🐠 Türkiye'nin en kapsamlı akvaryum ansiklopedisi
Ana Sayfa › Ansiklopedi › Akvaryum Bitki Türleri › Sap Bitkileri › Tilki Kuyruğu (Ceratophyllum Demersum)
Sap Bitkileri

Tilki Kuyruğu (Ceratophyllum Demersum)

📅 17 Kas 2026
Tilki Kuyruğu (Ceratophyllum Demersum)
Fotoğraf: S.Tanaka · Public domain · Wikimedia Commons
Bilimsel ad Ceratophyllum demersum L.
Familya Ceratophyllaceae Cins Ceratophyllum Grup Sap bitkisi IUCN LC · Asgari endişe
Türkiye'de Tilki kuyruğu · Çam · Kınalı suboynuzu İngilizce Hornwort · Coontail · Rigid hornwort

Bir bakışta

ZorlukKolay
IşıkAz ışık yeter
KarbondioksitGerekmez
Büyüme hızıHızlı
Boy30–80 cm · genişlik 3–6 cm
Akvaryumdaki yeriYüzey, arka
Dikim şekliSerbest yüzer
BeslenmeSudan beslenir · taban önemsiz
Sıcaklık10–30 °C · ısıtıcısız olur
pH6–9
Karbonat sertliği5–24 °dKH
ÇoğaltmaSap çeliği, kopan parça
Balıklara dayanımBazı balıklar yer
Su üstündeYetişmez
AkvaryumculardaHer akvaryumcuda · demet

Hangi ihtiyaca uyar

Köken ve doğal yaşam alanı

Sonradan yayıldığı ülke Gözlem kaydı (GBIF)
Köken
Kozmopolit
Sonradan yayıldığı ülkeler (2)
MauritiusYeni Zelanda

Antarktika dışındaki bütün kıtalarda yetişen kozmopolit bir türdür; Türkiye'de de yerlidir ve Trakya'dan Çukurova'ya kadar göllerde, sazlıklarda ve kanallarda bulunur. Yeni Zelanda'ya sonradan girmiş ve istilacı olmuştur.

Doğada yetiştiği yer

Durgun ya da ağır akan, besince zengin göllerde, göletlerde ve kanallarda yetişir. Köksüzdür; gövdesinin ucuyla çamura tutunur ya da yüzeyin altında serbest kümeler hâlinde yüzer.

Yerlisi olmadığı Yeni Zelanda'da gölleri kaplayan istilacı bir türdür; akvaryumdan çıkan bitki dereye, göle ya da kanala atılmaz.

Haritadaki noktalar GBIF'teki 160.504 koordinatlı kaydının ülkelere dengeli dağıtılmış bir özetidir. Havuzlardan ve akvaryumlardan doğaya karışmış popülasyonların kayıtları da görünebilir.

Bakım notları ve ilgili bitkiler

Kart verisi: Kew Plants of the World Online · GBIF · akvaryumpedia editörleri. Harita: © OpenFreeMap, © OpenMapTiles, © OpenStreetMap katkıcıları; sınırlar Natural Earth.

Tilki kuyruğu, akvaryum bitkilerinin en kolaylarından biridir. Karbondioksit (CO2) sistemi istemez, standart akvaryum lambası ona yeter ve ısıtıcısız akvaryumda da yaşar. Kökü yoktur, bu yüzden dikilmek zorunda değildir. Dalları suya bırakırsınız ve bitki yüzeyin hemen altında yüzerek büyür. Arka planda dik durmasını isterseniz dalların alt ucunu bir taşla ya da seramik halkayla tabana tutturursunuz. Kuma derin gömülen gövde kök salmaz, çürür.

