🐠 Türkiye'nin en kapsamlı akvaryum ansiklopedisi
Ana Sayfa › Ansiklopedi › Akvaryum Bitki Türleri › Sap Bitkileri › Hygrophila Araguaia
Sap Bitkileri

Hygrophila Araguaia

📅 18 Kas 2026
Bilimsel ad Hygrophila lancea 'Araguaia' Diğer bilimsel adlar: Hygrophila sp. 'Araguaia', Hygrophila sp. 'Araguaya Sharp Leaf'
Familya Acanthaceae Cins Hygrophila Grup Sap bitkisi
Türkiye'de Hygrophila Araguaia · Hygrophila Lancea Araguaia İngilizce Araguaia hygrophila

Bir bakışta

ZorlukOrta
IşıkOrta ışık
KarbondioksitFaydalı, şart değil
Büyüme hızıOrta
Boy10–20 cm · genişlik 6–15 cm
Akvaryumdaki yeriOrta, ön
Dikim şekliTabana dikilir
BeslenmeKökten ve sudan · besinli taban faydalı
Sıcaklık22–28 °C
pH6–7,5
Karbonat sertliği2–10 °dKH
ÇoğaltmaSap çeliği
Su üstündeYetişir
AkvaryumculardaYaygın · doku kültürü, saksı

Hangi ihtiyaca uyar

Köken ve doğal yaşam alanı

Doğal olarak yetiştiği ülke Gözlem kaydı (GBIF)
Köken
Asya
Doğal olarak yetiştiği ülkeler
JaponyaTayvanÇin

Hygrophila lancea adıyla kaydedilen bitkiler Güney Japonya, Ryukyu Adaları, Tayvan ve Güney Çin ile Hong Kong'da yetişir. Güncel listeler bu adı Pakistan'dan Japonya'ya yayılan Hygrophila ringens türüne katar; ticari Araguaia formunun doğadaki kaynağı belli değildir.

Doğada yetiştiği yer

Su kenarlarında, hendeklerde ve bataklık gibi nemli yerlerde kök salar. Yılın bir kısmını su üstünde geçirir ve orada çiçek açar.

Haritadaki noktalar ana türün (Hygrophila lancea) GBIF'teki 27 koordinatlı kaydının ülkelere dengeli dağıtılmış bir özetidir. Havuzlardan ve akvaryumlardan doğaya karışmış popülasyonların kayıtları da görünebilir.

Bakım notları ve ilgili bitkiler

Kart verisi: Kew Plants of the World Online · GBIF · akvaryumpedia editörleri. Harita: © OpenFreeMap, © OpenMapTiles, © OpenStreetMap katkıcıları; sınırlar Natural Earth.

Hygrophila Araguaia, kızıl kahverengi ve dar yapraklarıyla alçak, sık bir çalı oluşturan orta zorlukta bir sap bitkisidir. Karbondioksit (CO2) sistemi olmayan bir akvaryumda yaşar, ama orada yavaşlar, rengi soluk kahverengiye döner ve öbeği seyrekleşir. Asıl rengini ve sık dokusunu iyi bir aydınlatmayla birlikte karbondioksit verilen akvaryumda gösterir. Yeri akvaryumun ön ve orta alanıdır. Sapları demet hâlinde değil, iki üç gövdelik küçük gruplar hâlinde kuma dikilir.

Çoğu Hygrophila hızlı büyür ve yukarı doğru uzar. Araguaia ise yanlara yayılan, 20 cm’yi pek geçmeyen kompakt bir bitkidir. Bu yüzden küçük akvaryumlarda ve doğa düzenlerinde, ince yapraklı kırmızı bir dokunun gerektiği ön-orta geçişte kullanılır. Budamayla sıklaşır, kesilen uçlardan kolayca çoğalır.

