🐠 Türkiye'nin en kapsamlı akvaryum ansiklopedisi
Ana Sayfa › Ansiklopedi › Akvaryum Bitki Türleri › Mosslar › Creeping Moss
Mosslar

Creeping Moss

📅 22 Kas 2026
Bilimsel ad Vesicularia sp. 'Creeping' Diğer bilimsel adlar: Taxiphyllum sp. 'Creeping Moss'
Familya Hypnaceae Cins Vesicularia Grup Moss
Türkiye'de Creeping moss İngilizce Creeping moss

Bir bakışta

ZorlukKolay
IşıkOrta ışık
KarbondioksitGerekmez
Büyüme hızıOrta
Boy1–3 cm
Akvaryumdaki yeriTaş-kök üstü, ön
Dikim şekliTaşa-köke bağlanır
BeslenmeSudan beslenir · taban önemsiz
Sıcaklık18–28 °C
pH5–8
Karbonat sertliği0–14 °dKH
ÇoğaltmaBölünme, kopan parça
Su üstündeYetişir · paludaryuma uygun
AkvaryumculardaAra sıra bulunur

Hangi ihtiyaca uyar

Köken ve doğal yaşam alanı

Türü belirlenmemiş ticari bir moss olduğu için doğal yayılışı bilinmez; satıcılar Asya kökenli diye tanıtır. Vesicularia cinsi tropik bölgelerde geniş yayılışlıdır, bu yüzden harita çizilmemiştir.

Doğada yetiştiği yer

Aynı cinsin türleri dere kıyılarındaki ıslak kayalarda, köklerde ve nemli toprakta, yılın bir bölümünü su altında geçirerek yaşar.

Bakım notları ve ilgili bitkiler

Kart verisi: akvaryumpedia editörleri.

Creeping moss, bağlandığı yüzeye yatarak yayılan, bakımı kolay bir akvaryum mossudur. Karbondioksit (CO2) sistemi istemez. Loş akvaryumda da yaşar, ama sık ve düzgün bir örtüyü lambaya yakın, orta ışık alan bir yerde verir. Kuma dikilmez; bir taşa, köke ya da paslanmaz tel bir fileye bağlanır. Öbür mosslardan ayrılan yanı, sürgünlerini yukarı ya da aşağı değil, yüzeye paralel uzatmasıdır. Bu yüzden taşın üstünü, kökün sırtını ve tabana yatırılan bir fileyi alçak ve sık bir örtüyle kaplar.

Bağlama tekniği, tortu temizliği ve karides akvaryumundaki yeri bütün mosslarda aynıdır. Bunlar Java moss sayfasında adım adım anlatılmıştır. Bu sayfa Creeping mossu ötekilerden ayıran yanları anlatır: yatık büyümesini, hangi yüzeyde iyi göründüğünü ve en çok karıştırıldığı Vesicularia mosslarından nasıl ayrıldığını.

Türkiye’de bitki satan internet mağazalarında İngilizce adıyla, “Creeping Moss” olarak satılır. Ad “sürünen moss” anlamına gelir. Bitkinin türü henüz belirlenmemiştir. Christmas mossla aynı cinsten, Vesicularia cinsinden sayılır ve etiketlerde Vesicularia sp. ‘Creeping’ olarak geçer. Bazı üreticiler aynı adı Taxiphyllum sp. ‘Creeping Moss’ etiketiyle satar. Bu ad altında birden fazla mossun satılıyor olması da mümkündür; bu yüzden farklı satıcılardan alınan Creeping mosslar birbirinden biraz farklı görünebilir.

Nasıl Tanınır

Creeping moss açık ve canlı yeşil renkli, yassı bir örtüyle tanınır. Sürgünleri bağlandığı yüzeye yatar, birbirinin üstüne binerek sık bir keçe oluşturur. Öbür mosslara göre daha az dallanır; Christmas mossun düzenli üçgen sürgünleri ya da Java mossun dağınık dalları bu mossta görülmez. Yapraklar geniş oval, kısa ve sivri uçludur. Sürgünler Christmas mossunkilerden biraz daha kalındır.

Akvaryumda 1–3 cm kalınlıkta bir örtü olur. Budanmayan öbek kalınlaşır, ama Spiky moss ya da Flame moss gibi yüzeyden yukarı fırlamaz. Bazı satıcıların bitkisinde, özellikle sık budanmayan öbeklerde sürgün uçları hafifçe yukarı kalkar. Bu fark, aynı adla satılan mossların hepsinin aynı bitki olmamasından kaynaklanabilir.

Su üstünde yetişen Creeping moss daha sık ve kısa bir halı verir, yaprakları da su altındakinden farklı görünür. Akvaryumcuya su üstü formunda gelen moss ilk haftalarda yatık görünüşünü göstermeyebilir. Su altında çıkan yeni sürgünler birkaç hafta içinde yüzeye yatmaya başlar.

