Alternanthera Reineckii Çeşitleri (Rosaefolia, Lilacina, Rosanervig, Pink)
Bir bakışta
Hangi ihtiyaca uyar
Köken ve doğal yaşam alanı
Formlar seralarda ve doku kültürü laboratuvarlarında üretilir; doğada ayrı toplulukları bilinmez. Harita ana tür Alternanthera reineckii'nin Güney Amerika'daki yayılışını gösterir.
Ana tür akarsu kıyılarında ve yağmur mevsiminde su basan alanlarda yetişir; yılın bir bölümünü su altında, bir bölümünü su üstünde geçirir.
Ana tür Tayvan'da doğaya karışmıştır ve akraba türlerinin bazıları istilacıdır; budama artıkları dereye, göle ya da süs havuzuna atılmaz.
Haritadaki noktalar ana türün (Alternanthera reineckii) GBIF'teki 86 koordinatlı kaydının ülkelere dengeli dağıtılmış bir özetidir. Havuzlardan ve akvaryumlardan doğaya karışmış popülasyonların kayıtları da görünebilir.
Bakım notları ve ilgili bitkiler
Kart verisi: Kew Plants of the World Online · GBIF · akvaryumpedia editörleri. Harita: © OpenFreeMap, © OpenMapTiles, © OpenStreetMap katkıcıları; sınırlar Natural Earth.
Alternanthera reineckii çeşitleri, aynı türün yaprak biçimi, rengi ve boyuyla ayrılan ticari formlarıdır. Hepsi orta zorlukta sap bitkisidir. Karbondioksit (CO2) sistemi olmayan akvaryumda yaşarlar, ama orada yavaş büyür, alt yapraklarını döker ve renklerini tam gösteremezler. Yerleri akvaryumun orta ve arka bölümüdür. Saksıdan çıkarılan dallar ayrılır ve tek tek tabana dikilir.
Işık, gübre, dikim ve budama bütün formlarda ana bitkiyle aynıdır ve bu ayrıntılar Alternanthera Reineckii sayfasında anlatılır. Bu sayfa formlar arasındaki farkları ele alır. Hangi formun hangi renge döndüğünü, ne kadar boylandığını, neyi farklı istediğini ve satıcılarda hangi adla geçtiğini burada bulursunuz. Botanikçiler bu formları ayrı tür ya da varyete saymaz; hepsini Alternanthera reineckii içinde tutar. Bu yüzden karttaki doğal yayılış ana türe aittir.
Türkiye’deki bitki satıcılarında en sık görülen formlar ‘Rosaefolia’, ‘Lilacina’ ve ‘Rosanervig’dir. ‘Rosaefolia’ çoğu zaman yalnızca “Alternanthera Reineckii” adıyla, doku kültürü kabında ise “Alternanthera Reineckii Pink” adıyla satılır. Satıcılar bu formu “Roseafolia” diye de yazar. Cüce form Alternanthera Reineckii Mini sayfasında ayrıca anlatılır.

Nasıl Tanınır
Bütün formların gövdesi dik büyür ve her boğumdan karşılıklı iki yaprak çıkar. Yaprakların alt yüzü üst yüzünden daha renklidir. Formları birbirinden ayıran üç özellik vardır. Birincisi yaprağın genişliğidir. İkincisi üst yüzün rengidir. Üçüncüsü ise bitkinin ne kadar boylandığı ve ne kadar toplu büyüdüğüdür.
Akvaryumcuya gelen saksılı bitkiler serada, su üstünde yetişir. Bu hâlde formların hepsi daha yeşil, daha kalın yapraklı ve birbirine daha benzer görünür. Bir formun asıl rengini görmek için bitkinin birkaç hafta su altında büyümesini bekleyin. Doku kültürü kabından çıkan bitkiler ise küçük ve soluk gelir. Onlar da rengini akvaryumda kazanır.
Varyeteler ve Ticari Formlar
Aşağıdaki formlar ticarette seçilip çoğaltılmış kültür formlarıdır. Hiçbiri doğada ayrı bir topluluk olarak bilinmez. ‘Cardinalis’ dışındaki formların hepsi Türkiye’deki bitki satıcılarında saksı, demet ya da doku kültürü kabıyla satılır.