Türkiye’de akvaryumcularda “Hygrophila Araguaia” ya da “Hygrophila Lancea Araguaia” adıyla, çoğunlukla doku kültürü kabında, bazen de saksıda satılır. Adı Brezilya’daki Araguaia nehrinden gelir, çünkü bitki ticarete bu nehirden toplanmış bir Güney Amerika bitkisi olarak girdi. Sonradan Smithsonian Enstitüsü’nden botanikçi Dieter Wasshausen bitkiyi inceledi ve onu Asya’da yetişen Hygrophila lancea türü olarak tanımladı. Yani bitki adına rağmen Brezilyalı değildir. Güncel bitki listeleri Hygrophila lancea adını da ayrı bir tür saymaz ve onu Asya’da yaygın Hygrophila ringens türünün içinde değerlendirir. Sayfanın başlığında ticari form adı tutuldu; haritadaki noktalar ise Hygrophila lancea adıyla kaydedilmiş gözlemlerdir.

Nasıl Tanınır

Su altındaki yaprakları çizgi gibi dar ve uzundur, karşılıklı ve sık dizilir. Rengi kızıl kahverengiden mora kadar değişir; yaprağın ortasından açık renkli bir orta damar geçer. Gövdesi incedir ve dipten kolayca dallanır. Bitki önce tabana yakın yatık sürgünler verir, sonra bu sürgünler yukarı kalkar ve 10–20 cm boyunda, 6–15 cm genişliğinde bir çalı oluşur.

Rengi ışığa ve besine sıkı sıkıya bağlıdır. Güçlü ışıkta ve karbondioksit verilen suda yaprakları koyu kızıl, uçlara doğru morumsu olur. Zayıf ışıkta aynı bitki zeytin yeşili ya da mat kahverengi kalır, yaprakları da daha seyrek dizilir.

Akvaryumcuya gelen bitki çoğu zaman serada, su üstünde yetiştirilmiştir. Su üstü formu bambaşka görünür. Yaprakları yeşil, daha geniş ve mızrak biçimlidir, gövdesi de daha kalındır. Bu bitkiyi akvaryuma koyduğunuzda eski yapraklar zamanla dökülür ve uçtan dar, kızıl su altı yaprakları çıkar. Doku kültürü kabındaki bitki ise küçük, yeşil ve çok sürgünlü bir öbek olarak gelir.

Doğada Nerede Yetişir

Hygrophila lancea adıyla kaydedilen bitkiler Japonya’nın güneyinde, Ryukyu Adaları’nda, Tayvan’da ve Güney Çin ile Hong Kong çevresinde yetişir. Bu bitkiler su kenarlarında, hendeklerde ve bataklık gibi nemli yerlerde kök salar. Yılın bir kısmını su üstünde geçirir ve orada açık mor çiçekler açar. Tayvan’da yaygın ama seyrek bulunan bir bitki olarak bilinir. Hepsini içine alan Hygrophila ringens ise Pakistan’dan Japonya’ya ve Borneo’ya kadar uzanan geniş bir alanda yetişir. Ticaretteki Araguaia formunun doğadaki hangi topluluktan geldiği belli değildir; serada ve laboratuvarda çoğaltılan bitkilerin hepsi aynı stoktan gelir. Tür, uluslararası koruma listesinde değerlendirilmemiştir.

Akvaryumdaki Yeri ve Dikimi

Küçük akvaryumda orta alana, büyük akvaryumda ön alanın arka sırasına yakışır. Yeşil, yuvarlak yapraklı halı bitkilerinin arkasında ya da taşların dibinde kırmızı bir geçiş oluşturur. Bitkiyi lambanın ışığının iyi düştüğü bir yere koyun. Uzun bitkilerin gölgesinde kalırsa rengi söner ve alt yaprakları dökülür. Dikim şu sırayla yapılır:

  1. Doku kültürü kabındaki bitkiyi çıkarın ve jeli ılık suyun altında köklerin arasından iyice yıkayın.
  2. Öbeği parmaklarınızla ya da makasla iki üç sürgünlük küçük parçalara ayırın.
  3. Her parçayı cımbızla 2–3 cm derinliğe dikin ve parçalar arasında 2–3 cm boşluk bırakın.
  4. Saksılı bitkide taş yününü köklerden tamamen ayıklayın, gövdeleri tek tek ya da ikişer ikişer dikin.

