölünerek çoğaltılır. Yavaş büyüdüğü için bölmeden önce bitkinin en az sekiz on yapraklı bir öbek olmasını bekleyin.

  1. Bitkiyi bağlı olduğu taşla ya da kökle birlikte sudan çıkarın.
  2. Rizomu temiz ve keskin bir bıçakla tek hamlede kesin. Her parçada en az üç dört yaprak ve birkaç kök kalsın.
  3. Parçaları ayrı taşlara ya da köklere bağlayın ve gölgeli bir yere koyun.

Yan dal vermiş bir rizomda dalı ana gövdeyle birleştiği yerden ayırmak en kolay yoldur. Ucu kesilen ana rizom bir süre sonra yandan yeni sürgün verir. Tohumla üretim akvaryumda yapılmaz; ticari üretim doku kültürü laboratuvarlarında yapılır.

Sık Görülen Sorunlar

Rizom çürüyor

Çürüyen rizom yumuşar, kararır ve kötü kokar; yapraklar sapından kolayca kopar. En sık nedeni rizomun kuma gömülmesidir. Yolda ezilmiş bir rizom da aynı biçimde çürüyebilir. Bitkiyi sudan çıkarın, yumuşak kısmı sert ve yeşil dokuya kadar kesip atın, sağlam parçayı bir taşa bağlayın.

Yaprakların olukları yosun tutuyor

Yaşlı yaprakların kabarık yüzeyinde ve damar oluklarında koyu yeşil noktalar ya da siyah tüyler belirir. Nedeni, yıllarca yaşayan yaprağın fazla ışık altında kalmasıdır. Bitkiyi gölgeye taşıyın ya da aydınlatma süresini günde 6–8 saate indirin. Hafif kaplanmış yaprağı fırçayla silin, tamamen kaplanmış olanı dipten kesin. Yosun yiyen salyangozlar ve karidesler oluklu yüzeyi temiz tutmaya yardım eder.

Yeni yapraklar yeşile dönmüyor

Yeni yaprağın birkaç hafta kahverengi kalması bu bitki için olağandır. Yaprak olgunlaştığı hâlde soluk, sarımsı ya da şeffaf kalıyorsa suda besin eksiktir. Demir içeren bir sıvı gübreyi yarım dozla vermeye başlayın.

Bitki hiç büyümüyor

Coffeefolia nanadan da yavaş büyür ve ayda bir yeni yaprak onun için iyi bir hızdır. Aylarca hiç yaprak çıkmıyorsa rizomun gömülü olup olmadığına ve suyun 18 °C’nin altına inip inmediğine bakın.

Bitki devriliyor ya da kopup yüzüyor

Geniş yapraklı bu bitki kökleri tutunmadan akıntıda devrilir ya da bağından kurtulur. Yüzen bitki zarar görmez. Onu misinayla iki noktadan ya da yapıştırıcıyla yeniden bağlayın ve filtre çıkışının önünden uzak bir yere koyun.

Hangi Akvaryuma Uyar

Anubias Coffeefolia, yaprağının sertliği ve serin suya dayanması sayesinde japon balığı akvaryumunda yaşayan az sayıdaki bitkiden biridir. Japon balıkları yaprağı yemez, ama tabana dikili bitkiyi eşeleyip söker. Bitkiyi bu yüzden bir taşa bağlayın. Malavi ve Tanganyika cikletlerinin sert, bazik suyunda da yaşar ve kayaya bağlı durduğu için kazılan kumdan etkilenmez. İri cikletler yaprağı yemez ama bitkiyi yerinden çeker. Bu akvaryumlarda onu yapıştırıcıyla ağır bir taşa tutturun.

Karidesler oluklu yaprak yüzeyindeki biyofilmi otlar ve bitki karides akvaryumunun gübresiz düzeninde sorunsuz yaşar. Beta akvaryumunda da yaşar, ama 15–25 cm’lik bitki küçük bir beta akvaryumunun büyük kısmını kaplar. Küçük akvaryum için nana ya da ‘Petite’ daha uygun bir ölçektir.