‘Rosaefolia’ (‘Pink’)
‘Rosaefolia’ ticarette en yaygın formdur. Adı olmadan “Alternanthera Reineckii” diye satılan bitkilerin çoğu bu formdur. Yaprakları dar ve mızrak biçimlidir. Üst yüzü zeytin yeşili ile kahverengi-kırmızı arasında kalır, alt yüzü ise koyu pembe ya da mordur. Güçlü ışıkta yaprağın üst yüzü de kırmızıya döner. Akvaryumda 25–50 cm boylanır ve orta hızda büyür.
Formların en dayanıklısı budur. Karbondioksitsiz ve orta ışıklı bir akvaryumda da yaşar. Böyle bir akvaryumda yaprak altları pembe kalır, ama üst yüz kahverengi-yeşil görünür ve alt yapraklar zamanla dökülür. ‘Pink’ adı bu formun başka bir ticari adıdır. Doku kültürü kabında satılan bitkiler çoğunlukla bu adla gelir. Türkiye’de on beş dallık saksılar, ithal demetler ve doku kültürü kapları hâlinde bulunur.
‘Lilacina’
‘Lilacina’ grubun en iri formudur. Yaprakları ‘Rosaefolia’nınkinden geniştir, 6 cm uzunluğa ve 2 cm genişliğe ulaşır. Üst yüzü zeytin yeşilidir, alt yüzü ise kırmızımsı lila renktedir. Gövdesi kalın ve kırmızımsıdır. Akvaryumda 20–60 cm boylanır. Yüzeye ulaşan dallar kapağı olmayan akvaryumda sudan dışarı uzar ve su üstünde yaprak açar.
Bu form hobiye çok eski yıllarda “Telanthera lilacina” adıyla girmiştir. Satıcılar onu bugün de çoğunlukla “Alternanthera Lilacina” diye satar; ticarette ‘Purple’ adı da kullanılır. İri yapılı olduğu için 60 cm ve daha büyük akvaryumların arka bölümüne yakışır. Işık ve gübre isteği ana bitkiyle aynıdır. Türkiye’de saksıda ve ön siparişle gelen ithal demetler hâlinde satılır.
‘Rosanervig’
‘Rosanervig’ yeni sayılabilecek bir kültür formudur. Yaprakları canlı pembe ile yakut kırmızısı arasındadır. Orta damarın ve kalın yan damarların çevresindeki doku yaprağın geri kalanından açık renklidir ve yaprağa damarlı bir desen verir. Ticarette ‘Red Ruby’ adıyla da geçer.
Bu form öteki iri formlardan daha yavaş ve daha toplu büyür. Gövdesi incedir. Su altında genellikle 10–30 cm’de kalır ve sık budandığında orta bölümün önüne kadar kullanılabilir. Damar desenini ve pembe rengini korumak için grubun en çok ışık ve karbondioksit isteyen formudur. Karbondioksitsiz akvaryumda yeşilleşir ve yavaşlar. Türkiye’de çoğunlukla doku kültürü kabında satılır. Bazı satıcılar onu su üstünde büyütülmüş saksı olarak da getirir.
‘Cardinalis’
‘Cardinalis’ koyu, neredeyse şarap kırmızısı yapraklı bir formdur. Yaprakları ‘Rosaefolia’nınkinden geniştir ve gövdesi dik büyür. Akvaryumda 15–40 cm boylanır ve oldukça gürbüz gelişir. Rengini güçlü ışık, karbondioksit ve dengeli gübreyle gösterir. Avrupa’da saksı ve doku kültürü kabıyla satılır. Türkiye’deki bitki satıcılarının listelerinde bu ad pek geçmez. Ticari adlar satıcıdan satıcıya değiştiği için yurt dışından sipariş ederken bilimsel adın Alternanthera reineckii olduğuna bakın.