Gövdeleri lastiği ya da kurşun halkasıyla birlikte demet hâlinde gömmeyin. Sıkışan gövdeler dipten çürür ve öbek yayılamaz. Besinli bir taban ya da gövdelerin dibine gömülen kök tableti bitkinin çabuk tutunmasına yardım eder.

Işık, Karbondioksit ve Gübre

Orta güçte bir aydınlatma ona yeter, ama kızıl ve mor rengini güçlü LED altında kazanır. Standart bir akvaryum lambasının altında da büyür; yaprakları o zaman kahverengi-yeşil olur. Aydınlatmayı günde 7–8 saat açık tutun. Işık zayıfladıkça gövdeler uzar, alt yapraklar dökülür ve bitki seyrekleşir.

Karbondioksit şart değildir, ama bu bitkide fark büyüktür. Karbondioksit verilmeyen akvaryumda bitki yaşar, ancak çok yavaş büyür ve rengini çoğu zaman alamaz. Bu yüzden onu karbondioksit verilen, düzenli gübrelenen bir akvaryuma alın.

Besinini hem kökten hem sudan alır. Haftada bir, demir ve potasyum içeren bir sıvı gübre verin. Kırmızı rengi en çok demir ve ışık besler. Besinsiz kum tabanda gövdelerin dibine birkaç ayda bir kök tableti gömün.

Su Değerleri

Yumuşak ve hafif asidik suda en iyi rengi verir. Orta sertlikteki şebeke suyunda da yaşar, ama çok sert ve bazik suda büyümesi yavaşlar ve yaprakları kısalır. Isıtıcılı tropikal akvaryumun 22–28 °C’lik suyu ona uyar; ısıtıcısız akvaryuma uygun değildir.

Budama ve Bakım

Sürgünler boy attığında uçlarını bir yaprak çiftinin hemen üstünden makasla kesin. Kesilen her gövde, kesim yerinin altından iki ya da daha çok yan sürgün verir; öbek böylece alçak ve sık kalır. Uçları düzenli kesilmeyen bitki yukarıda yoğunlaşır ve dibi boşalır. Öbek çok sıklaşıp altı kararmaya başlarsa en yaşlı gövdeleri dipten söküp genç uçları yeniden dikin. Kesilen sağlıklı uçları atmayın, çünkü her biri yeni bir bitki olur.

Çoğaltma

Hygrophila Araguaia sap çeliğiyle çoğaltılır.

  1. En az 6–8 cm boyundaki sağlıklı bir gövdenin ucunu birkaç yaprak çiftiyle birlikte keskin bir makasla kesin.
  2. Çeliğin en alttaki bir iki yaprak çiftini koparın.
  3. Çeliği yapraksız kısmı gömülecek biçimde tabana dikin.

Çelik birkaç hafta içinde boğumlarından kök verir. Yatık büyüyen sürgünler de boğumlarından kök saldığı için öbeğin kenarındaki köklü bir gövdeyi ayırıp başka bir yere dikebilirsiniz.

Sık Görülen Sorunlar

Yeni alınan bitkinin yaprakları dökülüyor

Su üstü formuyla gelen bitki, akvaryuma girdikten sonraki ilk haftalarda geniş yeşil yapraklarını döker. Bu bir hastalık değildir, bitki su altı yapraklarına geçmektedir. Gövde sert kaldıkça ve uçta yeni dar yapraklar çıktıkça endişelenmeyin. Gövdenin dipten yumuşayıp çürüdüğünü görürseniz o gövdeyi kesip sağlam ucu yeniden dikin.

Rengi kırmızı değil, kahverengi-yeşil

En sık nedeni ışığın yetersiz kalmasıdır. Karbondioksit ve demir eksikliği de rengi soldurur. Bitkiyi lambanın altına alın, demirli sıvı gübreyi düzenli verin ve mümkünse karbondioksit ekleyin.

Alt yapraklar dökülüyor, gövde çıplak kalıyor

Öbeğin dibine ışık ulaşmadığında ya da öbek çok sıklaştığında alt yapraklar dökülür. Uçları daha sık kesin, yaşlı gövdeleri söküp genç uçları yeniden dikin. Gölge yapan uzun bitkileri de kısaltın.