Doğada Nerede Yetişir

Creeping mossun doğadaki yaşam alanı bilinmez. Satıcılar onu Asya kökenli bir moss olarak tanıtır, ama nereden toplandığı kayıtlı değildir. Mossların türünü kesin belirlemek için çoğu zaman spor kapsülü gerekir; akvaryumdaki bitki ise kapsül vermez. Karta bu yüzden yayılış haritası konmamıştır, çünkü cinsin geniş tropik yayılışı bu mossun nereden geldiğini göstermez.

Vesicularia cinsinin türleri tropik Asya’da dere kıyılarındaki ıslak kayalarda, ağaç köklerinde ve nemli toprakta, yılın bir bölümünü su altında geçirerek yaşar. Creeping mossun su üstünde de yetişmesi benzer bir yarı sucul yaşamdan geldiğini düşündürür. Uluslararası koruma listesinde değerlendirilmemiştir. Satılan mossun tamamı üretim tesislerinde çoğaltılır.

Akvaryumdaki Yeri ve Dikimi

Creeping moss en güzel görüntüyü yatay ve hafif eğimli yüzeylerde verir. Yassı bir taşın üstü, kökün sırtı ve ön bölgeye yatırılan tel file bu mossun alçak örtüsüyle doğal bir yosun tutmuş kaya görüntüsü alır. Dik bir duvarda da tutunur, ama sürgünler dışarı açılmadığı için duvar ince ve düz kalır. Kalın ve dolgun bir moss duvarı istiyorsanız başka bir moss seçin.

Ön bölgede alçak bir halı istiyorsanız mossu kuma gömmeyin. Paslanmaz tel fileyi küçük tutamlarla, aralarında parmak eni kadar boşluk bırakarak kaplayın ve fileyi tabana yatırın. Yatık büyüyen sürgünler tutamların arasındaki boşluğu kendiliğinden kapatır. Kuma gömülen moss ışık alamaz ve dipten çürür.

  1. Mossu bir kapta akvaryum suyuyla çalkalayın; kahverengi parçaları, salyangozları ve ipliksi yosunları ayıklayın.
  2. Porsiyonu ince tutamlara ayırın ve tutamları yüzeye yayarak yerleştirin. Kalın bir yumak bağlamayın, çünkü yumağın içi ışık alamaz ve kahverengileşir.
  3. Tutamları pamuk ipliğiyle ya da ince misinayla bağlayın. Creeping moss pürüzlü taşa ve köke birkaç hafta içinde tutunur; ip çürüdüğünde moss yerinde kalır.
  4. Lav taşı, pürüzlü kök ve tel file gibi yüzeyleri seçin. Düz ve kaygan bir taşta tutunma uzun sürer.
  5. Tele sarılı gelen kareleri doğrudan istediğiniz yere yatırın ya da birkaçını yan yana dizin.

Mossu güçlü akıntının doğrudan vurmadığı, ışık alan bir yere koyun. Gölgede kalan, uzun bitkilerin altındaki bir köşede örtü seyrekleşir.

Işık, Karbondioksit ve Gübre

Creeping moss loş akvaryumda yaşar, ama orada sürgünleri gevşek ve seyrek kalır. Standart bir LED lamba günde 6–8 saat yandığında ve moss lambaya yakın, gölgesiz bir yerde durduğunda sık bir örtü oluşur. Çok güçlü ışıkta ise yassı öbeğin üstüne yosun yerleşme riski artar.

Karbondioksit sistemi gerekmez. Creeping moss karbondioksitsiz akvaryumda da sağlıklı büyür ve mosslar arasında orta hızda sayılır. Karbondioksit verilen akvaryumda büyüme hızlanır ve örtü daha çabuk kalınlaşır; o zaman budama sıklaşır.

Besinini sudan alır, kök tableti ona yaramaz. Balıklı bir akvaryumda balıkların ürettiği besin çoğu zaman yeter. Yeni sürgünler soluk çıkıyorsa demir içeren bir sıvı gübreyi şişede yazan dozun yarısıyla verin.

Su Değerleri

Creeping moss yumuşak ve orta sert suda, asidikten hafif bazike kadar geniş bir aralıkta yaşar; Türkiye’deki şebeke sularının çoğu ona uyar. En iyi biçimini 18–28 °C arasında verir. Su uzun süre 28 °C’nin üstünde kalırsa büyümesi yavaşlar ve öbeğin içi kahverengileşmeye başlar. Bakır içeren salyangoz ve hastalık ilaçları mossu soldurur.

Budama ve Bakım

Creeping moss yukarı uzamadığı için öbür mosslardan seyrek budanır. Örtü kalınlaşıp katlar birbirinin üstüne binmeye başladığında keskin bir makasla üst yüzeyini kırpın ve kenarlardan taşan sürgünleri kesin. Kalın bırakılan örtünün alt katmanları ışık alamaz, kahverengileşir ve örtüyü yüzeyden ayırır.