Çok hızlı büyür ve sudaki besini çabuk tükettiği için yeni kurulan akvaryumlarda yosuna karşı kullanılır. Sık dalları lepistes ve moli yavrularına sığınak olur. Japon balığı akvaryumunda ve süs havuzunda ayakta kalabilen az sayıdaki bitkiden biridir. Karşılığında iki kusuru vardır. Dalları gevrektir ve elle tutulunca kolayca kırılır. Ortamı değiştiğinde de iğne gibi ince yapraklarını döker; taşımadan sonra ve akvaryuma ilaç ya da sıvı karbon katıldığında dallar birkaç günde çıplak kalabilir. Yeşil kalan uçlar çoğu zaman yeniden sürer.

Türkiye’de akvaryumcularda “tilki kuyruğu” adıyla, çoğu zaman da bilimsel adıyla birlikte “Ceratophyllum demersum (tilki kuyruğu)” diye satılır; “çam” diyenler de vardır. Aynı ad bazı satıcılarda başaklı su civanperçemi (Myriophyllum spicatum) için de kullanılır. Bu yüzden satın alırken etiketteki bilimsel ada bakın. Türkiye bitkileri listesindeki Türkçe adı kınalı suboynuzudur; İngilizcede “hornwort” ve “coontail” adlarıyla bilinir. Türü 1753’te Carl Linnaeus tanımladı. Tilki kuyruğu Türkiye’nin yerli bitkilerindendir ve Trakya’dan Çukurova’ya kadar göllerde, sazlıklarda, kanallarda kendiliğinden yetişir.

Tilki Kuyruğu (Ceratophyllum Demersum) – Yaprak halkaları ve boğumlardaki erkek çiçekler
Yaprak halkaları ve boğumlardaki erkek çiçekler — Fotoğraf: Christian Fischer · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Nasıl Tanınır

Tilki kuyruğu, ince ve dallanan gövdesinin çevresine halka halka dizilmiş iğne yapraklarıyla tanınır. Her boğumda 7–12 yaprak bulunur. Yapraklar 1–4 cm boyundadır, koyu yeşildir ve çoğunlukla bir ya da iki kez çatallanır. Çatalın kollarında gözle zor seçilen küçük dişler vardır; bitki bu yüzden ele sert ve pürüzlü gelir. Sürgün ucunda boğumlar sıklaşır ve yapraklar üst üste biner. Bitkiye adını veren kabarık, kuyruğa benzeyen görünüm buradan gelir.

Bitkinin hiç kökü yoktur. Doğada gövdenin alt ucu çamura saplanır ya da bitki yüzeyin altında serbestçe yüzer. Akvaryumda dalları 30–80 cm’ye ulaşır; göllerde birkaç metrelik gövdeler görülür. Gövdesi gevrektir ve boğum yerinden kolayca kırılır. Kırılan her parça ayrı bir bitki olarak yaşamaya devam eder.

Çiçekleri birkaç milimetre boyundadır ve yaprak diplerinde gizlenir. Erkek ve dişi çiçekler aynı bitkinin ayrı boğumlarında açar. Tozlaşma bütünüyle suyun içinde olur. Erkek çiçekten kopan başçıklar yüzeye çıkar, polenini bırakır ve polen suda batarken dişi çiçeğe ulaşır. Meyvesi siyah, küçük ve üç dikenlidir; içinde tek bir tohum bulunur. Akvaryumda çiçek seyrek görülür, meyve ise oluşmaz.

Akvaryumcuya gelen bitki çoğunlukla bir lastikle ya da kurşun şeritle bağlanmış birkaç daldan oluşan bir demettir. Su altında yetiştiği için akvaryumda biçim değiştirmez. Yalnızca ışığa göre sıklığı değişir. Lambaya yakın uçlar sık ve dolgun olur, loş yerde kalan dalda boğum araları açılır.

Varyeteler ve Ticari Formlar

Türkiye’de satılan tilki kuyruğunun adlandırılmış bir formu yoktur; akvaryumculardaki bitki türün yaygın, yabani biçimidir. Avrupa’daki üretim seralarından ‘Foxtail’ adıyla çıkan bir ticari form vardır. Bu form Bolivya’da, Brezilya sınırını çizen Guaporé Irmağı’nın küçük bir kolundan toplanmıştır. Yaprak halkaları birbirine daha yakındır, bitki kendiliğinden yan sürgün verir ve gövdesi yabani biçimdeki kadar kolay kırılmaz. Bakımı aynıdır.

