🐠 Türkiye'nin en kapsamlı akvaryum ansiklopedisi
Ana Sayfa › Ansiklopedi › Akvaryum Bitki Türleri › Sap Bitkileri › Ammannia Pedicellata Golden
Sap Bitkileri

Ammannia Pedicellata Golden

📅 18 Kas 2026
Bilimsel ad Ammannia pedicellata 'Golden' Diğer bilimsel adlar: Nesaea pedicellata 'Golden', Nesaea pedicellata
Familya Lythraceae Cins Ammannia Grup Sap bitkisi IUCN VU · Hassas (ana tür)
Türkiye'de Ammannia pedicellata golden · Nesaea pedicellata golden İngilizce Golden nesaea · Golden ammannia

Bir bakışta

ZorlukZor
IşıkGüçlü ışık ister
KarbondioksitFaydalı, şart değil
Büyüme hızıOrta
Boy20–50 cm
Akvaryumdaki yeriOrta, arka
Dikim şekliTabana dikilir
BeslenmeKökten ve sudan · besinli taban faydalı
Sıcaklık22–28 °C
pH5–7,5
Karbonat sertliği2–12 °dKH
ÇoğaltmaSap çeliği
Su üstündeYetişir
AkvaryumculardaAra sıra bulunur · doku kültürü, demet

Hangi ihtiyaca uyar

Köken ve doğal yaşam alanı

Doğal olarak yetiştiği ülke Gözlem kaydı (GBIF)
Köken
Afrika
Doğal olarak yetiştiği ülkeler
KenyaTanzanya

Ana tür Ammannia pedicellata yalnızca Kenya'nın güneydoğusundan Tanzanya'nın doğusuna ve Zanzibar'a kadar yetişir. 'Golden' formu doğada bulunmaz, akvaryum ticareti için seçilmiştir.

Doğada yetiştiği yer

Yağışlı mevsimde dolan geçici su birikintilerinde, bataklıklarda ve gölet kıyılarında yetişir. Yılın bir bölümünü su altında, kurak mevsimi su üstünde geçirir.

Haritadaki noktalar ana türün (Ammannia pedicellata) GBIF'teki 24 koordinatlı kaydının ülkelere dengeli dağıtılmış bir özetidir. Havuzlardan ve akvaryumlardan doğaya karışmış popülasyonların kayıtları da görünebilir.

Bakım notları ve ilgili bitkiler

Kart verisi: Kew Plants of the World Online · GBIF · akvaryumpedia editörleri. Harita: © OpenFreeMap, © OpenMapTiles, © OpenStreetMap katkıcıları; sınırlar Natural Earth.

Ammannia pedicellata ‘Golden’, sarı-altın yapraklı ve kırmızı gövdeli bir sap bitkisidir; yeni başlayan biri için kolay bir bitki değildir. Rengini ancak güçlü ışık altında, düzenli gübreyle korur. Karbondioksit (CO2) verilmeyen akvaryumda yaşayabilir, ama boğum araları uzar, bitki seyrekleşir ve alt yaprakları dökülür. Bu yüzden karbondioksit sistemi onun için çok faydalıdır. Yeri büyükçe bir akvaryumun orta ve arka alanıdır. Saplar tek tek ayrılır, aralarında ışık geçecek kadar boşluk bırakılarak tabana dikilir.

Koşulları tuttuğunda akvaryumdaki en parlak renk lekesi olur. Koyu yeşil ve kırmızı bitkilerin arasında sarı bir öbek olarak hemen göze çarpar. Karşılığında dikkat ister. Besin eksikliğine, özellikle nitrat eksikliğine geç toparlanır ve gölgede kalan alt yapraklarını çabuk kaybeder. Yeni dikilen saplar da ilk haftalarda ağır büyür.

Türkiye’de akvaryumcularda “Ammannia pedicellata golden” ve eski adıyla “Nesaea pedicellata golden” olarak satılır. Bitki, Doğu Afrika’da yetişen Ammannia pedicellata türünün akvaryum için seçilmiş sarı formudur. Türün kendisi uzun süre Nesaea pedicellata adını taşıdı. Botanikçiler 2011 ve 2013’te yaptıkları DNA çalışmalarıyla Nesaea cinsinin türlerini Ammannia cinsine aktardı; hobide iki ad da hâlâ kullanılır. Güncel bitki listeleri ‘Golden’ formunu ayrı saymaz. Bu sayfa hem sarı formu hem de yeşil renkli ana türü anlatır, çünkü bakımları aynıdır.