Balık / canlı Durum Not
Japon balığı Uyumlu Yaprağı yemez. Kuma dikili bitkiyi söktüğü için bitki taşa bağlı olmalıdır.
Malavi ve Tanganyika cikletleri Uyumlu Bitki sert ve bazik suya dayanır; kayaya bağlanır.
Astronot balığı ve öteki iri cikletler Dikkat Yaprağı yemez ama bitkiyi söker. Yapıştırıcıyla ağır bir taşa tutturun.
Beta balığı Dikkat Bitki betaya zarar vermez, ama küçük akvaryumu tek başına doldurur.
Lepistes, tetra ve rasbora gibi topluluk balıkları Uyumlu Bitkiye dokunmazlar.
Cüce karidesler Uyumlu Yaprak oluklarındaki biyofilmi otlarlar. Yeni bitkiyi ilaç kalıntısına karşı birkaç gün ayrı suda bekletin.
Ancistrus ve öteki vantuzlu balıklar Dikkat Aç kaldıklarında yaprağı kazıyıp delerler; ek yem verin.
Gümüş dolar gibi iri otçul balıklar Dikkat Sert yaprağı çoğunlukla bırakırlar ama taze sürgünü koparabilirler.
İri kerevitler Uyumsuz Bitkileri kıskaçlarıyla keser ve söker.

Satın Alma ve Akvaryuma Ekleme

Türkiye’de akvaryumcularda zaman zaman görülür ve çoğunlukla saksıyla satılır. Nana kadar yaygın değildir ve her akvaryumcuda bulunmaz. Saksılı bitki, taş yününe köklenmiş hâlde gelir. Fotoğrafta olgun bir öbek görseniz de gelen bitkinin birkaç yapraklı küçük bir parça olabileceğini hesaba katın.

Sağlıklı bitkinin rizomu sert ve yeşildir. Rizomu parmağınızla hafifçe sıkın; yumuşak, kararmış ya da kötü kokan bitkiyi almayın. Olgun yaprakların koyu yeşil, kabarık ve deliksiz olmasına bakın. Rizomun ucunda kızıl-kahverengi açılmakta olan bir yaprak, bitkinin büyüdüğünü gösterir ve bu çeşidin gerçek olduğunu da doğrular.

Saksılı bitki salyangoz yumurtası ve yosun taşıyabilir. Akvaryuma koymadan önce onu akan suyun altında yaprak yaprak yıkayın; oluklu yaprakların arasına özellikle dikkat edin. İthal bitkilerde böcek ilacı kalıntısı da bulunabilir ve bu kalıntı karidesleri öldürür. Karides akvaryumuna girecek bitkiyi birkaç gün ayrı bir kapta, suyunu her gün değiştirerek bekletin.

İlk haftalarda görünür bir büyüme beklemeyin. Bitki önce kök salar ve bu sırada bir iki eski yaprağını sarartabilir. Rizomun ucundan çıkan ilk kahverengi yaprak, bitkinin yerine alıştığını gösterir.

Benzer Bitkiler ve Karıştırılma Riski

Coffeefolia’nın kabarık ve oluklu yaprağı başka hiçbir yaygın anubiasta görülmez, bu yüzden olgun bitki kolay tanınır. Karışıklık daha çok genç ve küçük bitkilerde yaşanır. Saksıdan yeni çıkmış genç bir Coffeefolia’nın yaprakları henüz düz olabilir. Bu bitki küçük yapraklı bir Anubias nana ile karıştırılabilir. Ayrım yeni yaprağın renginden yapılır, çünkü nananın yeni yaprağı açık yeşil, Coffeefolia’nınki kızıl-kahverengi çıkar.

Aynı türün iri varyetesi Anubias barteri var. barteri 25–45 cm boylanır ve yaprakları düzdür. Kalp biçimli geniş yapraklı Anubias barteri var. caladiifolia da düz yapraklıdır ve yıllar içinde çok daha geniş öbekler oluşturur. İkisinin de yeni yaprağı yeşil çıkar.