Botanikçiler türün içinde, meyvedeki dikenlerin sayısına ve boyuna bakarak birkaç varyete ayırır. Akvaryumda meyve oluşmadığı için bu ayrımın hobide bir karşılığı yoktur.

Doğada Nerede Yetişir

Tilki kuyruğu, Antarktika dışındaki bütün kıtalarda yetişen kozmopolit bir bitkidir. Avrupa’dan Sibirya’ya ve Japonya’ya, Afrika’nın büyük bölümüne, Kuzey ve Güney Amerika’ya, Güneydoğu Asya’dan Avustralya’ya kadar yayılır. Türkiye’de de yerlidir. Trakya’da, Kocaeli çevresinde, Orta Karadeniz kıyısında, Ege’de, İç Batı Anadolu’da, Antalya ve Adana ovalarında, doğuda Erzurum-Kars yaylasında bulunur. Samsun’un Terme ilçesindeki Miliç sulak alanında su altı bitki örtüsünün başlıca türlerinden biridir.

Yetiştiği yer durgun ya da ağır akan, besince zengin sulardır. Göllerde, göletlerde, sazlık aralarında, sulama ve drenaj kanallarında, ırmakların sakin kollarında görülür. Gövdesinin alt ucuyla çamura tutunur ya da yüzeyin altında serbest kümeler hâlinde sürüklenir. Besinini kökle değil, bütün yüzeyiyle doğrudan sudan alır. Akvaryumdaki bakımı bu yüzden tabana değil, suya bağlıdır.

Ilıman kuşakta sonbaharda sürgün uçları kısalır ve sıklaşır. Bu sıkı uçlar dibe çöker, kışı orada geçirir ve baharda yeniden uzar. Havuzdaki tilki kuyruğu kışın bu yüzden gözden kaybolur ve baharda geri gelir.

Hızlı büyümesi ve her kırık parçadan yeni bitki vermesi, onu yerlisi olmadığı sularda soruna dönüştürür. Yeni Zelanda’ya akvaryum ve havuz bitkisi olarak girmiş, 1961’de ilk kez doğal sularda görülmüş ve Kuzey Adası’nın göllerine yayılmıştır. Orada berrak göllerde 16 metre derine iner, yerli su bitkilerini bastırır ve hidroelektrik barajlarında sorun çıkarır; satılması ve çoğaltılması yasaktır. Türkiye’de yerli olsa da akvaryumdan çıkan bitkiyi dereye, göle ya da sulama kanalına atmayın, çünkü akvaryum bitkisi yabancı salyangoz ve hastalık taşır. Budanan dalları kurutup çöpe atın.

Tür, uluslararası koruma listesinde “Asgari Endişe” sınıfındadır; dünyanın büyük bölümünde yaygın ve boldur.

Akvaryumdaki Yeri ve Dikimi

Tilki kuyruğu akvaryumda iki biçimde kullanılır. Dallar ya yüzeyde serbest bırakılır ya da arka planda tabana tutturulur. En zahmetsiz ve bitki için en sağlıklı yol yüzdürmektir, çünkü yüzen dal lambaya yakın durur ve hiçbir yeri karanlıkta kalmaz. Dallar akvaryuma şu sırayla hazırlanır.

  1. Demeti açın ve lastiği, kurşun şeridi ya da süngeri çıkarın. Bağlı bırakılan dalların sıkışan kısmı çürür.
  2. Dalları bir kap suda hafifçe çalkalayın; dökülmüş iğneleri ve salyangozları ayıklayın. Ezilmiş, kararmış alt uçları makasla kesin.
  3. Yüzdürecekseniz dalları filtrenin emişinden uzak bir köşeye bırakın. Akıntı dalları sürüklüyorsa onları vantuzlu bir klipsle ya da camdan cama gerdiğiniz bir misinayla yüzeyin bir bölümünde tutun.
  4. Arka planda dik durmasını istiyorsanız üç dört dalı bir araya getirin ve alt uçlarını seramik bir bitki halkasından geçirin ya da küçük bir taşın altına sıkıştırın. Dalın yalnızca ucu kuma değsin.