Budamadan önce filtreyi kapatın ve kırpıntıları kepçeyle ya da hortumla toplayın. Toplanmayan parçalar akvaryumun başka köşelerinde yeni öbekler oluşturur. Yassı örtünün üstünde yem artığı ve tortu birikir; her su değişiminde elinizi örtünün üstünde hafifçe sallayın ve kalkan tortuyu hortumla çekin.

Çoğaltma

Creeping moss bölünerek çoğalır. Budamada kesilen her parça yeni bir bitkidir. Kesilen sürgünleri ince tutamlar hâlinde başka bir taşa, köke ya da fileye bağlayın. Örtüden elle ayrılan bir parça da aynı biçimde bağlanır. Yeni örtü birkaç ay içinde yüzeyi kaplar. Fazla mossu dereye, göle ya da lavaboya atmayın; başka bir hobiciye verin ya da kurutup çöpe atın.

Sık Görülen Sorunlar

Örtünün altı kahverengileşiyor

Kalınlaşan örtünün alt katmanları ışık ve su akışı alamaz, arasına tortu dolar ve alttan yukarı doğru kahverengileşir. Sıcak su bu süreci hızlandırır. Örtüyü düzenli inceltin, kahverengi kısımları kesip atın ve yeşil sürgünleri gerekirse yeniden bağlayın.

Sürgünler seyrek ve dağınık kalıyor

Su üstünde yetişip gelen yeni moss ilk haftalarda düzensiz görünür ve bu geçicidir. Aylar sonra da örtü gevşek kalıyor, sürgünler uzayıp yüzeyden kalkıyorsa ışık azdır. Mossu lambaya daha yakın bir yere alın ya da üstüne gölge yapan bitkileri budayın.

Örtünün üstü yosun tutuyor

Yassı örtü ışığa açık olduğu için üstüne ipliksi yosun ve sakal yosunu yerleşebilir. Nedeni çoğu zaman fazla ışık, fazla gübre ya da akvaryuma vuran güneştir. Aydınlatma süresini kısaltın, gübreyi azaltın ve yosun tutmuş üst katı kırpın. Cüce karidesler örtüyü temiz tutmaya yardım eder.

Hangi Akvaryuma Uyar

Creeping moss en çok karides akvaryumlarında ve tasarımlı bitkili akvaryumlarda kullanılır. Karidesler örtünün üstündeki biyofilmi otlar, yavru karidesler ve yavru balıklar sık örtünün içinde saklanır. Alçak kaldığı için 30 litrenin altındaki akvaryumlarda ölçeği bozmaz. Karbondioksit ve güçlü ışık istemediği için lepistes, moli ve plati gibi canlı doğuranların basit akvaryumlarına da uyar.

Siyam yosun yiyicisi mossları otlayıp kemirir; Creeping mossla aynı akvaryuma koymayın. Japon balıkları ve iri cikletler mossu çekiştirip dağıtır. Diskus akvaryumunun 28–30 °C’lik suyu da bu moss için fazla sıcaktır.

Balık / canlı Durum Not
Kiraz karides ve öteki cüce karidesler Uyumlu Örtünün üstünde otlarlar ve mossu temiz tutarlar; yavruları örtünün içinde saklanır.
Yavru balıklar Uyumlu Sık örtünün içinde saklanırlar.
Lepistes, moli, plati Uyumlu Mossa zarar vermezler.
Rasbora, küçük tetra ve killi gibi küçük balıklar Uyumlu Mossa dokunmazlar.
Beta balığı Dikkat Mossa zarar vermez, ama betanın sevdiği sıcak suda moss yavaşlar.
Siyam yosun yiyicisi Uyumsuz Mossu otlayıp kısa bir anız gibi bırakır.
Japon balığı Uyumsuz Mossu çekiştirip koparır.
Astronot balığı ve öteki iri cikletler Uyumsuz Mossu bağlı olduğu yerden söküp dağıtırlar.

Satın Alma ve Akvaryuma Ekleme

Türkiye’de Creeping moss bitki satan birkaç internet mağazasında, paslanmaz tele sarılı 5×5 cm’lik kareler hâlinde satılır. “Yeni sarım” diye satılan karelerde moss tele yeni bağlanmıştır; sürgünlerin teli tamamen kaplaması birkaç hafta sürer. Java moss ve Christmas moss kadar yaygın değildir, akvaryumcularda ara sıra bulunur.

Sağlıklı moss açık ve canlı yeşildir. Büyük bölümü kahverengileşmiş, kötü kokan ya da içinde ipliksi yosun görülen mossu almayın. Mossların adları satıcılar arasında sık karışır. Teldeki sürgünler ince, uzun ve düzensiz dallıysa elinizdeki moss büyük olasılıkla Java mosstur.