‘Mini’
‘Mini’, su altında 5–10 cm’lik sık bir çalı oluşturan cüce formdur ve ön bölüme konabilen birkaç kırmızı bitkiden biridir. Bakımı ve dikimi Alternanthera Reineckii Mini sayfasında ayrıntılı olarak anlatılır.
| Form | Görünüş | Boy | Büyüme | Not |
|---|---|---|---|---|
| ‘Rosaefolia’ (‘Pink’) | Yaprağı dar ve sivridir; üstü zeytin-kahverengi, altı pembe-mordur. | 25–50 cm | Orta hızda; dik büyür. | En yaygın ve en dayanıklı formdur. |
| ‘Lilacina’ | Yaprağı iri ve geniştir; üstü zeytin yeşili, altı kırmızımsı liladır. | 20–60 cm | Orta hızda; kalın gövdelidir. | Büyük akvaryumun arka bölümüne uyar. |
| ‘Rosanervig’ | Yaprağı pembe-yakut kırmızısıdır ve damarları açık renklidir. | 10–30 cm | Yavaş; toplu büyür. | En çok ışık ve karbondioksit isteyen formdur. |
| ‘Cardinalis’ | Yaprağı geniş ve koyu kırmızıdır. | 15–40 cm | Orta hızda; dik ve gürbüz büyür. | Türkiye’de nadir bulunur. |
| ‘Mini’ | Yaprağı küçüktür, koyu kırmızı-kahverengidir. | 5–10 cm | Yavaş; sık bir çalı kurar. | Ayrı sayfada anlatılır. |
Doğada Nerede Yetişir
Bu formlar seralarda ve doku kültürü laboratuvarlarında üretilir; doğadan toplanmaz. Ana tür Brezilya, Paraguay, Arjantin, Uruguay ve Bolivya’da akarsu kıyılarında ve yağmur mevsiminde su basan alanlarda yetişir. Yılın bir bölümünü su altında, bir bölümünü su üstünde geçirir. Türün yaşam alanı ve doğadaki durumu ana sayfada anlatılır. Hangi form olursa olsun budama artıklarını dereye, göle ya da süs havuzuna atmayın.
Akvaryumdaki Yeri ve Dikimi
Dikim bütün formlarda aynıdır. Taş yününü temizleyin, dalları birbirinden ayırın, tabana girecek kısmın yapraklarını koparın ve her dalı birkaç santim arayla tek tek dikin. Adım adım anlatım ana sayfada yer alır.
Formu boyuna göre yerleştirin. ‘Lilacina’ ve ‘Rosaefolia’ arka bölüme ve orta bölümün arkasına uyar. ‘Rosanervig’ ve ‘Cardinalis’ orta bölümde daha iyi durur. Renkli formların hepsini lambanın ışığını doğrudan alan bir yere dikin. ‘Rosanervig’ gölgede ilk renk kaybeden formdur. Açık yeşil bir sap bitkisinin yanına dikilen koyu formlar daha belirgin görünür.
Işık, Karbondioksit ve Gübre
Formlar arasında seçim yaparken asıl soru akvaryumunuzun ışığı ve karbondioksitidir. Karbondioksiti olmayan, standart lambalı bir akvaryumda en iyi sonucu ‘Rosaefolia’ verir. ‘Lilacina’ da benzer bir akvaryumda yaşar, ama iri yapraklarının üstü yeşil kalır. ‘Rosanervig’ ve ‘Cardinalis’ ise asıl renklerine ancak güçlü bir LED ve karbondioksitle ulaşır.
Bütün formlar besince zengin suyu sever. Suda nitrat ve fosfat tükenince büyüme durur ve renk solar. Demir ve potasyum içeren sıvı gübre ile dalların dibine gömülen kök tabletleri her formda işe yarar.
Su Değerleri
Formların su değerleri ana türle aynıdır. Yumuşak ve hafif asidik suda en iyi renklerini verirler, ama orta sertlikteki şebeke suyunda da büyürler. Tropikal bitkiler oldukları için ısıtıcısız bir akvaryumda kışın büyümeleri durur.
Budama ve Bakım
Budama ana bitkideki gibidir. Gövde bir yaprak çiftinin üstünden kesilir ve kesilen tepe parçaları yeniden dikilir. ‘Lilacina’ çabuk boylandığı için yüzeye varmadan kesilmelidir. Aksi hâlde yüzeyde yayılan iri yaprakları alttaki dalların ışığını keser. ‘Rosanervig’ daha yavaş büyüdüğü için daha seyrek budanır. Yaprakların üstünde biriken yosunu ve dökülen yaprakları düzenli olarak toplayın.
