🐠 Türkiye'nin en kapsamlı akvaryum ansiklopedisi
Ana Sayfa › Ansiklopedi › Akvaryum Bitki Türleri › Rozet Bitkiler › Cryptocoryne Usteriana
Rozet Bitkiler

Cryptocoryne Usteriana

📅 21 Kas 2026
Bilimsel ad Cryptocoryne usteriana Engl.
Familya Araceae Cins Cryptocoryne Grup Rozet bitki IUCN EN · Tehlikede
Türkiye'de Cryptocoryne usteriana · Usteriana · Usteriana Green

Bir bakışta

ZorlukKolay
IşıkAz ışık yeter
KarbondioksitGerekmez
Büyüme hızıYavaş
Boy30–60 cm · genişlik 15–30 cm
Akvaryumdaki yeriArka
Dikim şekliTabana dikilir
BeslenmeKökten beslenir · besinli taban faydalı
Sıcaklık22–28 °C
pH6–8
Karbonat sertliği7–21 °dKH
ÇoğaltmaYan sürgün, rizom bölme
Su üstündeYetişir
AkvaryumculardaAra sıra bulunur · saksı, doku kültürü

Hangi ihtiyaca uyar

Köken ve doğal yaşam alanı

Doğal olarak yetiştiği ülke
Köken
Asya
Doğal olarak yetiştiği ülkeler
Filipinler

Filipinler'e özgüdür ve kesin olarak yalnızca Panay'ın güneybatısındaki Guimaras adasından bilinir; Panay ve Cebu kayıtları tartışmalıdır.

Doğada yetiştiği yer

Dere ve ırmaklarda çoğunlukla tamamen su altında, öbekler hâlinde yetişir.

Bakım notları ve ilgili bitkiler

Kart verisi: Kew Plants of the World Online · GBIF · akvaryumpedia editörleri. Harita: © OpenFreeMap, © OpenMapTiles, © OpenStreetMap katkıcıları; sınırlar Natural Earth.

Cryptocoryne usteriana, büyük bir akvaryumun arka bölümüne uzun ve kabarık yapraklı bir perde kurmak isteyen hobiciye kolay bir seçimdir. Karbondioksit (CO2) sistemi istemez, standart akvaryum lambasının ışığıyla yaşar ve çoğu kriptonun sevmediği sert, bazik şebeke suyunda da iyi büyür. Kökleri tabana gömülerek dikilir; yaprakların çıktığı kök boğazı tabanın hemen üstünde kalır. Yaprakları akvaryumda yarım metreyi geçebildiği için bu bitki küçük akvaryuma uymaz. Yüksekliği 50 cm’yi bulan geniş bir akvaryumda ise yıllarca yerinde kalan gösterişli bir öbek olur.

Karşılığında sabır ister. Bitki yavaş büyür, yeni dikildiğinde çoğu zaman yapraklarını eritir ve yerine alışması birkaç hafta sürer. Bir kez yerleştikten sonra yerinden oynatılmamalıdır, çünkü her yer değişikliği aynı erimeyi yeniden başlatır.

Türkiye’de akvaryumcularda “Cryptocoryne usteriana” ya da kısaca “Usteriana” adıyla satılır; bazı satıcılar “Usteriana Green” adını kullanır. Türü İsviçreli botanikçi Alfred Usteri’nin Filipinler’deki Guimaras adasında topladığı örneklerden Adolf Engler 1905’te tanımladı. Botanikçiler onlarca yıl boyunca onu çok daha iri Cryptocoryne aponogetifolia ile aynı tür saydı. 1983’te Josef Bogner’in Guimaras’tan getirdiği küçük bir bitki kültürde çiçek açınca ikisinin ayrı türler olduğu anlaşıldı. Bu karışıklık bugün de sürer ve “usteriana” adıyla satılan bitkilerin bir bölümü aslında aponogetifolia çıkar.