Kuma gömülen gövde kök salmaz. Işık almayan gömülü kısım birkaç hafta içinde iğnelerini döker, kararır ve çürür; dal da bağından kurtulup yüzeye çıkar. Böyle olduğunda çürüyen ucu kesin ve dalı yeniden sabitleyin. Bitkiyi kök salsın diye derine gömmek, bu türde en sık yapılan hatadır.

Yüzeyin tamamını kaplamasına izin vermeyin. Kalın bir tabaka alttaki bitkilerin ışığını keser ve suyun havayla temasını azaltır. Yüzeyin bir bölümünü her zaman açık bırakın. Dökülen iğneler ve kopan parçalar filtrenin emiş ızgarasını tıkar; emişe ince bir sünger takmak bu sorunu önler.

Işık, Karbondioksit ve Gübre

Standart akvaryum lambası ona yeter. Günde 8 saatlik aydınlatma sağlıklı büyümesi için yeterlidir. Güçlü LED altında büyümesi belirgin biçimde hızlanır ve bitki daha sık budama ister. Çok loş bir akvaryumda ölmez ama boğum araları uzar ve dalın dibe yakın, ışık almayan kısmı iğnelerini döker. Dipte çıplaklaşan bir dalı yüzeye almak çoğu zaman sorunu çözer.

Karbondioksit sistemi gerekmez. Bitki, sert sudaki bikarbonatı da karbon kaynağı olarak kullanır; karbondioksit verilmeyen sert sulu akvaryumlarda bu yüzden hızlı büyür. Karbondioksit verildiğinde daha da hızlanır. Şişeyle satılan sıvı karbon ürünleri ise ona zarar verir ve bitki bu ürünler kullanıldığında iğnelerini döker.

Besinini bütünüyle sudan alır. Kök tableti ve besinli taban ona bir şey kazandırmaz. İçinde balık yaşayan bir akvaryumda balıkların ürettiği nitrat ve fosfat çoğu zaman yeter. Bitki bu besini öyle hızlı tüketir ki yanındaki yavaş bitkiler aç kalabilir. Yeni sürgünler soluk çıkıyorsa ya da öteki bitkiler durakladıysa haftada bir sıvı gübre verin.

Yosuna karşı işe yaraması bu iştahından gelir, çünkü suya karışan besini yosundan önce tüketir. Laboratuvar deneylerinde, mavi-yeşil yosunların çoğalmasını baskılayan maddeler salgıladığı da gösterilmiştir; yeşil yosunlar bu maddelerden çok daha az etkilenir. Yine de tek başına bir yosun çaresi değildir. Fazla yem, uzun aydınlatma ve seyrek su değişimi sürdükçe yosun geri gelir.

Su Değerleri

Su değerlerinde seçici değildir ve yumuşak sudan çok sert suya kadar geniş bir aralıkta büyür. En rahat olduğu su orta sert ya da sert, nötr ya da hafif bazik sudur; Türkiye’deki şebeke sularının çoğu bu tanıma uyar. Sıcaklıkta da geniş bir aralığa dayanır. 10–30 °C arasında büyür, havuzda ise kışı buzun altında geçirir. Bu sayede tropik akvaryuma da ısıtıcısız japon balığı akvaryumuna da bahçe havuzuna da uyar.

Budama ve Bakım

Uygun koşullarda haftada birkaç santim uzar; güçlü ışıkta ve besinli suda bu hız haftada 10 cm’yi bulur. Uzayan dalı istediğiniz boydan makasla kesin. Kesilen üst parça yeni bir bitkidir, alttaki parça ise kesim yerinin altından yan sürgün verir. Alt kısmı çıplaklaşmış yaşlı dallarda yeşil ucu kesip saklayın, çıplak gövdeyi atın.

