Myriophyllum Guyana
Bir bakışta
Hangi ihtiyaca uyar
Köken ve doğal yaşam alanı
Doğal yetişme yeri bilinmeyen ticari bir formdur. Adı büyük olasılıkla Fransız Guyanası'na işaret eder, ama toplandığı yer kayıtlı değildir ve türü botanik olarak belirlenmemiştir; bu yüzden haritada gözlem noktası gösterilmez.
Kökeni bilinmez; hobiye Japonya'daki bir satıcı üzerinden girmiştir.
Bakım notları ve ilgili bitkiler
Kart verisi: akvaryumpedia editörleri.
Myriophyllum Guyana, cinsin en küçük kalan bitkilerinden biridir ve açık yeşil rengini her ışıkta koruyan bir sap bitkisidir. Bakımı orta zorluktadır. Karbondioksit (CO2) sistemi olmadan da yaşar, ama orta güçte bir ışık ister ve karbondioksit verilen, düzenli gübrelenen akvaryumda çok daha sık ve gür büyür. Saplar tek tek ya da ikişer üçer tabana dikilir. Budandıkça yandan dallanır ve küçük, yuvarlak bir çalı öbeğine dönüşür. Boyu kısa kaldığı için nano akvaryumda arka plana, büyük akvaryumda orta alana konur.
Sitedeki öteki Myriophyllum sayfalarından farkı ölçeğidir. Myriophyllum mattogrossense, Myriophyllum Snowflake ve Myriophyllum Roraima hızlı büyür ve yarım metreye yaklaşan saplarla arka planı doldurur. Guyana ise orta hızda büyür, yaprak halkası onlarınkinin yarısı kadar kalır ve sapları çoğunlukla 20 cm’nin altında tutulur. Kırmızıya ya da bakır rengine de dönmez; güçlü ışıkta bile yeşil kalır.
Türkiye’de akvaryumcularda “Myriophyllum Guyana” adıyla satılır ve az bulunur. Ad bilimsel bir ad değil, ticari bir etikettir. Bitki hobiye en geç 2011’de Japonya’daki bir satıcı üzerinden girdi ve ilk tanıtıldığında yanlışlıkla “Guinea” etiketiyle anıldı. Etiketteki ad büyük olasılıkla Fransız Guyanası’na işaret eder, ama bitkinin nereden toplandığı kayıtlı değildir. Türünü belirlemek için çiçek ve meyve veren su üstü bitkilerine bakmak gerekir; böyle bir inceleme bugüne kadar yapılmamıştır. Bu sayfada bitki ticari adıyla anlatılır.
Nasıl Tanınır
Myriophyllum Guyana, ince ve yeşil bir gövdenin çevresinde halka hâlinde dizilen tüy biçimli küçük yapraklarıyla tanınır. Her yaprak, bir orta eksenin iki yanına sıralanmış çok ince dilimlerden oluşur. Yaprak halkası 2–3 cm genişliğindedir ve öteki Myriophyllum türlerinin yarısı kadar kalır. Yaprak dilimleri sık durur, bu yüzden sap uzaktan yumuşak bir fırçaya benzer.
Rengi parlak açık yeşildir. Bitki güçlü ışık altında kızarmaz ve sürgün uçları solmaz. Işık arttıkça sapın boğum araları kısalır ve öbek daha sıkı görünür. Zayıf ışıkta boğum araları açılır, yaprak halkaları seyrekleşir ve sap ip gibi uzar.
En belirgin özelliği dallanma isteğidir. Tepesi kesilen sap, kesim yerinin altından birkaç yan sürgün verir. Böylece tek bir sap birkaç hafta içinde küçük bir çalıya dönüşür. Türkiye’deki akvaryumculara gelen bitki doku kültürü kabında ya da saksıda su altında yetiştirilmiş olur. Su üstünde yetişip yetişmediği bilinmez.
Doğada Nerede Yetişir
Doğadaki yeri bilinmiyor. Etiketi Güney Amerika’nın kuzeydoğusundaki Guyana bölgesini düşündürür, ama hiçbir botanik kayıt bitkiyi belli bir dereye ya da bataklığa bağlamaz. Kimliği belirsiz olduğu için kartta harita gösterilmez.
Myriophyllum cinsinin yaklaşık 70 türü vardır ve bunların yarıdan fazlası Avustralya’da yetişir. Güney Amerika’da ise az sayıda tür bulunur. Hobide Guyana’yı en çok Madagaskar’a özgü Myriophyllum mezianum türüne benzetirler. Guyana ondan daha sık yapraklıdır, biraz daha hızlı büyür ve yetiştirmesi daha kolaydır. Bu benzerlik iki bitkinin akraba olduğunu göstermez. Kimliği bilinmeyen bir bitki olduğu için koruma durumu da değerlendirilmemiştir.
Akvaryumdaki Yeri ve Dikimi
Nano akvaryumda arka plana ya da bir taşın arkasına, 60 litre ve daha büyük akvaryumda orta alana yakışır. Büyük akvaryumun ön alanında da, sık budanarak alçak bir öbek hâlinde tutulabilir. Tek sap etkisiz kalır. Bitkiyi beş on saplık bir öbek hâlinde dikin.