Nasıl Tanınır

Cryptocoryne usteriana, dar ve uzun yapraklarının yüzeyindeki sık kabarcıklarla tanınır. Yaprağın üstü baştan sona inceden buruşuktur ve el sürüldüğünde pütürlü bir doku hissedilir. Yaprak ayası dar oval ya da şerit biçimindedir ve akvaryumda genellikle 3–5 cm genişliğe ulaşır; bazı klonlarda 8 cm’yi bulur. Yaprak sapı uzun ve sağlamdır, yapraklar bu yüzden rozetin ortasından dimdik yükselir.

Rengi ışığa ve gübreye bağlıdır. İyi ışık ve yeterli besin alan bitkinin yaprak üstü koyu yeşil ya da bronz yeşil, altı bordo kırmızısıdır. Gölgede kalan bitki daha açık yeşildir ve yaprak altındaki kırmızı soluklaşır.

Akvaryumcuya gelen bitki çoğu zaman serada su üstünde yetiştirilmiştir. Su üstü formunun yaprakları kısadır, ovaldir, tabanı kalp biçimlidir ve neredeyse düzdür. Bitki suya girince bu yaprakları yavaş yavaş bırakır ve yerine uzun, kabarık su altı yapraklarını çıkarır. Saksıdaki küçük bitkiye bakıp akvaryumda alacağı boyu tahmin etmek bu yüzden zordur.

Çiçeği, kriptolarda olduğu gibi uzun bir tüpün ucunda açılan bir kın yapraktır. Kının ağız kısmı sarıdan kahverengimsi sarıya kadar değişir ve çevresinde belirgin bir yaka yoktur. Akvaryumda su altında nadiren çiçek açar; su üstünde yetiştirilen bitkiler daha kolay çiçeklenir.

Varyeteler ve Ticari Formlar

Kültürde farklı yerlerden toplanmış birkaç klon dolaşır ve bunlar yaprak genişliğinde ve renginde birbirinden ayrılır. Guimaras’tan gelen ilk klonun yaprakları dardır ve altı yer yer morumsu renklidir. Aynı adadan sonradan toplanan bir başka klonun yaprak üstü koyu yeşil-bronz, altı ise derin kırmızıdır. Cebu çevresinden geldiği söylenen klon daha az kabarıktır ve kahverengimsi yaprak verir.

“Usteriana Green” ve “Usteriana Red” adları bu klonların resmî kültivar adları değildir. Satıcılar bu adları yaprağın görünen rengine göre kullanır. “Red” diye satılan bitki genellikle altı kırmızı, üstü bronz yapraklı formdur. “Green” diye satılan bitki daha yeşil kalır. Bakımları aynıdır.

Doğada Nerede Yetişir

Cryptocoryne usteriana Filipinler’e özgüdür ve kesin olarak yalnızca Panay’ın güneybatısındaki küçük Guimaras adasından bilinir. Panay ve Cebu’dan verilen kayıtlar tartışmalıdır. Bitki burada derelerde ve ırmaklarda çoğunlukla tamamen su altında yetişir. Akarsu bitkisi olması, akvaryumda da su üstüne çıkmadan uzun yapraklarla büyümesini açıklar.

Doğal yayılışı çok dar olduğu için IUCN Kırmızı Listesi’nde Tehlikede (EN) olarak sınıflandırılır. Akvaryumda satılan bitkiler doğadan değil, seralardan ve doku kültürü laboratuvarlarından gelir.

Akvaryumdaki Yeri ve Dikimi

Yeri akvaryumun arka bölümü ya da arka köşeleridir. Geniş bir akvaryumda tek başına ortaya yakın dikilen bir öbek de göz alıcı bir odak noktası olur. Bitki uzun ve kalın kökler salar, bu yüzden taban en az 5–6 cm kalın olmalıdır.

  1. Bitkiyi saksıdan çıkarın ve köklerin arasındaki taş yününü parmaklarınızla tamamen ayıklayın. Saksıda birden çok bitki varsa onları kökleriyle birlikte ayırın.
  2. Uzun ve çürümüş kökleri birkaç santimetreye kısaltın. Sağlıklı beyaz kökleri bırakın.
  3. Tabanda parmakla bir çukur açın, kökleri bu çukura yerleştirin ve üstünü örtün. Yaprakların birleştiği kök boğazı tabanın hemen üstünde kalmalıdır.
  4. Bitkiler arasında 15–20 cm aralık bırakın. Bitki zamanla yan sürgünlerle bu boşluğu kendisi doldurur.