Dalları elle koparmayın. Gevrek gövde birkaç yerinden birden kırılır ve akvaryuma iğne saçılır. Budamayı ve seyreltmeyi su değişiminden hemen önce yapın, dökülen iğneleri de sifonla çekin. Dipte biriken iğneler çürür ve suya besin olarak geri döner. Yüzeydeki küme kalınlaştıkça fazlasını alın; her seferinde en taze, en sık yapraklı dalları bırakın.

Çoğaltma

Tilki kuyruğu çoğaltılması en kolay akvaryum bitkilerindendir, çünkü gövdesinin her parçası yeni bir bitkidir.

  1. Sağlıklı, yeşil bir dalın ucunu makasla kesin ya da bir yan sürgünü ana gövdeden ayırın. Birkaç boğumlu küçük bir parça bile yeterlidir.
  2. Parçayı suya bırakın ya da alt ucunu bir halkayla tabana tutturun.
  3. Kök çıkmasını beklemeyin. Parça, ucundan uzayarak ve yan sürgün vererek büyümeye devam eder.

Budama sırasında kopan küçük parçalar da yüzerken kendiliğinden büyür. Tohumla üretim akvaryumda yapılmaz. Havuzda bitki, kışı dipte geçiren sıkı sürgün uçlarından her bahar yeniden çoğalır.

Sık Görülen Sorunlar

İğne yapraklarını döküyor

Yeni alınan bitki birkaç gün içinde iğnelerinin çoğunu bırakabilir ve dalda yalnızca çıplak gövde kalır. Nedeni ortamın birden değişmesidir. Kapalı pakette geçen yolculuk, sıcaklık farkı ve yeni suyun değerleri bitkiyi sarsar; bu bitki taşınmayı öteki akvaryum bitkilerinden daha zor kaldırır. Bitkiyi atmayın. Yeşil kalan uçları kesip yüzdürün ve dökülen iğneleri sifonla çekin. Sağlam uçlar bir iki hafta içinde yeni yaprak çıkarır. Tamamı kahverengiye dönmüş, yumuşamış bir dal ise kurtulmaz.

Yerleşmiş bir bitki birden iğne döküyorsa akvaryuma katılan bir kimyasala bakın. Sıvı karbon ürünleri, yosun gidericiler, metilen mavisi ve bakır içeren balık ilaçları bu bitkiye zarar verir. Bakıra duyarlılığı özellikle yüksektir ve ilaç dozunun çok altındaki bakır bile yaprağına zarar verir. İlaç kullanmadan önce bitkiyi ayrı bir kaba alın ve tedavi bitip su değiştirildikten sonra geri koyun. Güçlü akıntının tam önünde duran dal da iğne döker; dalı sakin bir köşeye taşıyın.

Gömülen kısım çürüyor

Kuma gömülen ya da bağın içinde sıkışan gövde kararır ve yumuşar, çünkü bitkinin kökü yoktur ve ışık almayan kısmı yaşatamaz. Çürüyen ucu sağlam, yeşil dokuya kadar kesin. Dalı yüzdürün ya da yalnızca ucundan tutturun.

Dalın alt kısmı çıplak kalıyor

Dipte, öteki bitkilerin gölgesinde kalan boğumlar ışık alamadığı için yaprağını bırakır. Dalları seyreltin ve aralarına ışık girmesini sağlayın. Çıplak gövde yeniden yapraklanmaz; yeşil ucu kesip kullanın.

Dallar inceldi ve rengi açıldı

İnce, soluk ve seyrek yapraklı sürgünler suda besinin tükendiğini gösterir. Bu bitki sudaki nitratı ve fosfatı ötekilerden hızlı tüketir. Haftada bir sıvı gübre verin ve bitkinin miktarını azaltın.

