🐠 Türkiye'nin en kapsamlı akvaryum ansiklopedisi
Ana Sayfa › Ansiklopedi › Akvaryum Bitki Türleri › Mosslar › Mini Pellia
Mosslar

Mini Pellia

📅 18 Kas 2026
Bilimsel ad Riccardia chamedryfolia (With.) Grolle
Familya Aneuraceae Cins Riccardia Grup Moss
Türkiye'de Mini pellia · Mercan pellia · Riccardia İngilizce Mini pellia · Coral moss · Coral pellia

Bir bakışta

ZorlukOrta
IşıkOrta ışık
KarbondioksitFaydalı, şart değil
Büyüme hızıYavaş
Boy1–3 cm
Akvaryumdaki yeriTaş-kök üstü, ön, orta
Dikim şekliTaşa-köke bağlanır
BeslenmeSudan beslenir · taban önemsiz
Sıcaklık18–28 °C
pH5–7,5
Karbonat sertliği0–14 °dKH
ÇoğaltmaBölünme, kopan parça
Su üstündeYetişir · paludaryuma uygun
AkvaryumculardaAra sıra bulunur · porsiyon

Hangi ihtiyaca uyar

Köken ve doğal yaşam alanı

Köken
AvrupaKuzey AmerikaAsya

Riccardia chamedryfolia adlı yabani tür kuzey yarımkürenin serin ve ılıman kuşağında, Avrupa'da, Kuzey Amerika'da ve Japonya'da yaygındır. Akvaryumda bu adla satılan bitkinin kimliği kesin değildir ve büyük olasılıkla Güneydoğu Asya kökenli başka bir Riccardia türüdür (Phuket'ten toplanan tip Riccardia graeffei olarak tanımlanmıştır).

Doğada yetiştiği yer

Gölgeli ormanlardaki dere kıyılarında, su seviyesindeki taşlarda, kaynak çevrelerinde ve üzerinden su sızan kayalarda yaşar; bataklıklarda ve dere boylarında su altında da kalabilir.

Bakım notları ve ilgili bitkiler

Kart verisi: akvaryumpedia editörleri.

Mini pellia, taşa ya da köke yapıştırılan ve orada sık, koyu yeşil yastıklar oluşturan küçük bir ciğerotudur. Bakımı orta zorluktadır. Karbondioksit (CO2) sistemi şart değildir, ama karbondioksit verilen akvaryumda çok daha dolgun ve hızlı büyür. Java mosstan daha fazla ışık ister ve standart lambanın en zayıf köşesinde sönükleşir. Gerçek kökü olmadığı için kuma dikilmez. Küçük tutamlar hâlinde bir taşa ya da köke yapıştırılır veya bağlanır, kendi tutunma tüyleriyle de haftalar içinde oraya yapışır.

Nano akvaryumlarda ve karides akvaryumlarında çok sevilir, çünkü mercan dalına benzeyen dokusu küçük bir taşı bile ağaçlıklı bir tepe gibi gösterir. Karşılığında sabır ister. Çok yavaş büyür ve bir taşın üstünü kapatması aylar sürer. Yavaş büyüyen her bitki gibi yosuna karşı da savunmasızdır. Yeni kurulmuş, dengesi oturmamış bir akvaryumda yosunun altında kalır. Bu yüzden onu, en az birkaç aydır sorunsuz çalışan ve suyu temiz bir akvaryuma alın.

Türkiye’de akvaryumcularda “Mini Pellia” adıyla ve etiketinde Riccardia chamedryfolia yazılı olarak satılır; “mercan pellia” ve “coral moss” adları da geçer. Bitki aslında Pellia cinsinden değildir, bu ad yalnızca ticari bir alışkanlıktır. Bilimsel adının kendisi de tartışmalıdır. Gerçek Riccardia chamedryfolia, Avrupa’nın ve Kuzey Amerika’nın serin derelerinde yetişen bir türdür. Akvaryumlarda satılan bitkilerin ise Güneydoğu Asya’dan geldiği ve en az üç farklı Riccardia tipinden oluştuğu düşünülür. Bu tiplerin hangi türe ait olduğu kesin olarak belirlenmemiştir. Bakımları aynı olduğu için bu sayfa hepsini birlikte anlatır.