En sık yapılan hata, bitkiyi dikildikten sonra yerinden oynatmaktır. Yeni dikilen bitki ilk haftalarda yapraklarını eritirse onu sökmeyin. Kökleri sağlam kaldıkça bitki birkaç hafta içinde yeni yapraklar çıkarır.

Işık, Karbondioksit ve Gübre

Standart bir akvaryum lambası bu bitkiye yeter ve günde 8 saat aydınlatma yeterlidir. Zayıf ışıkta bitki yaşar, ama yaprakları yeşil kalır ve büyümesi daha da yavaşlar. Güçlü ışık altında yapraklar bronzlaşır ve yaprak altı kırmızılaşır.

Karbondioksit sistemi gerekmez. Karbondioksit verilen akvaryumda yeni yapraklar biraz daha sık çıkar, ama bitkinin bakımı bundan değişmez.

Bitki besinini ağırlıklı olarak kökünden alır. Besinli taban kullanılmadıysa kök boğazının yanına iki üç ayda bir kök tableti gömün. Yaprak altındaki kırmızı rengin koyulaşması için demir içeren bir sıvı gübre de işe yarar.

Su Değerleri

Cryptocoryne usteriana, sert ve hafif bazik suda iyi büyüyen az sayıdaki kriptodan biridir. Kireçli şebeke suyuna bu yüzden rahatça uyar. En iyi 22–26 °C arasında büyür ve daha serin sularda büyümesi neredeyse durur. Su değerlerindeki ani değişiklik, özellikle büyük su değişimleri, erimeyi tetikleyebilir.

Budama ve Bakım

Bu bitkiyi tepeden budamayın. Kesilen yaprak yeniden uzamaz ve yarım kalmış bir görüntü bırakır. Sararan, eriyen ya da yosun tutan yaprağı sapının dibinden kesin. Yaprak yüzeye ulaşıp orada yatıyorsa dıştaki en uzun yaprakları dipten alın; yerlerine yenileri gelir.

Bitki yan sürgünlerle tabanın altında yayılır ve zamanla öteki bitkilerin arasından yavru çıkarır. İstenmeyen yerde çıkan yavruyu kökleriyle birlikte dikkatle çekip ayırın.

Çoğaltma

Bitki uzun yan sürgünlerle kendiliğinden çoğalır. Ana bitkinin birkaç santimetre uzağında tabandan yeni bir rozet çıkar.

  1. Yavru bitki dört beş yaprak ve kendi kökleri çıkarana kadar bekleyin.
  2. Ana bitkiye bağlanan sürgünü tabanın içinde makasla kesin.
  3. Yavruyu kökleriyle birlikte çekip yeni yerine dikin. Kök boğazı tabanın üstünde kalsın.

Büyük ve eski bir öbek, rizomu bölünerek de çoğaltılır. Bu yöntem ana bitkiyi de rahatsız ettiği için bitki bölündükten sonra bir süre erimeye yatkın olur.

Sık Görülen Sorunlar

Yapraklar eriyor

Yeni dikilen ya da yeri değiştirilen bitkinin yaprakları önce saydamlaşır, sonra dağılır. Bunun nedeni ortam değişikliğidir; su üstünden su altına geçiş, büyük su değişimi ya da ışık değişikliği erimeyi başlatır. Eriyen yaprakları alın ve bitkiyi yerinde bırakın. Kökler sağlamsa birkaç hafta içinde yeni yapraklar çıkar.

Yapraklar yüzeye yatıyor

Akvaryum bitkinin boyuna göre sığdır. Yapraklar yüzeyde yatınca altındaki bitkilerin ışığını keser. En uzun yaprakları dipten kesin ya da bitkiyi daha derin bir akvaryuma taşıyın.

Yeni yapraklar soluk ve küçük çıkıyor

Bitki kökten yeterli besin alamıyordur. Besinsiz kumda ya da çakılda kök tableti gömmeden yetiştirilen bitkide bu belirti sık görülür. Kök boğazının yanına kök tableti gömün.