Nasıl Tanınır

Ammannia pedicellata ‘Golden’, dik büyüyen ve her boğumunda karşılıklı ikişer, kimi zaman üçer yaprak taşıyan bir sap bitkisidir. Su altı yaprakları dar ve uzundur, ucu sivridir ve 5 cm kadar uzar. Rengi sarımsı yeşilden limon sarısına ve altın sarısına kadar değişir. Gövdesi koyu kırmızı ya da pembemsi kırmızıdır; sarı yapraklarla bu kırmızı gövde arasındaki karşıtlık bitkiyi kolayca tanıtır.

Akvaryumda 20–50 cm boylanır ve iyi koşullarda kısa sürede su yüzeyine ulaşır. Rengi ışığa ve besine bağlıdır. Güçlü ışıkta ve yeterli demirde yaprakları altın sarısına döner; zayıf ışıkta açık yeşile çalar ve bitki sıradan bir yeşil sap bitkisine benzer.

Akvaryumcuya gelen bitkinin çoğu doku kültürü kabında ya da serada su üstünde yetiştirilmiştir. Su üstü formunun yaprakları koyu yeşil, gövdeleri ince ve açık kırmızıdır. Bitki su altına geçerken su üstü yapraklarının bir kısmını döker ve sarı su altı yapraklarını yeni sürgünlerde çıkarır.

Varyeteler ve Ticari Formlar

Türün akvaryumculukta iki biçimi bilinir. İkisinin bakımı aynıdır; aralarındaki fark yaprak rengindedir.

  • Yeşil ana tür, yani Ammannia pedicellata, uzun ve açık yeşil yapraklarını turuncu ya da açık kırmızı bir gövde üzerinde taşır. Hobi 1980’den beri onu tanır, ama bitki yaygınlaşmadı ve Türkiye’de nadiren görülür. Rengi solgun ve sakin olduğu için gösterişli değildir.
  • ‘Golden’ formu ana türden seçilmiş sarı renkli bir formdur. Yaprakları sarımsı yeşilden altın sarısına kadar renk alır, gövdesi daha koyu kırmızıdır. Bugün akvaryumcularda satılan bitkilerin hemen hepsi bu formdur. Satıcı listelerinde “Golden Nesaea” ve “Ammannia pedicellata gold” adlarıyla da geçer.

Doğada Nerede Yetişir

Ana tür yalnızca Doğu Afrika’da, Kenya’nın güneydoğusundan Tanzanya’nın doğusuna ve Zanzibar’a kadar uzanan dar bir alanda yetişir. Yağışlı mevsimde dolan geçici su birikintilerinde, bataklıklarda ve gölet kıyılarında yaşar. Yılın bir bölümünü su altında, kurak mevsimi su üstünde geçirir. ‘Golden’ formu doğada bulunmaz, akvaryum ticareti için seçilmiştir. Karttaki harita ve gözlem noktaları ana türe aittir.

Ana tür, uluslararası koruma listesinde “Hassas” sınıfındadır. Türün bilinen yayılış alanı yalnızca iki ülkeyle sınırlıdır. Akvaryumculardaki bitkilerin tamamı üretim seralarında ve doku kültürü laboratuvarlarında çoğaltılır; doğadan toplanmaz.

Akvaryumdaki Yeri ve Dikimi

En iyi yeri, en az 80–100 cm uzunluğundaki bir akvaryumun orta ve arka alanıdır. Beş on saplık bir grup hâlinde dikildiğinde renk etkisi ortaya çıkar. Tek sap, kalabalık bir düzende kaybolur. Koyu yeşil ya da kırmızı bitkilerin yanına koyun. Bitkiyi lambanın tam altına, gölge düşmeyecek bir yere dikin. Dikim şu sırayla yapılır:

  1. Doku kültürü kabından çıkan bitkinin jelini akan suyun altında tamamen yıkayın; saksılı bitkide taş yününü köklerden ayıklayın.
  2. Öbeği tek tek saplara ayırın. Her sapın alt iki boğumundaki yaprakları sıyırın.
  3. Sapları cımbızla 3–4 cm derinliğe, aralarında 3–4 cm boşluk bırakarak dikin. Demet hâlinde gelen bitkide lastiği ya da kurşun şeridi çıkarın; sapları birbirine bağlı dikmeyin.