Çoğaltma
Bütün formlar sap çeliğiyle çoğaltılır. Sağlıklı bir dalın tepesinden 10–15 cm’lik bir parça kesin, alt boğumdaki yaprakları koparın ve parçayı tabana dikin. Kesilen ana gövdeden çıkan yan sürgünler de birkaç hafta sonra yeni çelik verir. Birden fazla form yetiştiriyorsanız onları ayrı gruplar hâlinde dikin. Su üstünden yeni gelmiş dallar birbirine benzediği için budama sırasında kolayca karışır.
Sık Görülen Sorunlar
Kırmızı diye alınan bitki yeşil-kahverengi kalıyor
Yaprakların yalnızca altı pembedir ve üstü kahverengi-yeşil görünür. Nedeni çoğunlukla ışığın yetersiz olmasıdır. Bitkiyi lambanın tam altına alın, ışığı güçlendirin ve suda besinin tükenmesine izin vermeyin. Işığı zayıf bir akvaryumda ‘Rosanervig’ ya da ‘Cardinalis’ yerine ‘Rosaefolia’ seçin.
Bitki satıldığı ada uymuyor
Su üstünde yetişen formlar birbirine çok benzer. Bazı satıcılar da farklı formları aynı adla ya da aynı formu farklı adlarla satar. Bitkiyi birkaç hafta su altında büyütün ve yaprak genişliğine, yaprak üstünün rengine ve damar desenine bakarak karar verin. ‘Rosanervig’ adının bir Hygrophila formu için de kullanıldığını unutmayın.
Yeni dikilen dallar yaprak döküyor
Su üstünde yetişmiş bitki su altına alışırken ilk iki üç haftada eski yapraklarını döker. Dalları sökmeyin. Tepeden ince ve koyu renkli yeni yaprak çiftleri geliyorsa bitki tutmuştur. Belirtiler ve öteki sorunlar ana sayfada ayrıntılı olarak anlatılır.
Hangi Akvaryuma Uyar
Bu formlar, ışığı iyi ve gübrelenen bitkili akvaryumlar için uygundur. Bitkiye dokunmayan topluluk balıklarıyla sorunsuz yaşarlar. Yumuşak yaprakları otçul balıklar ve iri cikletler için kolay bir yemdir. Küçük akvaryumda ‘Rosanervig’ ya da ‘Mini’ daha uygundur; ‘Lilacina’ ise küçük akvaryumu kısa sürede doldurur.
| Balık / canlı | Durum | Not |
|---|---|---|
| Lepistes, tetra, rasbora ve gurami gibi topluluk balıkları | Uyumlu | Bitkiye dokunmazlar. |
| Beta balığı | Uyumlu | Bitkiye zarar vermez; küçük akvaryumda ‘Rosanervig’ daha uygundur. |
| Cüce karidesler | Uyumlu | Bitkiye zarar vermezler; gübresiz karides akvaryumunda bitki zayıflar. |
| Japon balığı | Uyumsuz | Yumuşak yaprakları yer ve dalları söker. |
| Gümüş dolar gibi otçul balıklar | Uyumsuz | Yaprakları kısa sürede yerler. |
| Astronot balığı ve öteki iri cikletler | Uyumsuz | Tabanı kazar ve sap bitkilerini söker. |
| Elma salyangozu | Uyumsuz | Yumuşak yapraklı bitkileri hızla tüketir. |
Satın Alma ve Akvaryuma Ekleme
‘Rosaefolia’ Türkiye’de birçok bitki satıcısında saksıyla bulunur. ‘Lilacina’ saksıda ve ön siparişle gelen ithal demetler hâlinde satılır. ‘Rosanervig’ çoğunlukla doku kültürü kabında satılır. Form adı yazılmamış bir “Alternanthera” alırken bilimsel adına bakın. Satıcıların bir kısmı bu adı su altında yaşamayan Alternanthera sessilis ve öteki kara bitkileri için de kullanır.
Doku kültürü kabındaki bitki salyangoz ve yosun taşımaz, ama küçük olduğu için akvaryumda gelişmesi daha uzun sürer. Saksılar ve demetler ise salyangoz yumurtası ve ilaç kalıntısı taşıyabilir. Onları akan suyun altında yıkayın ve karides akvaryumuna koymadan önce birkaç gün ayrı bir kapta bekletin.