Nasıl Tanınır

Mini pelliada yaprak, gövde ve kök ayrımı yoktur. Bitkinin bütün gövdesi, tal denen yassı ve dar şeritlerden oluşur. Bu şeritler milimetrenin altında genişliktedir, ortalarında damar bulunmaz ve yanlara doğru tüy gibi bir iki kez dallanır. Dalların uçları biraz kalınlaşır ve küçük bir geyik boynuzunu ya da mercan dalını andırır. Rengi koyu, doygun bir yeşildir. Şeritlerin alt yüzünden çıkan ince, tüy gibi tutunma tüyleri bitkiyi taşa ve köke yapıştırır.

Tek tek şeritler sürünerek ilerler ama üst üste bindikçe yukarı kalkar. Bu yüzden bitki zamanla 1–3 cm yüksekliğinde, sık ve sıkı bir yastık oluşturur. Dokusu ilk bakışta riccia ile karıştırılır. Riccianın şeritleri ikiye çatallanarak dallanır, rengi açık yeşildir ve çok hızlı büyür. Mini pelliada ise dallar ana şeridin yanlarından çıkar, renk belirgin biçimde koyudur ve büyüme yavaştır. Elle tutulduğunda şeritlerin sert ve gevrek olduğu hissedilir. Bitki çok kolay kırılır, ama kopan her küçük parça yeniden büyüyebilir.

Varyeteler ve Ticari Formlar

Akvaryumcularda dolaşan mini pellia tek bir bitki değildir. Aynı koşullarda yan yana yetiştirildiğinde aralarındaki fark görülen en az üç tip bilinir ve yurt dışındaki satıcılar bunları ayrı adlarla satar. Türkiye’de ise hepsi çoğunlukla “Mini Pellia” adıyla gelir.

  • Riccardia sp. “chamedryfolia” adıyla satılan tipin şeritleri sert ve dardır. Dalları yukarı doğru kalkar ve düzenli, tüy gibi bir dallanma gösterir.
  • Riccardia sp. “graeffei” adıyla satılan tipin dalları daha geniş, daha kısa ve daha yumuşaktır, rengi de bir ton daha koyudur. Bu tip Tayland’ın Phuket adasında toplanmış ve bir bryolog tarafından Riccardia graeffei olarak tanımlanmıştır, ancak bu kimlik de kesinleşmemiştir.

Tiplerin bakımı, ışık ve su istekleri aynıdır. Akvaryum düzeninde de aynı biçimde kullanılırlar.

Doğada Nerede Yetişir

Riccardia cinsinin dünyada 90–100 kadar türü vardır ve bunların çoğu tropik bölgelerde ve güney yarımkürede yetişir. Bu türlerin pek çoğu birbirine çok benzer ve ancak mikroskop altında ayırt edilir. Akvaryumdaki bitkilerin kimliğinin hâlâ tartışmalı olmasının nedeni budur.

Bitkinin etiketinde yazan Riccardia chamedryfolia, kuzey yarımkürenin serin ve ılıman kuşağında yaygındır. Avrupa’nın büyük bölümünde, Kuzey Amerika’da ve Japonya’da yetişir. Gölgeli ormanlardaki küçük derelerin kıyısında, su seviyesindeki taşların üstünde, kaynakların çevresinde ve üzerinden sürekli su sızan kayalarda yaşar. Islak bataklıklarda ve dere boylarında su altında da kalabilir. Almanya’da son yıllarda yaşam alanlarının bozulması ve su kirliliği yüzünden seyrekleşmiştir. Akvaryumdaki mini pellianın ise Güneydoğu Asya’dan geldiği düşünülür. Riccardia graeffei adlı tür de Endonezya’dan Pasifik adalarına ve Avustralya’ya kadar yayılır.