En sık yapılan hata sapları sık dikmektir. Sık dikilen saplar birbirine gölge yapar, alt yapraklar kararıp dökülür ve öbeğin dibi çıplak kalır. Doku kültürü bitkisi çok küçük gelir; onu küçük öbekler hâlinde dikin ve ilk haftalarda yüzen bitkilerden ya da uzun komşulardan gölge almamasına dikkat edin.

Işık, Karbondioksit ve Gübre

Güçlü ışık ister. Akvaryumla birlikte gelen zayıf bir lamba altında renk alamaz, boğum araları uzar ve alt yapraklar dökülür. Günde 8 saat yanan, bitki yetiştirmeye uygun güçlü bir LED ona uygundur.

Karbondioksit şart değildir, ama çok faydalıdır. Karbondioksit verilen akvaryumda boğum araları kısalır, bitki gür ve dolgun bir öbek olur. Karbondioksitsiz akvaryumda yaşar, ama seyrek ve uzun saplı kalır. Karbondioksit miktarı ışığa ve gübreye göre düşük kalırsa sürgün uçları bodurlaşır ve yeni yapraklar kıvrılır.

Besinini hem kökten hem sudan alır. Haftalık sıvı gübrede azot, fosfat, demir ve iz elementler eksik olmamalıdır. Demir, sarı rengi belirginleştirir. Nitrat eksikliğinde yeni yapraklar soluk ve küçük çıkar; bitki bu eksiklikten aylar sonra ancak toparlanır. Besinli taban ya da sapların dibine gömülen kök tabletleri büyümeyi destekler. Bu cinsin türlerinin yüksek potasyuma hassas olduğu düşünülür; potasyumu gübre şişesinde yazan dozun üstüne çıkarmayın.

Su Değerleri

Yumuşak ve hafif asidik suda en iyi büyür. Orta sertlikteki şebeke suyunda da yaşar, ama bu suda büyümesi yavaşlar. Sert ve bazik suda yeni dikilen saplar uzun süre yerinde sayar. Sıcaklık 22–28 °C arasında tutulmalıdır.

Budama ve Bakım

Düzenli budama ister. Saplar su yüzeyine yaklaştığında tabandan 10–15 cm yukarıdaki bir boğumun hemen üstünden kesin. Kesilen yerden iki ya da daha fazla yan sürgün çıkar ve öbek sıklaşır. Kesilen tepe kısımlarının alt yapraklarını sıyırıp yeniden dikin. Yüzeye yayılan saplar alttaki yapraklara gölge yapar; bunları beklemeden kısaltın.

Kesilen sap dipleri yıllar içinde odunlaşır ve yaprak tutmaz hâle gelir. O zaman eski sapları sökün, yerine taze tepe çeliklerini dikin. Dökülen yaprakları sifonla toplayın; dipte çürüyen yapraklar yosuna besin olur.

Çoğaltma

Sap çeliğiyle kolayca çoğaltılır.

  1. Sağlıklı bir sapın tepesinden 10–15 cm’lik bir parça kesin.
  2. Çeliğin alt iki boğumundaki yaprakları sıyırın.
  3. Çeliği tabana 3–4 cm derinliğe dikin.

Ana sapta kalan kısım yandan yeni sürgünler verir. Bu yan sürgünler 10 cm’yi geçtiğinde onları da kesip dikebilirsiniz. Yeni dikilen çelikler ilk haftalarda yavaş büyür. Düzenli gübre verildiğinde kök salmaları hızlanır.

Sık Görülen Sorunlar

Alt yapraklar kararıyor ve dökülüyor

Sapların alt kısmındaki yapraklar önce kararır, sonra dökülür ve gövde çıplak kalır. Bunun nedeni yaprakların yeterli ışık alamamasıdır. Saplar sık dikilmişse ya da komşu bitkiler ve yüzen bitkiler gölge yapıyorsa bu sorun çıkar. Sapları seyreltin, yüzeyi açın ve öbeği düzenli budayın. Besin eksikliği de bu sorunu ağırlaştırır.