Başka bir akvaryumda yetişmiş moss salyangoz, yosun ve planarya getirebilir. Mossu temiz suda çalkalayın ve gözden geçirin. Karides akvaryumuna koyacağınız mossu ilaç kalıntısına karşı önce birkaç gün ayrı bir kapta tutun ve suyunu her gün yenileyin.

Benzer Bitkiler ve Karıştırılma Riski

Creeping moss en çok aynı cinsten iki mossla karıştırılır. Christmas moss geniş oval yapraklarıyla ona çok benzer, ama sürgünlerini düzenli yan dallarla üçgen biçiminde dizer ve büyüdükçe aşağı sarkıtır. Creeping mossun sürgünleri az dallanır ve yüzeye yatar. Yaprak hücreleri de Christmas mossunkilerden daha dardır, ama bu farkı ancak mikroskop gösterir.

Singapur moss adıyla bilinen Vesicularia dubyana da Christmas mossa benzeyen, kısa sürgünlü bir mosstur. Türk satıcıların etiketlerinde bu ad çoğu zaman Java moss için kullanılır; etiketinde bu ad yazan mossların çoğu Taxiphyllum barbieri, yani Java mosstur.

Java moss düzensiz ve seyrek dallanır, sürgünleri ince ve dağınıktır, her yöne uzanır. Taiwan moss küçük üçgen sürgünlerini yana uzatır, ama dallanması Creeping mossunkinden çok daha düzenlidir. Erect moss ise sürgünlerini yukarı diktiği için yatık Creeping mossun tam tersi bir görüntü verir.

Sıkça Sorulan Sorular

Creeping moss nasıl bağlanır?

Creeping moss ince tutamlara ayrılır, yüzeye yayılır ve taşa, köke ya da paslanmaz tel fileye ip ya da misinayla bağlanır. Pürüzlü yüzeye birkaç hafta içinde tutunur. Tele sarılı satılan kareler doğrudan yerine yatırılır.

Creeping moss CO2 ister mi?

Creeping moss karbondioksit sistemi istemez. Karbondioksitsiz akvaryumda sağlıklı büyür; sık bir örtü için lambaya yakın, orta ışık alan bir yere konması yeter.

Creeping moss halı yapar mı?

Creeping moss sürgünlerini yüzeye yatırdığı için alçak bir örtü verir. Kuma gömülmez; paslanmaz tel fileye küçük tutamlarla bağlanır ve file tabana yatırılır. Tutamlar birkaç ay içinde birleşir.

Creeping moss ile Christmas moss arasındaki fark nedir?

İki mossun yaprakları birbirine benzer. Christmas moss sürgünlerini düzenli üçgenler hâlinde dizer ve aşağı sarkıtır. Creeping moss ise az dallanır ve sürgünlerini bağlandığı yüzeye yatırarak yassı bir örtü oluşturur.

Creeping moss karides akvaryumuna uygun mu?

Creeping moss karides akvaryumuna uygundur. Karidesler örtünün üstündeki biyofilmi otlar, yavrular sık örtünün içinde saklanır. Yeni alınan mossu ilaç kalıntısına karşı birkaç gün ayrı suda bekletin.

Creeping moss neden kahverengi oluyor?

Kalınlaşan örtünün alt katmanları ışık alamaz ve tortuyla dolar, bu yüzden alttan kahverengileşir. Uzun süre 28 °C’nin üstünde kalan su da mossu zayıflatır. Örtüyü düzenli inceltin ve kahverengi kısımları kesip atın.

Kaynakça

  1. Glime, J. M. (2017). Aquaria. Chapter 4. In: Bryophyte Ecology, Volume 5: Uses. Michigan Technological University and the International Association of Bryologists.
  2. Tan, B. C., Loh, K. L. & Gan, C. W. (2004). A case of mistaken identity? What is the true identity of Java moss and other aquarium mosses sold in Singapore shops? Singapore Scientist, 102, 8–11.
  3. GBIF Secretariat (2026). Vesicularia (Müll.Hal.) Müll.Hal. GBIF Backbone Taxonomy. www.gbif.org.
  4. Flowgrow (2026). Vesicularia sp. “Creeping Moss”. Aquatic Plant Database. www.flowgrow.de.
  5. Dennerle Plants (2026). Taxiphyllum sp. ‘Creeping Moss’, bitki veri sayfası. dennerleplants.co.uk.
  6. Aquasabi (2024). Vesicularia sp. “Creeping Moss”, bitki veri sayfası. www.aquasabi.com.
  7. Aquamoos (2026). Vesicularia sp. ‘Creeping’, bitki veri sayfası. aquamoos.de.

💬 Yorum Yaz

🐟 akvaryumpedia