Cinsin pek çok türü dere yataklarında, şelalelerin sıçrama bölgesinde ve akıntının yıkadığı kayalarda yaşar. Bakımın mantığı buradan gelir. Bitki temiz ve oksijence zengin suya, sert bir yüzeye tutunmaya alışıktır. Akvaryumda da kuma gömülmez, taşa ya da köke tutturulur ve kirli, durgun suda zorlanır.

Akvaryumdaki Yeri ve Dikimi

En iyi yeri ön ya da orta alandaki bir taşın veya kökün üstüdür. Küçük boyu sayesinde nano akvaryumlarda taşların çatlaklarına, köklerin dallarına ve ön camın yakınındaki alçak taşlara yakışır. Bitkiyi lambanın ışığını alan, ama uzun bitkilerin tamamen gölgelediği yerde olmayan bir noktaya koyun. Bağlama şöyle yapılır:

  1. Kaptan çıkan bitkiyi temiz bir kaba alın ve akvaryum suyuyla birkaç kez çalkalayın. Aralarına karışmış salyangozları, başka moss parçalarını ve iplik yosunlarını ayıklayın.
  2. Bitkiyi tırnak büyüklüğünde küçük tutamlara bölün. Büyük bir topak yerine çok sayıda küçük tutam kullanın, çünkü kalın bir yığının altında kalan kısım ışık alamaz ve kahverengileşir.
  3. Taşın ya da kökün kuru bir yüzeyine jel kıvamlı akvaryum yapıştırıcısından küçük bir damla sürün. Tutamı damlanın üstüne bastırın ve birkaç saniye tutun. Yapıştırıcıyı tutamın yalnızca alt kısmına değdirin.
  4. İple bağlamak isterseniz ince misina ya da pamuk ipliği kullanın ve tutamı ezmeden birkaç tur sarın. Bitki gevrek olduğu için sıkı sarılan ip şeritleri keser.

Tutamları taşın ya da kökün çatlaklarına sıkıştırmak da iş görür. Bu yöntem, akıntının parçaları koparıp dağıtmadığı sakin akvaryumlarda en kolay yoldur. Paslanmaz çelik bir fileye sarılı satılan bitkiyi ise fileyle birlikte taşın üstüne ya da tabana yerleştirebilirsiniz.

Bitki kuma gömülmez. Kumun üstüne serbest bırakılan tutamlar tutunamaz, akıntıyla dağılır ya da kumun altında kalıp çürür. Tabanda bir çim görüntüsü isteniyorsa tutamları yassı taşlara yapıştırıp taşları kuma yerleştirmek gerekir.

Tutunma haftalar sürer, taşın üstünü kapatması ise aylar alır. Bazı akvaryumcular bitkiyi su doldurmadan önce, nemli tutulan kapalı bir akvaryumda taşlara tutturup birkaç hafta su üstünde büyütür. Bu yöntemde parçalar tutunduktan sonra akvaryum suyla doldurulur ve bitki yerinden pek kopmaz.

Işık, Karbondioksit ve Gübre

Mini pellia orta ışık ister. Akvaryumla gelen zayıf bir lambanın altında yaşar ama şeritleri incelir, rengi soluklaşır ve yastığı seyrekleşir. Günde 6–8 saat yanan orta güçte bir LED ona yeter. Güçlü ışık altında da büyür, ancak ışık arttıkça yosun riski de artar ve bitkiyi temiz tutmak zorlaşır.

Karbondioksit sistemi olmadan da yaşar. Ancak karbondioksit verilen akvaryumda belirgin biçimde daha hızlı büyür, yastığı daha sık olur ve yosuna karşı daha dirençli kalır. Karbondioksitsiz bir karides akvaryumunda büyümenin çok yavaş olacağını baştan kabul edin.

Besinini doğrudan sudan alır; kök tableti işe yaramaz. Karbondioksit verilen akvaryumda makro ve mikro besinleri birlikte içeren bir sıvı gübre düzenli verilmelidir. Karides akvaryumunda ise yarım doz sıvı gübre yeter. Besin eksik kaldığında yeni dal uçları solgun ve sarımsı çıkar.