Öteki bitkiler durakladı

Tilki kuyruğu hem besini hem ışığı ötekilerden önce alır. Yüzeydeki kümeyi seyreltin, alttaki bitkilerin üstünü açın ve sıvı gübreyi düzenli verin.

Dallar kırılıyor ve filtre tıkanıyor

İri ve hareketli balıklar gevrek dalları kırar; parçalar ve iğneler filtrenin emişinde toplanır. Emişe sünger takın ve bitkiyi akvaryumun sakin tarafında tutun. Kırılan parçaları toplayın; yeşil olanlar yeni bitki olarak kullanılır.

Hangi Akvaryuma Uyar

Tilki kuyruğu en çok canlı doğuran balıkların akvaryumuna yakışır. Yüzeydeki sık dallar yeni doğan lepistes, moli, plati ve kılıçkuyruk yavrularına yetişkinlerin giremediği bir sığınak verir. Yavrular, iğnelerin arasında biriken mikroskobik canlılarla da beslenir. Yumurta döken balıkların üretiminde yumurtaların tutunacağı bitki olarak kullanılır. Karides akvaryumunda dallar hem saklanma yeri hem de otlanacak geniş bir yüzeydir.

Japon balığının yanında tutunabilmesini üç özelliğine borçludur. Kökü olmadığı için sökülemez, serin suya dayanır ve sert, dişli iğneleri japon balığına çekici gelmez. Balıklar yine de taze sürgün uçlarını kemirir. Bitki, balık çok aç bırakılmadıkça yenenden hızlı büyür. İri japon balıkları ve koi ise dalları kırıp parçalar; bu yüzden havuzda ve büyük akvaryumda bitkiyi bol tutun ve dökülen iğneleri düzenli toplayın.

Küçük akvaryumlarda dikkatli kullanın. Tilki kuyruğu küçük bir akvaryumu kısa sürede doldurur ve sık budama ister. Güçlü akıntılı, dere tipi akvaryumlara uymaz.

Balık / canlı Durum Not
Lepistes, moli, plati ve kılıçkuyruk Uyumlu Yüzen dallar yavrulara sığınak olur. Bitki bu balıkların sevdiği sert suda hızlı büyür.
Japon balığı Uyumlu Sürgün uçlarını kemirir ama bitki yenenden hızlı büyür. Dalları dikmeyin, yüzdürün.
Koi ve iri havuz balıkları Dikkat Dalları kırıp parçalarlar. Bitkiyi bol tutun ya da balıkların giremediği bir bölmede yetiştirin.
Beta balığı, guramiler ve cennet balığı Uyumlu Yüzeydeki dallar saklanma yeri olur. Küçük akvaryumda bitkiyi sık seyreltin ve yüzeyin bir bölümünü açık bırakın.
Tetra, rasbora ve zebra danio gibi topluluk balıkları Uyumlu Bitkiye dokunmazlar; yumurta döken türler dalların arasına yumurta bırakır.
Cüce karidesler Uyumlu İğnelerin üzerindeki biyofilmi otlarlar. Bakırlı ilaç ve sıvı karbon ne karidese ne bu bitkiye uygundur.
Salyangozlar Uyumlu Sağlıklı dalı yemezler, dökülen iğneleri ve çürüyen kısımları temizlerler.
Malavi ve Tanganyika cikletleri Dikkat Çoğunlukla yemezler ama dalları koparıp dağıtırlar. Yalnızca yüzdürerek deneyin.
Astronot balığı ve öteki iri cikletler Dikkat Yemezler ama gevrek dalları parçalarlar; akvaryum iğne ve dal kırığıyla dolar.
Gümüş dolar gibi iri otçul balıklar Dikkat Bitkilerin çoğunu yerler. Sert iğneleri bırakabilirler ama taze sürgün uçlarını koparırlar.
İri kerevitler Uyumsuz Bitkileri kıskaçlarıyla keser ve yerler.