Yeni yapraklar küçük, kıvrık ya da bodur çıkıyor

Sürgün uçları büzüşür, yeni yapraklar kıvrılır ve boğum araları kısalıp sıkışır. Karbondioksit ışığa ve gübreye göre yetersiz kalmıştır ya da suda iz element eksiktir. Karbondioksit miktarını dengeleyin ya da ışık süresini kısaltın ve iz element içeren bir gübreyi düzenli verin.

Bitki sarı değil yeşil

Zayıf ışıkta ve demir eksikliğinde ‘Golden’ formu açık yeşile döner. Işığı artırın ve demir içeren bir gübre verin. Yeşil kalan yapraklar sararmaz; renk, yeni çıkan yapraklarda geri gelir.

Yeni dikilen saplar eriyor

Su üstü formunda gelen bitki akvaryuma girdikten sonra yapraklarının bir kısmını döker. Bazı saplar bu geçişi atlatamaz. Bitkiyi gruplar hâlinde dikin, ışığı güçlü tutun ve ilk haftalarda gübreyi aksatmayın. Doku kültürü bitkisi bu geçişi daha kolay atlatır.

Hangi Akvaryuma Uyar

Güçlü ışıklı, düzenli gübrelenen ve tercihen karbondioksit verilen bitkili akvaryumlara uyar. Yumuşak yapraklı bir sap bitkisi olduğu için otçul balıkların ve kazıcı cikletlerin akvaryumunda yaşamaz. Japon balığı akvaryumuna da uygun değildir; bu balıklar yumuşak sürgünleri koparır ve ısıtıcısız su bitkiye uymaz.

Karidesler bitkiye dokunmaz ve yaprakların arasında yem arar. Karides akvaryumuna konacaksa güçlü ışık ve gübre düzeni karideslerin koşullarıyla birlikte düşünülmelidir. Diskus akvaryumunun 28 °C’nin üstündeki sıcak suyu ise bitkinin üst sınırını zorlar.

Balık / canlı Durum Not
Tetra, rasbora ve küçük topluluk balıkları Uyumlu Bitkiye dokunmazlar.
Cüce karidesler Uyumlu Yaprakların arasında yem ararlar. Yeni bitkiyi ilaç kalıntısına karşı birkaç gün ayrı suda bekletin.
Beta balığı Dikkat Bitkiye zarar vermez, ama küçük beta akvaryumu bu bitkinin boyuna ve ışık isteğine uymaz.
Diskus Dikkat Yumuşak suyu sever, ama 28 °C’nin üstündeki suda uzun süre zorlanır.
Japon balığı Uyumsuz Yumuşak sürgünleri koparır; bitki ısıtıcısız suya da dayanmaz.
Astronot balığı ve öteki iri cikletler Uyumsuz Tabanı kazar ve sapları söker.
Gümüş dolar gibi otçul balıklar Uyumsuz Yumuşak yaprakları yerler.

Satın Alma ve Akvaryuma Ekleme

Türkiye’de birkaç bitki satıcısında bulunur, ama her zaman stokta olmaz. Çoğunlukla doku kültürü kabında satılır; bazı satıcılar kaptan çıkarılıp alıştırılmış tek tek bitkileri ya da saplardan oluşan demetleri satar. Doku kültürü bitkisi salyangoz, yosun ve ilaç kalıntısı taşımaz; karides akvaryumu için en güvenli seçenektir. Demet ya da saksıyla gelen su altı bitkisi salyangoz ve başka küçük canlılar taşıyabilir. Onu akvaryuma koymadan önce akan suyun altında iyice yıkayın.

Sağlıklı sapın gövdesi sert ve kırmızıdır, yaprakları sarı-yeşil ve lekesizdir. Alt kısmı çıplak, yaprakları kararmış ya da gövdesi yumuşamış sapları almayın. Doku kültürü kabında kahverengileşmiş ya da kabı bulanıklaşmış bitkiyi seçmeyin.

İlk haftalarda belirgin bir büyüme beklemeyin. Bitki önce kök salar ve bu sırada eski yapraklarının bir kısmını dökebilir. Sürgün uçlarından sarı su altı yapraklarının çıkması, bitkinin yerine alıştığını gösterir.