Su Değerleri

Yumuşak ve orta sertlikteki, nötre yakın ya da hafif asidik suyu sever. Türkiye’deki şebeke sularının çoğunda yaşar, ama çok sert ve bazik suda büyümesi yavaşlar. En iyi 20–26 °C’de büyür. Isıtıcısız bir akvaryumda su 18 °C’nin altına indiğinde durur, 28 °C’nin üstündeki suda da zorlanır. Değerlerden çok suyun istikrarı önemlidir. Su değişimlerini düzenli ve küçük tutun.

Budama ve Bakım

Yavaş büyüdüğü için sık budama istemez. Yastık kalınlaşmaya başladığında üstünü kavisli bir makasla düzleştirin. Budamayı ihmal etmeyin, çünkü çok kalın ve yaşlı bir yastığın alt kısmı ışık alamaz, çürür ve yastık bir gün taşın üstünden bütünüyle kopar. Arada bir yastığı içinden seyreltmek de bu kopmayı önler.

Bitki kırılgandır ve kesilen küçük parçalar akvaryumun her yerine dağılır. Budamadan önce filtreyi kapatın, kesilen parçaları bir hortumla ya da ağla toplayın. Bu parçalar başka bitkilerin arasına yerleşip orada da büyüyebilir; sonradan ayıklanmaları çok zordur.

Yastığın üstüne yerleşen tortuyu su değişimi sırasında hortumla hafifçe çekip alın. Yosun tutan küçük bir kısmı makasla kesip atmak, bütün yastığı kurtarmaya çalışmaktan daha kolaydır.

Çoğaltma

Mini pellia bölünerek çoğaltılır. Kalınlaşmış bir yastıktan makasla küçük tutamlar alın ve bunları yeni bir taşa ya da köke yapıştırın. Budamada kesilen parçalar da aynı biçimde kullanılır. Parçaların her biri yeniden büyüyebilir, ancak çok küçük kırıntıların tutunup görünür bir yastık oluşturması aylar sürer. Bu yüzden yeni bir taşa en az bezelye büyüklüğünde tutamlar koyun.

Sık Görülen Sorunlar

Bitki yosun tutuyor

Yastığın üstünde iplik yosunu, sakal yosunu ya da yeşil bir tabaka belirir ve bitki altında kaybolur. Bu bitkinin en sık sorunudur, çünkü çok yavaş büyür ve yosun ondan hızlı davranır. Neden çoğunlukla fazla ışık, karbondioksit ve besin dengesizliği ya da henüz oturmamış bir akvaryumdur. Aydınlatmayı günde 6–8 saatte tutun ve yosun tutan kısmı kesip atın. Amano karidesi gibi yosun yiyen karidesler yastığı temiz tutmaya yardım eder.

Başka mosslar içine giriyor

Java moss gibi hızlı büyüyen bir moss, mini pellia yastığının içine sızar ve onu zamanla boğar. İki bitkiyi aynı taşa ya da yan yana koymayın. Yastığın içinden çıkan yabancı moss dallarını cımbızla dipten çekip alın.

Bitki taştan kopuyor

Yeni bağlanan tutam, tutunma tüyleri yüzeye yapışmadan önce akıntıyla ya da balıkların didiklemesiyle kopar. Yaşlı bir yastık ise altı çürüdüğü için bütünüyle kalkar. Yeni tutamları yapıştırıcıyla tutturun ve filtrenin güçlü akıntısından uzak tutun. Yaşlı yastıkları düzenli budayarak ince tutun.

Bitki kahverengileşiyor ya da dağılıyor

Şeritler kahverengiye döner, yumuşar ve parçalanır. Yeni kurulmuş akvaryum, ani su değişimi ya da yüksek sıcaklık bu sorunun en sık nedenleridir. Kalın tutamların iç kısmı da ışık alamadığı için kahverengileşir. Kahverengi kısımları kesip atın, bitkiyi ince tutamlar hâlinde yeniden yapıştırın ve su değerlerini sabit tutun.

Bitki hiç büyümüyor

İlk haftalarda görünür bir büyüme olmaması olağandır. Bitki aylardır yerinde sayıyorsa önce ışığa bakın, çünkü gölgede kalan mini pellia büyümez. Karbondioksitsiz bir akvaryumda büyüme zaten çok yavaştır.