Yapraklarda delik ya da sarı uç var

Hygrophila türleri potasyum eksikliğine duyarlıdır ve bu eksiklik yaşlı yapraklarda iğne deliği gibi delikler ve sararan kenarlar olarak görünür. Potasyum içeren bir sıvı gübre yeni yaprakları korur.

Bitki büyümüyor

Karbondioksit verilmeyen, ışığı zayıf bir akvaryumda bitki aylarca neredeyse yerinde sayar. Bu bitkiden hızlı ve renkli büyüme bekliyorsanız ışığı ve karbondioksiti artırın.

Hangi Akvaryuma Uyar

En iyi sonucu karbondioksit verilen bitkili akvaryumda ve doğa düzenlerinde verir. Küçük boyu sayesinde 30 litrenin altındaki akvaryumların orta alanında da ölçeği bozmaz. Yaprakları ince ve yumuşaktır; bu yüzden bitki yiyen balıklarla birlikte tutulmaz. Isıtıcı istediği için japon balığı akvaryumuna da uymaz.

Balık / canlı Durum Not
Tetra, rasbora ve küçük topluluk balıkları Uyumlu Bitkiye dokunmazlar; sık öbek bu balıklara saklanma yeri olur.
Cüce karidesler Uyumlu Bitkiye zarar vermezler. Saksılı bitkiyi ilaç kalıntısına karşı birkaç gün ayrı suda bekletin.
Beta balığı Uyumlu Bitkiye dokunmaz; ısıtıcılı ve iyi aydınlatılmış küçük akvaryumda birlikte tutulabilir.
Japon balığı Uyumsuz Yumuşak yaprakları kemirir, bitkiyi söker; ısıtıcısız suda bitki de geriler.
Gümüş dolar ve öteki otçul balıklar Uyumsuz İnce yaprakları kısa sürede yerler.
Astronot balığı ve kazıcı iri cikletler Uyumsuz Kumu eşeleyip ince köklü bitkiyi sökerler.
Kerevitler Uyumsuz Gövdeleri keser ve bitkiyi yerler.

Satın Alma ve Akvaryuma Ekleme

Akvaryumcularda en sık doku kültürü kabında satılır. Kaptaki bitki salyangoz, yosun ve ilaç kalıntısı taşımaz ve birkaç parçaya bölünerek geniş bir alana dikilebilir. Saksılı bitki daha iri gelir ama su üstü yapraklıdır ve geçiş döneminde yaprak döker. Saksılı bitkiyi akan suyun altında yaprak yaprak yıkayın; karides akvaryumuna girecekse birkaç gün ayrı bir kapta, suyunu her gün değiştirerek bekletin.

Doku kültürü kabında jeli bulanık olmayan, sürgünleri yeşil ve dik duran bitkiyi seçin. Saksıda gövdelerin dibinin sert olmasına ve uçlarda taze yaprak bulunmasına bakın. Dikimden sonraki ilk iki üç hafta büyük bir büyüme beklemeyin. Bitki önce kök salar, sonra uçtan dar ve kızıl yapraklarını vermeye başlar.

Benzer Bitkiler ve Karıştırılma Riski

En yakın akrabası, akvaryumcularda “Hygrophila salicifolia” adıyla satılan bitkidir. Güncel listeler ikisini aynı türün içinde sayar, ama salicifolia 30 cm’yi aşan dik gövdeli ve daha geniş, uzun yapraklı bir bitkidir ve arka alanda kullanılır. Araguaia ise alçak ve yatık büyür, yaprakları da daha dar ve kısadır.

Ludwigia arcuata da dar ve kızıl yapraklıdır. Onun yaprakları daha ince ve iğne gibidir, gövdeleri dik büyür ve dipten bu kadar dallanmaz. Pogostemon stellatus ise mor-kırmızı dar yapraklarını gövdenin aynı boğumundan yıldız gibi çok sayıda çıkarır ve çok daha uzun boylanır.

Bazı satıcılarda “Pink Lady” gibi ek adlarla satılan pembe tonlu bitkiler de görülür. Bu adların hangi bitkiye karşılık geldiği net değildir; aldığınız bitkinin dar yapraklı ve yatık büyüyen bir öbek olup olmadığına bakın.