Sıkça Sorulan Sorular

Anubias Coffeefolia kuma dikilir mi?

Anubias Coffeefolia’nın yalnızca kökleri kuma girebilir, rizomu kumun üstünde kalmalıdır. Rizomu gömülen bitki çürür. En güvenli yol, bitkiyi bir taşa ya da köke bağlamaktır.

Anubias Coffeefolia CO2 ister mi?

Anubias Coffeefolia karbondioksit sistemi istemez. Standart lamba altında, gübre verilmeyen balıklı bir akvaryumda sağlıklı büyür. Karbondioksit verilirse yeni yapraklar yalnızca biraz daha sık çıkar.

Anubias Coffeefolia yaprakları neden kahverengi?

Anubias Coffeefolia’nın yeni yaprakları kızıl-kahverengi açar ve olgunlaştıkça koyu yeşile döner. Bu renk bitkinin doğal özelliğidir ve bir hastalık belirtisi değildir. Olgun yaprak yumuşayıp kararıyorsa rizomda çürüme olup olmadığına bakın.

Anubias Coffeefolia ne kadar büyür?

Anubias Coffeefolia akvaryumda 15–25 cm boylanır ve rizomu dallandıkça 30 cm genişliğe kadar yayılır. Bu boyuyla akvaryumun orta bölgesine yakışır. Çok yavaş büyüdüğü için bu ölçüye yıllar içinde ulaşır.

Japon balığı Anubias Coffeefolia yer mi?

Japon balığı Anubias Coffeefolia’nın sert yaprağını yemez. Bitki ısıtıcısız akvaryumun serin suyuna da dayanır. Japon balığı kuma dikili bitkiyi söktüğü için bitkiyi bir taşa ya da köke bağlayın.

Anubias Coffeefolia ile Anubias nana arasındaki fark nedir?

Anubias Coffeefolia nanadan iridir ve 15–25 cm boylanır; nana çoğunlukla 10 cm’nin altında kalır. Coffeefolia’nın yaprakları damar aralarında kabarıktır ve yeni yaprakları kızıl-kahverengi çıkar. Bakımları aynıdır, ama Coffeefolia daha yavaş büyür.

Kaynakça

  1. Kasselmann, C. (2010). Aquarienpflanzen, 3. baskı, s. 114. Stuttgart: Ulmer (Anubias barteri var. coffeifolia tanımı).
  2. Crusio, W. (1979). A revision of Anubias Schott (Araceae) (Primitiae Africanae XII). Mededelingen Landbouwhogeschool Wageningen, 79(14), 1–48.
  3. Li, L., Liu, C., Hou, K. & Liu, W. (2022). Comparative analyses of plastomes of four Anubias (Araceae) taxa, tropical aquatic plants endemic to Africa. Genes, 13(11), 2043.
  4. Ghogue, J.-P. (2020). Anubias barteri. The IUCN Red List of Threatened Species 2020: e.T185219A140382044.
  5. POWO (2026). Anubias barteri Schott. Plants of the World Online, Royal Botanic Gardens, Kew. powo.science.kew.org.
  6. IPNI (2026). Anubias barteri var. coffeifolia Kasselm., 77369874-1. International Plant Names Index. www.ipni.org.
  7. GBIF Secretariat (2026). Anubias barteri Schott. GBIF Backbone Taxonomy. www.gbif.org.
  8. Tropica Aquarium Plants (2026). Anubias barteri var. ‘Coffeifolia’, bitki veri sayfası. tropica.com.
  9. Flowgrow (2026). Anubias barteri var. coffeifolia. Aquatic Plant Database. www.flowgrow.de.
  10. Aquasabi (2026). Anubias barteri var. coffeifolia, bitki veri sayfası. www.aquasabi.com.

💬 Yorum Yaz

🐟 akvaryumpedia