Benzer Bitkiler ve Karıştırılma Riski
En tehlikeli karışıklık, Alternanthera adıyla satılan kara bitkileridir. Alternanthera sessilis‘in kırmızı formu ve “Water Rose” ya da “Mozaik” gibi adlarla satılan Alternanthera bettzickiana formları su altında uzun yaşamaz. Bu bitkiler paludaryumun su üstü bölümüne aittir.
‘Rosanervig’ adıyla satılan ikinci bitki Hygrophila polysperma‘nın beyaz damarlı pembe formudur. Onun yaprakları ince ve açık pembedir, damarları belirgin beyazdır. Alternanthera ‘Rosanervig’ ise koyu pembe-kırmızıdır ve yaprakları daha kalındır. Kırmızı sap bitkisi arayan hobici bu formları Ludwigia repens ile de karşılaştırır. Ludwigia’nın yaprakları yuvarlakçadır ve karbondioksitsiz akvaryumda daha kolay büyür.
Sıkça Sorulan Sorular
Alternanthera Rosaefolia ile Lilacina arasındaki fark nedir?
‘Rosaefolia’ dar ve sivri yapraklıdır, yaprak üstü zeytin-kahverengi, altı pembe-mordur ve 25–50 cm boylanır. ‘Lilacina’ ise daha iri ve geniş yapraklıdır, yaprak üstü zeytin yeşili, altı kırmızımsı liladır ve 60 cm’ye kadar uzar. ‘Lilacina’ büyük akvaryumun arka bölümüne daha uygundur.
Alternanthera Pink ile Rosaefolia aynı bitki mi?
Evet, ‘Pink’ aynı formun başka bir ticari adıdır. Doku kültürü kabında satılan bitkiler çoğunlukla “Alternanthera Reineckii Pink” adıyla, saksılar ise “Rosaefolia” ya da “Roseafolia” adıyla gelir.
Alternanthera Rosanervig CO2 ister mi?
‘Rosanervig’ karbondioksitsiz akvaryumda yaşar, ama yeşilleşir ve yavaş büyür. Pembe rengi ve açık renkli damar deseni güçlü ışık ve karbondioksitle ortaya çıkar. Grubun en çok karbondioksit isteyen formu budur.
CO2’siz akvaryum için hangi Alternanthera seçilmeli?
Karbondioksitsiz akvaryumda en iyi sonucu ‘Rosaefolia’ verir. Bu formun yaprak altları zayıf ışıkta da pembe kalır. Bitkiyi lambanın altına dikin ve gübreyi aksatmayın.
Alternanthera Lilacina ne kadar büyür?
‘Lilacina’ akvaryumda 20–60 cm boylanır ve grubun en iri formudur. Kapağı olmayan akvaryumda sudan dışarı uzar. Yüzeye ulaşmadan budanması gerekir.
Kaynakça
- Briquet, J. (1899). Alternanthera reineckii Briq. Özgün tanım; International Plant Names Index, IPNI 10461-2. www.ipni.org.
- POWO (2026). Alternanthera reineckii Briq. Plants of the World Online, Royal Botanic Gardens, Kew. powo.science.kew.org.
- GBIF Secretariat (2026). Alternanthera reineckii Briq. GBIF Backbone Taxonomy ve World Checklist of Vascular Plants veri kümesi. www.gbif.org.
- Kasselmann, C. (2010). Aquarienpflanzen. 3. baskı. DATZ Aquarienbuch, Ulmer Verlag, Stuttgart.
- de Wit, H. C. D. (1971). Aquarienpflanzen. Ulmer Verlag, Stuttgart.
- USDA APHIS (2016). Weed Risk Assessment for Alternanthera reineckii Briquet (Amaranthaceae) – Temple plant. Plant Protection and Quarantine.
- Flowgrow (2026). Alternanthera reineckii ‘Rosaefolia’; ‘Lilacina’; ‘Rosanervig’. Aquatic Plant Database. www.flowgrow.de.
- Tropica Aquarium Plants (2026). Alternanthera reineckii ‘Pink’; ‘Rosanervig’, bitki veri sayfaları. tropica.com.
- Aquasabi (2026). Alternanthera reineckii ‘Cardinalis’; ‘Lilacina’; Alternanthera bitki rehberi. www.aquasabi.de.
💬 Yorum Yaz