Satın Alma ve Akvaryuma Ekleme

Tilki kuyruğu hemen her akvaryumcuda bulunur. Demet hâlinde satılır ve bir demette birkaç dal olur; kimi satıcı dalları tek tek, sayıyla verir. Saksıda satış seyrektir. Sağlıklı dal koyu yeşildir, uçları sık ve dolgundur. Bitkiye hafifçe dokunun; eliniz değince iğne dökülüyorsa ya da satış kabının dibinde iğne birikmişse o demeti almayın. Kahverengileşmiş, yumuşak ve kaygan gövdeli bitki de alınmaz.

Bu bitki yolculuğu sevmez. Kargoda geçen her gün, özellikle yaz sıcağında ve kış soğuğunda iğne dökümünü artırır. Olanak varsa bitkiyi akvaryumcudan elden alın. Kargoyla alacaksanız hafta sonuna denk gelmeyecek bir gönderim isteyin ve paketi bekletmeden açın.

Açık havuzda yetiştirilmiş bitki salyangoz, hidra ve böcek larvası taşıyabilir. Dalları bir kap suda iyice çalkalayın ve birkaç gün ayrı bir kapta bekletin. Kimyasallara duyarlı olduğu için bu bitkide dezenfektan banyosundan kaçının. Göllerden ve kanallardan bitki toplamayın. Doğadan gelen bitki parazit ve istenmeyen canlı getirir; tilki kuyruğu ağır metalleri dokusunda biriktirdiği için kirli sudan alınan dal bunları da akvaryuma taşır.

İlk hafta bir miktar iğne dökmesi olağandır. Bitki yerine alıştığında uçları açık yeşil, sık yapraklı yeni sürgünlerle uzamaya başlar ve birkaç hafta içinde ilk budamayı ister.

Benzer Bitkiler ve Karıştırılma Riski

En sık karıştırıldığı bitki, bazı akvaryumcularda aynı adla satılan Myriophyllum spicatum‘dur. Onun yaprağı kuş tüyüne benzer; ince telcikler bir orta eksenin iki yanına dizilir, çatallanmaz. Gövdesi çoğu zaman kızıldır, kök salar ve kuma dikilir. Tilki kuyruğunun yaprağı ise ucundan ikiye ayrılır ve kolları dişlidir.

Cabomba caroliniana, akvaryumculardaki adıyla kabomba, uzaktan tilki kuyruğuna benzer. Kabombanın yaprakları boğumda karşılıklı çift hâlinde durur, kısa bir sapın ucunda yelpaze gibi açılır ve telcikleri dişsiz, yumuşaktır. Kabomba köklenir ve tilki kuyruğundan daha fazla ışık ister. Egeria densa yani elodea da aynı amaçla, yüzdürülerek kullanılır. Elodeanın yaprakları bölünmemiş, düz ve yumuşak şeritlerdir.

Aynı cinsin yumuşak yapraklı öteki türü de Türkiye’nin sularında tilki kuyruğuyla yan yana yetişir. Onun yaprakları üç dört kez çatallanır; bu yüzden daha ince, daha yumuşak ve açık yeşil görünür. Akvaryum ticaretinde seyrek görülür.

Sıkça Sorulan Sorular

Tilki kuyruğu kuma dikilir mi?

Tilki kuyruğunun kökü yoktur, bu yüzden kuma dikilmesi gerekmez. En iyi yüzdürülerek büyür. Arka planda dik durması istenirse dalların alt ucu bir taşla ya da seramik halkayla tabana tutturulur. Kuma derin gömülen gövde çürür.

Tilki kuyruğu CO2 ister mi?

Tilki kuyruğu karbondioksit sistemi istemez. Standart akvaryum lambası altında, balıklı bir akvaryumda hızlı büyür. Şişeyle satılan sıvı karbon ürünleri ise bitkiye zarar verir ve iğnelerini döktürür.

Tilki kuyruğu neden yaprak döker?