Yaşlı yaprakları yosun tutuyor

Yavaş büyüyen bitkinin yaprakları uzun süre yaşar ve güçlü ışık altında üstlerine yosun yerleşir. Yosunlu yaprağı dipten kesin ve aydınlatma süresini kısaltın.

Hangi Akvaryuma Uyar

Bitki geniş ve yüksekliği 50 cm’yi bulan akvaryumlarda yerini bulur. 30 litrenin altındaki küçük akvaryumlar için uygun değildir. Sert suyu ve yavaş büyüyen sağlam yaprakları sayesinde Malavi ve Tanganyika cikletlerinin akvaryumunda ayakta kalabilen az sayıdaki bitkiden biridir. Ancak kazıcı cikletler yeni dikilen bitkiyi söker; bu yüzden bitki önce kök salmalı ve kök boğazının çevresi iri taşlarla korunmalıdır. Diskus akvaryumunun 28–30 °C’lik suyu, bitkinin en iyi büyüdüğü sıcaklığın üstündedir.

Balık / canlı Durum Not
Lepistes, moli, plati ve kılıçkuyruk Uyumlu Sert ve bazik suyu bitki de sever; yaprakların arasında yüzerler.
Tetra, rasbora ve danio gibi topluluk balıkları Uyumlu Bitkiye dokunmazlar.
Melek balığı Uyumlu Uzun dikey yapraklar melek balığının sevdiği ortamı kurar.
Coridoras ve küçük vatoz balıkları Uyumlu Tabanı eşelerler ama yerleşmiş kriptoyu sökmezler.
Cüce karidesler Uyumlu Yapraklara zarar vermezler. Yeni bitkiyi ilaç kalıntısına karşı birkaç gün ayrı suda bekletin.
Malavi ve Tanganyika cikletleri Dikkat Su değerleri bitkiye uyar; yeni dikilen bitkiyi kazıp sökerler, kök boğazını taşlarla koruyun.
Diskus Dikkat Diskus suyu bitkinin rahat ettiği sıcaklığın üstündedir; bitki yavaş büyür.
Astronot balığı ve öteki iri cikletler Uyumsuz Tabanı kazar ve köklü bitkileri söker.
Japon balığı Uyumsuz Tabanı eşeleyip bitkiyi söker; ısıtıcısız serin suda bitki büyümez.

Satın Alma ve Akvaryuma Ekleme

Türkiye’de saksıda satılır ve zaman zaman doku kültürü kabıyla ya da ithal, saksısız demet olarak ön siparişle gelir. Her akvaryumcuda bulunmaz; stokta olmadığında ithalatçı bitki satıcılarından sipariş edilir. Doku kültürü bitkileri küçüktür, ama salyangoz ve yosun taşımaz.

Saksılı bitki seçerken sağlam, beyaz kökleri ve diri yaprakları olan bitkiyi alın. Saksıdaki bitkinin su üstü yaprakları kısa ve düz olabilir; bu bir kusur değildir. Satın aldığınız bitkinin gerçekten usteriana olup olmadığını yaprağından anlayabilirsiniz. Yaprakları çok dar, şerit gibi, her iki yüzü de düz çimen yeşili ve hiç kırmızısız olan bitki çoğu zaman aponogetifoliadır.

Dikimden sonraki ilk haftalarda yaprakların bir kısmının erimesini bekleyin. Bitki bu dönemden sonra ilk su altı yapraklarını çıkarır, ama asıl boyuna ulaşması birkaç ay sürer.

Benzer Bitkiler ve Karıştırılma Riski

En büyük karışıklık Cryptocoryne aponogetifolia ile yaşanır. Aynı ülkenin bu akrabası çok daha iri bir bitkidir ve yaprakları akvaryumda bir metreyi bulabilir. Yaprakları neredeyse şerit kadar dardır, usterianadan daha kabarıktır, her iki yüzü de çimen yeşilidir ve hiç mor ya da kırmızı ton taşımaz. Usteriananın yaprağı daha geniştir ve altı çoğu zaman kırmızımsıdır.