Hangi Akvaryuma Uyar

Mini pellia en çok nano akvaryumlara ve karides akvaryumlarına yakışır. Küçük ölçeği 20–30 litrelik bir akvaryumda bile düzeni bozmaz. Karidesler sık dokulu yastığın içinde biyofilm otlar, yavrular orada saklanır. Huzurlu topluluk balıkları bitkiye dokunmaz.

Japon balıkları ve iri cikletler için uygun bir bitki değildir. Japon balığı tabanı ve dekoru sürekli didikler, cikletler de taşları kazıyıp yerinden oynatır. Yavaş büyüyen bir ciğerotu bu kayıpları kapatamaz. Malavi ve Tanganyika cikletlerinin sert ve bazik suyu da ona uymaz.

Balık / canlı Durum Not
Cüce karidesler Uyumlu Yastığın içinde biyofilm otlarlar ve yavrular orada saklanır.
Amano karidesi Uyumlu Yastığa yerleşen yosunu temizlemeye yardım eder.
Neon, rasbora ve küçük tetralar Uyumlu Bitkiye dokunmazlar.
Beta balığı Uyumlu Küçük akvaryumun ölçeğine uyar; durgun su bitkiyi koparmaz.
Ancistrus ve öteki vantuzlu balıklar Dikkat Taşı ve kökü kazırken yeni tutamları koparabilirler.
Japon balığı Uyumsuz Didikleyip koparır; yavaş büyüyen bitki bu kaybı kapatamaz.
Malavi, Tanganyika ve iri cikletler Uyumsuz Taşları kazıyıp yerinden oynatırlar; sert ve bazik su bitkiye uymaz.

Satın Alma ve Akvaryuma Ekleme

Akvaryumcularda çoğunlukla küçük bir kap içinde porsiyon hâlinde satılır. Bir kap, akvaryumda birkaç taşı kaplayacak kadar bitki içerir. Paslanmaz çelik bir fileye sarılı, kare parçalar hâlinde satıldığı da olur. Yurt dışında doku kültürü kabında da üretilir. Bu kaptan çıkan bitki salyangoz, yosun ve başka moss taşımaz.

Sağlıklı bitkinin rengi koyu yeşildir, şeritleri sert ve diridir. Kahverengileşmiş, yumuşamış ya da kötü kokan porsiyonu almayın. Kabın içinde iplik yosunu, salyangoz yumurtası ya da başka bir mossun dalları görülüyorsa bunlar akvaryumunuza da geçer. Porsiyonla gelen bitki küçük salyangozlar ve başka omurgasızlar taşıyabilir. Bitkiyi akvaryuma koymadan önce bir kapta çalkalayarak dikkatle ayıklayın.

İlk haftalarda büyüme beklemeyin. Bitki önce yeni ortamına alışır ve tutunma tüylerini salar; bu sırada bazı uç kısımları kahverengileşebilir. Dal uçlarında çıkan açık yeşil yeni büyüme, bitkinin yerine alıştığını gösterir.

Benzer Bitkiler ve Karıştırılma Riski

En sık karıştırıldığı bitki ricciadır. İkisi de ciğerotudur ve taşa bağlanabilir. Riccianın şeritleri ikiye çatallanarak dallanır, rengi açık yeşildir ve çok hızlı büyür. Riccia taşa tutunmaz, her birkaç haftada bir yeniden bağlanması gerekir. Mini pellia ise koyu yeşildir, yavaş büyür ve bir kez tutunduktan sonra yerinde kalır.

“Pellia” adıyla satılan bitki ise bambaşka bir ciğerotudur. Akvaryumcuların “Pellia” dediği Monosolenium tenerum, ilk geldiğinde Avrupa’nın Pellia endiviifolia türü sanıldığı için bu adı almıştır. Şeritleri 2–5 cm boyunda ve çok daha geniştir, iri bir riccia gibi görünür ve az ışıkta da yaşar. Mini pellia onun yanında birkaç kat küçük ve ince kalır.