Tilki kuyruğu ortamı birden değiştiğinde iğnelerini döker. Taşıma, yeni su, balık ilaçları, yosun gidericiler ve sıvı karbon en sık nedenlerdir. Işık almayan dip kısımları da çıplak kalır. Yeşil kalan uçlar yüzdürülürse bir iki hafta içinde yeniden sürer.

Japon balığı tilki kuyruğunu yer mi?

Japon balığı tilki kuyruğunun taze uçlarını kemirir ama sert ve dişli iğneleri pek sevmez. Bitki hızlı büyüdüğü için japon balığı akvaryumunda ayakta kalır. Dalları dikmek yerine yüzdürmek gerekir, çünkü japon balığı dikili bitkiyi söker.

Tilki kuyruğu yosunu önler mi?

Tilki kuyruğu sudaki nitratı ve fosfatı hızla tükettiği için yosunun çoğalmasını zorlaştırır. Tek başına bir çare değildir. Fazla yem ve uzun aydınlatma sürerse yosun yine çıkar.

Tilki kuyruğu havuzda kışın ölür mü?

Tilki kuyruğu soğuğa dayanıklıdır ve havuzda kışı geçirir. Sonbaharda sürgün uçları sıklaşıp dibe çöker, bitki kışı buzun altında bu hâlde geçirir ve baharda yeniden uzar.

Kaynakça

  1. Entwisle, T. J. (1996). Ceratophyllaceae. Walsh, N. G. & Entwisle, T. J. (ed.), Flora of Victoria, Cilt 3: Dicotyledons Winteraceae to Myrtaceae, 33–35. Inkata Press, Melbourne.
  2. Amorim, C. A., Moura-Falcão, R. H., Valença, C. R., Souza, V. R. & Moura, A. N. (2019). Allelopathic effects of the aquatic macrophyte Ceratophyllum demersum L. on phytoplankton species: contrasting effects between cyanobacteria and chlorophytes. Acta Limnologica Brasiliensia, 31, e21.
  3. Gross, E. M., Erhard, D. & Iványi, E. (2003). Allelopathic activity of Ceratophyllum demersum L. and Najas marina ssp. intermedia (Wolfgang) Casper. Hydrobiologia, 506–509, 583–589.
  4. Thomas, G., Stärk, H.-J., Wellenreuther, G., Dickinson, B. C. & Küpper, H. (2013). Effects of nanomolar copper on water plants: comparison of biochemical and biophysical mechanisms of deficiency and sublethal toxicity under environmentally relevant conditions. Aquatic Toxicology, 140–141, 27–36.
  5. Topaldemir, H., Taş, B., Yüksel, B. & Ustaoğlu, F. (2023). Potentially hazardous elements in sediments and Ceratophyllum demersum: an ecotoxicological risk assessment in Miliç Wetland, Samsun, Türkiye. Environmental Science and Pollution Research, 30(10), 26397–26416.
  6. Lansdown, R. V. & Beentje, H. J. (2018). Ceratophyllum demersum. The IUCN Red List of Threatened Species 2018: e.T164459A120143653.
  7. POWO (2026). Ceratophyllum demersum L. Plants of the World Online, Royal Botanic Gardens, Kew. powo.science.kew.org.
  8. GBIF Secretariat (2026). Ceratophyllum demersum L. GBIF Backbone Taxonomy. www.gbif.org.
  9. NIWA (2026). Hornwort, Ceratophyllum demersum. Freshwater aquatic plants: submerged macrophytes species guide. National Institute of Water and Atmospheric Research, Yeni Zelanda. niwa.co.nz.
  10. Global Invasive Species Database (2026). Species profile: Ceratophyllum demersum. IUCN SSC Invasive Species Specialist Group. www.iucngisd.org.
  11. Tropica Aquarium Plants (2026). Ceratophyllum demersum ‘Foxtail’ (021), bitki veri sayfası. tropica.com.
  12. Flowgrow (2026). Ceratophyllum demersum. Aquatic Plant Database. www.flowgrow.de.

💬 Yorum Yaz

🐟 akvaryumpedia