Cryptocoryne balansae da uzun ve kabarık yapraklı, sert suyu seven bir arka plan kriptosudur. Yaprakları usterianadan belirgin biçimde daha dardır ve altı kırmızıya dönmez. Filipinler’den tanımlanan Cryptocoryne coronata ise yaprak görünüşüyle usterianaya çok benzer ve ondan en kolay çiçeğinin ağzındaki çıkıntılarla ayrılır.

Sıkça Sorulan Sorular

Cryptocoryne usteriana CO2 ister mi?

Cryptocoryne usteriana karbondioksit sistemi istemez. Standart akvaryum lambası altında, kök tableti verilen bir akvaryumda sağlıklı büyür. Karbondioksit verilirse yeni yaprakları yalnızca biraz daha sık çıkar.

Cryptocoryne usteriana ne kadar büyür?

Akvaryumda yaprakları 30–60 cm uzunluğa ulaşır ve öbek 15–30 cm genişliğe yayılır. Bitki yavaş büyür ve bu boya birkaç ayda ulaşır. Bu yüzden yüksekliği en az 50 cm olan bir akvaryumun arka bölümüne dikilmelidir.

Cryptocoryne usteriana nasıl dikilir?

Bitki saksıdan çıkarılır ve köklerindeki taş yünü temizlenir. Kökleri en az 5–6 cm kalın tabana gömülür, yaprakların birleştiği kök boğazı tabanın hemen üstünde kalır. Dikildikten sonra yeri değiştirilmez.

Cryptocoryne usteriana neden eriyor?

Bitki yeni dikildiğinde, yeri değiştirildiğinde ya da su değerleri birden değiştiğinde yapraklarını eritir. Eriyen yaprakları alın ve bitkiyi yerinde bırakın. Kökleri sağlam olan bitki birkaç hafta içinde yeni yapraklar çıkarır.

Cryptocoryne usteriana sert suda yaşar mı?

Cryptocoryne usteriana sert ve hafif bazik suda iyi büyüyen bir kriptodur. Kireçli şebeke suyuna uyar ve Malavi ya da Tanganyika cikleti akvaryumunun suyunda da yaşar.

Usteriana ile aponogetifolia arasındaki fark nedir?

Aponogetifolia çok daha iri bir bitkidir; yaprakları neredeyse şerit gibi dardır, her iki yüzü de düz yeşildir ve hiç kırmızı taşımaz. Usteriananın yaprakları daha geniştir, altı çoğu zaman bordo kırmızısıdır ve akvaryumda daha kısa kalır.

Kaynakça

  1. Naive, M. A. K. & Villanueva, R. J. T. (2018). Cryptocoryne joshanii (Araceae), a new species serendipitously discovered in Sulu archipelago, Philippines. Taiwania, 63(3), 248–250.
  2. Naive, M. A. K., Lagud, Y. J. & Jacobsen, N. (2022). Discovery through citizen science: Cryptocoryne paglaterasiana (Araceae), a new endangered species from Tampilisan, Zamboanga del Norte, Western Mindanao. Taiwania, 67(4), 539–543.
  3. Bogner, J. (1984). Cryptocoryne usteriana Engler und Cryptocoryne aponogetifolia Merrill. Aqua-Planta, 4-84, 7–13.
  4. De Wit, H. C. D. (1971). Aquarienpflanzen. Eugen Ulmer, Stuttgart.
  5. IUCN (2026). Cryptocoryne usteriana. The IUCN Red List of Threatened Species (taksonomi no. 22486140).
  6. POWO (2026). Cryptocoryne usteriana Engl. Plants of the World Online, Royal Botanic Gardens, Kew. powo.science.kew.org.
  7. GBIF Secretariat (2026). Cryptocoryne usteriana Engl. GBIF Backbone Taxonomy. www.gbif.org.
  8. Tropica Aquarium Plants (2026). Cryptocoryne usteriana (120), bitki veri sayfası. tropica.com.
  9. Flowgrow (2026). Cryptocoryne usteriana. Aquatic Plant Database. www.flowgrow.de.
  10. Aquasabi (2026). Cryptocoryne usteriana, bitki veri sayfası. www.aquasabi.com.

💬 Yorum Yaz

🐟 akvaryumpedia