Java moss ve Christmas moss gibi mosslar aynı biçimde taşa bağlanır, ama bunların sürgünleri üzerinde küçük yapraklar dizilidir. Mini pellianın ise yaprağı yoktur. Java moss daha az ışıkla yetinir ve çok daha hızlı büyür.

Sıkça Sorulan Sorular

Mini pellia CO2 ister mi?

Mini pellia karbondioksit sistemi olmadan da yaşar, ama bu durumda çok yavaş büyür. Karbondioksit verilen akvaryumda daha hızlı ve sık büyür, yosuna karşı da daha dirençli kalır.

Mini pellia taşa nasıl yapıştırılır?

Bitki tırnak büyüklüğünde tutamlara bölünür. Taşın kuru yüzeyine jel kıvamlı akvaryum yapıştırıcısından bir damla sürülür ve tutam üstüne bastırılır. İnce misinayla ezmeden sarmak ya da tutamı taşın çatlağına sıkıştırmak da olur.

Mini pellia neden taştan kopuyor?

Yeni tutamlar, tutunma tüyleri yüzeye yapışmadan önce akıntıyla ya da balıkların didiklemesiyle kopar. Yaşlı ve kalın yastıkların ise altı çürür ve yastık bütünüyle kalkar. Yeni tutamları yapıştırıcıyla tutturun, eski yastıkları düzenli budayın.

Mini pellia ile riccia aynı bitki mi?

Mini pellia ile riccia ayrı bitkilerdir. İkisi de ciğerotudur, ama riccia açık yeşil, çatallanarak dallanan ve hızlı büyüyen bir bitkidir ve taşa tutunmaz. Mini pellia koyu yeşildir, yavaş büyür ve taşa kendiliğinden tutunur.

Mini pellia neden yosun tutuyor?

Mini pellia çok yavaş büyüdüğü için yosun onu kolayca örter. En sık nedenler fazla ışık, karbondioksit ve besin dengesizliği ya da yeni kurulmuş bir akvaryumdur. Aydınlatmayı günde 6–8 saatte tutun, yosunlu kısmı kesip atın.

Mini pellia ne kadar sürede büyür?

Mini pellia çok yavaş büyür. Yeni yapıştırılan tutamın tutunması haftalar, bir taşın üstünü kapatması aylar sürer. Karbondioksit ve orta ışık bu süreyi kısaltır.

Kaynakça

  1. Glime, J. M. (2017). Aquaria. Chapter 4. In: Glime, J. M. Bryophyte Ecology, Volume 5: Uses. Michigan Technological University ve International Association of Bryologists.
  2. Shevock, J. R., Ma, W.-Z. & Akiyama, H. (2017). Diversity of the rheophytic condition in bryophytes: field observations from multiple continents. Bryophyte Diversity and Evolution, 39(1), 75–93.
  3. Gradstein, S. R., Reiner-Drehwald, M. E. & Muth, H. (2003). Über die Identität der neuen Aquarienpflanze “Pellia endiviifolia“. Aqua Planta, 3, 88–95.
  4. Kasselmann, C. (2010). Aquarienpflanzen. 3. baskı. Ulmer, Stuttgart.
  5. Smith, A. J. E. (1989). The Liverworts of Britain and Ireland. Cambridge University Press, Cambridge.
  6. Wagner, D. H. Riccardia chamedryfolia (With.) Grolle. Guide to Liverworts of Oregon. Oregon State University Herbarium.
  7. GBIF Secretariat (2026). Riccardia chamedryfolia (With.) Grolle; Riccardia graeffei (Steph.) Hewson. GBIF Backbone Taxonomy. www.gbif.org.
  8. Tropica Aquarium Plants (2026). Riccardia chamedryfolia (003D), bitki veri sayfası. tropica.com.
  9. Flowgrow (2026). Riccardia spp. “Mini Pellia”; Riccardia chamedryfolia. Aquatic Plant Database. www.flowgrow.de.
  10. Aquasabi (2026). Riccardia sp. “chamedryfolia”; Riccardia sp. “graeffei”, bitki veri sayfaları. www.aquasabi.de.

💬 Yorum Yaz

🐟 akvaryumpedia