Sıkça Sorulan Sorular

Hygrophila Araguaia CO2 ister mi?

Hygrophila Araguaia karbondioksitsiz akvaryumda yaşar, ama orada çok yavaş büyür ve rengi kahverengi-yeşil kalır. Kızıl ve mor rengini, sık öbeğini karbondioksit verilen ve iyi aydınlatılan akvaryumda gösterir.

Hygrophila Araguaia nasıl dikilir?

Doku kültürü kabındaki jel yıkanır, öbek iki üç sürgünlük parçalara ayrılır. Her parça cımbızla 2–3 cm derinliğe, aralarında 2–3 cm boşluk kalacak biçimde dikilir. Saksılı bitkide taş yünü köklerden tamamen temizlenir.

Hygrophila Araguaia neden kırmızı olmuyor?

Bitkinin rengi en çok ışığa bağlıdır. Zayıf ışıkta, karbondioksitsiz ya da demiri az suda yaprakları kahverengi-yeşil kalır. Bitkiyi lambanın altına alın, demirli sıvı gübre verin ve mümkünse karbondioksit ekleyin.

Hygrophila Araguaia yeni dikildi, yaprakları neden dökülüyor?

Saksıda satılan bitki serada su üstünde yetiştirilir. Akvaryuma girince geniş yeşil su üstü yapraklarını döker ve uçtan dar, kızıl su altı yaprakları verir. Gövdesi sert kalan bitki bu geçişi birkaç haftada atlatır.

Hygrophila Araguaia ön plan bitkisi mi?

Hygrophila Araguaia 10–20 cm boyda kalan alçak bir bitkidir. Küçük akvaryumda orta alana, büyük akvaryumda ön alanın arka sırasına yakışır. Uçları düzenli kesildiğinde alçak ve sık bir öbek olarak kalır.

Hygrophila Araguaia Brezilya bitkisi mi?

Hygrophila Araguaia adını Brezilya’daki Araguaia nehrinden almıştır, ama bitki Asya kökenlidir. İncelenen bitkiler Japonya, Tayvan ve Güney Çin’de yetişen Hygrophila lancea türü olarak tanımlanmıştır.

Kaynakça

  1. Jaseela, V. T., Pradeep, N. S., Dwivedi, M. D., Pandey, A. K. & Schaefer, H. (2026). Phylogenetic relationships of Indian Hygrophila (Acanthaceae) based on nuclear and plastid DNA sequences. Phytotaxa, 766(3), 257–270.
  2. Chin, L.-X., Huang, Q., Fan, Q., Tan, H., Li, Y., Peng, C., Deng, Y. & Li, Y. (2025). Complete chloroplast genome of Hygrophila polysperma (Acanthaceae): insights into its genetic features and phylogenetic relationships. Horticulturae, 11(10), 1240.
  3. Wu, Z. Y., Raven, P. H. & Hong, D. Y. (eds.) (2011). Flora of China, Vol. 19 (Acanthaceae: Hygrophila ringens). Science Press, Beijing & Missouri Botanical Garden Press, St. Louis.
  4. Flora of Taiwan, 2. baskı. Hygrophila lancea (Thunb.) Miq. tai2.ntu.edu.tw.
  5. POWO (2026). Hygrophila ringens (L.) R.Br. ex Steud. Plants of the World Online, Royal Botanic Gardens, Kew. powo.science.kew.org.
  6. IPNI (2026). Hygrophila lancea Miq. International Plant Names Index, 49714-1. www.ipni.org.
  7. GBIF Secretariat (2026). Hygrophila lancea (Thunb.) Miq. GBIF Backbone Taxonomy. www.gbif.org.
  8. Tropica Aquarium Plants (2026). Hygrophila lancea ‘Araguaia’ (051B TC), bitki veri sayfası. tropica.com.
  9. Flowgrow (2026). Hygrophila lancea “Araguaia”. Aquatic Plant Database. www.flowgrow.de.
  10. Aquasabi (2026). Hygrophila lancea “Araguaia”, bitki veri sayfası. www.aquasabi.com.

💬 Yorum Yaz

🐟 akvaryumpedia