Benzer Bitkiler ve Karıştırılma Riski

Yeşil ana tür ile zayıf ışıkta renk kaybetmiş bir ‘Golden’ kolayca karışır. İkisini ayırmanın yolu bitkiyi güçlü ışık altında birkaç hafta tutmaktır. ‘Golden’ formunun yeni yaprakları sararır, ana türünkiler açık yeşil kalır.

Ammannia gracilis aynı cinstendir ve benzer biçimde dikilip bakılır. Yaprakları daha uzun ve geniştir, rengi turuncudan kızıl-kahverengiye kadar değişir. Ammannia senegalensis ise daha küçük ve ince yapraklı, kızıl renkli bir sap bitkisidir. Eskiden Nesaea crassicaulis adıyla satılan Ammannia crassicaulis da aynı cinstendir. Yaprakları yeşilden turuncuya ve kızıla döner; gövdesi daha kalındır.

Sıkça Sorulan Sorular

Ammannia pedicellata golden CO2 ister mi?

Ammannia pedicellata golden karbondioksitsiz akvaryumda yaşayabilir, ama seyrek ve uzun saplı kalır. Karbondioksit verilen akvaryumda boğum araları kısalır ve bitki gür bir öbek olur. Bu yüzden karbondioksit sistemi onun için çok faydalıdır.

Nesaea pedicellata golden neden yeşil kalıyor?

Nesaea pedicellata golden zayıf ışıkta ve demir eksikliğinde açık yeşile döner. Işığı güçlendirin ve demir içeren bir sıvı gübre verin. Sarı renk yeni çıkan yapraklarda geri gelir.

Ammannia pedicellata golden nasıl dikilir?

Saplar tek tek ayrılır ve alt iki boğumdaki yapraklar sıyrılır. Her sap cımbızla 3–4 cm derinliğe, aralarında 3–4 cm boşluk bırakılarak tabana dikilir. Sık dikilen sapların alt yaprakları gölgede kalıp dökülür.

Ammannia pedicellata golden zor mu?

Ammannia pedicellata golden yeni başlayanlar için zor bir bitkidir. Güçlü ışık, düzenli gübre ve tercihen karbondioksit ister. Besin eksikliğinden geç toparlanır ve gölgede kalan alt yapraklarını çabuk döker.

Ammannia pedicellata golden alt yaprakları neden dökülüyor?

Alt yapraklar yeterli ışık alamadığında kararır ve dökülür. Sapları seyreltin, gölge yapan yüzen bitkileri azaltın ve öbeği düzenli budayın. Besin eksikliği de dökülmeyi hızlandırır.

Nesaea ile Ammannia aynı bitki mi?

Nesaea cinsinin türleri 2013’te Ammannia cinsine aktarıldı. Bu yüzden Nesaea pedicellata ile Ammannia pedicellata aynı bitkinin eski ve yeni adıdır. Akvaryumcularda iki ad da kullanılır.

Kaynakça

  1. Graham, S. A., Diazgranados, M. & Barber, J. C. (2011). Relationships among the confounding genera Ammannia, Hionanthera, Nesaea and Rotala (Lythraceae). Botanical Journal of the Linnean Society, 166(1), 1–19.
  2. Graham, S. A. & Gandhi, K. N. (2013). Nomenclatural changes resulting from the transfer of Nesaea and Hionanthera to Ammannia (Lythraceae). Harvard Papers in Botany, 18(1), 71–90.
  3. Hiern, W. P. (1871). Nesaea pedicellata. İçinde: Oliver, D. (ed.), Flora of Tropical Africa, 2: 472.
  4. POWO (2026). Ammannia pedicellata (Hiern) S.A.Graham & Gandhi. Plants of the World Online, Royal Botanic Gardens, Kew. powo.science.kew.org.
  5. IUCN (2026). Ammannia pedicellata. The IUCN Red List of Threatened Species, tür no. 179814. www.iucnredlist.org.
  6. GBIF Secretariat (2026). Ammannia pedicellata (Hiern) S.A.Graham & Gandhi. GBIF Backbone Taxonomy. www.gbif.org.
  7. Flowgrow (2026). Ammannia pedicellata. Aquatic Plant Database. www.flowgrow.de.
  8. Aquasabi (2026). Ammannia pedicellata ‘Golden’, bitki veri sayfası. aquasabi.de.

💬 Yorum Yaz

🐟 akvaryumpedia