- Doku kültürü kabındaki bitkiyi çıkarın ve jeli ılık suyla köklerden tamamen yıkayın. Saksılı bitkide saksıyı kesip taş yününü köklerin arasından ayıklayın.
- Öbeği iki üç saplık küçük parçalara ayırın. Dikilecek kısmın en alt bir iki yaprak halkasını parmakla sıyırın.
- Parçaları cımbızla 2–3 cm derine, aralarında 1–2 cm boşluk bırakarak dikin. Sapları birbirine çok yakın dikmeyin, çünkü alt yapraklar ışıksız kalır.
- Kumu sapın çevresine hafifçe bastırın. İnce saplar ilk günlerde kolay kalkar; kalkan sapı yeniden ve biraz daha derine dikin.
En sık yapılan hata, kaptaki öbeği hiç bölmeden olduğu gibi gömmektir. Sık öbeğin ortasındaki saplar ışık ve su akışı alamaz, kısa sürede kahverengileşip çürür. Besinli bir taban bitkinin işini kolaylaştırır; sıradan kum kullanılan akvaryumda sapların dibine kök tableti gömün.
Işık, Karbondioksit ve Gübre
Orta güçte bir ışık ister. Güçlü bir LED, günde 7–8 saat yandığında bitkiyi en sık ve en dallı hâline getirir. Standart, zayıf bir lambanın altında bitki yaşar ama seyrek, boğum araları açık ve az dallı kalır. Güçlü ışıkta da rengi değişmez; bu yüzden ışığı artırmak yalnızca biçimi etkiler.
Karbondioksit şart değildir, ama faydası büyüktür. Karbondioksitsiz akvaryumda bitki yavaş büyür ve seyrekleşir. Karbondioksit verilen akvaryumda ise sık, yuvarlak bir çalı kurar. Bitkiyi asıl görünümüyle istiyorsanız onu karbondioksit verilen bir akvaryuma koyun.
Haftada bir azot, potasyum ve demir içeren bir sıvı gübre verin. Tabanı besinsiz olan akvaryumda sapların dibine birkaç ayda bir kök tableti gömmek de işe yarar. Yeni yaprakları solgun ya da sarımsı çıkıyorsa suda demir eksiktir.
Su Değerleri
Yumuşak, hafif asidik ile nötr arası suda iyi büyür ve en iyi 22–26 °C’de gelişir. Orta sert suda da yetiştirilir, ama çok sert ve bazik sudaki davranışı yeterince denenmemiştir. Isıtıcısız akvaryumun serin suyu ona uymaz.
Budama ve Bakım
Öbek sıklaştıkça düzenli budama ister. Bitki dallanmaya hazır olduğu için budama aynı zamanda onu gürleştirir. Sapı bir yaprak halkasının hemen üstünden keskin bir makasla kesin; kesim yerinin altından iki üç yeni sürgün çıkar. Öbeği her budamada biraz kısaltarak yuvarlak bir çalı biçimi verebilirsiniz.
Öbek çok sıklaştığında alt kısımları ışık ve su akışı alamaz. Bu yüzden ara sıra öbeğin içinden birkaç sapı dipten seyreltin. Birkaç budamadan sonra alt kısmı çıplak kalan eski sapları sökün ve yerlerine taze tepe parçalarını dikin. Kesilen tepeler doğrudan yeni bitki olur.
Çoğaltma
Sap çeliğiyle kolayca çoğalır.
- Sağlıklı bir sapın tepesinden 5–8 cm’lik bir parça kesin.
- Parçanın en alttaki yaprak halkasını sıyırın.
- Çeliği 2–3 cm derine dikin. Birkaç gün içinde boğumlardan ince beyaz kökler çıkar.
Tepesi alınan ana sap da yandan sürgün verir ve öbek böylece sıklaşır. Uzun bir sapın orta kısmı da dikildiğinde kök salar, ama tepe parçasından daha yavaş toparlanır.
Sık Görülen Sorunlar
Saplar seyrek ve uzun
Boğum araları açılır, yaprak halkaları seyrekleşir ve bitki dallanmaz. Nedeni yetersiz ışıktır; karbondioksitsiz akvaryumda bu görünüm daha da belirginleşir. Işığı artırın ya da bitkiyi uzun bitkilerin gölgesinden çıkarın. Uzamış sapların tepesini kesip yeniden dikmek öbeği toparlar.
Öbeğin içi kahverengileşiyor
Öbeğin ortasındaki ve dibindeki yapraklar kararır, dökülür ve sap çıplak kalır. Nedeni öbeğin fazla sıklaşmasıdır, çünkü iç kısım ışık ve su akışından mahrum kalır. Öbeği içinden seyreltin ve sapları dikerken aralarında boşluk bırakın.
İnce yapraklar yosun ve kir tutuyor
Tüy gibi ince yaprak dilimlerine sudaki tortu takılır, üzerinde ipliksi yosun ya da kahverengi bir örtü belirir. Bu bitki, iri Myriophyllum türlerinden daha kolay yosun tutar ve en çok yaşlı alt yapraklar etkilenir. Işık güçlü ama karbondioksit ve gübre dengesiz olduğunda sorun artar. Düzenli su değişimi yapın, su değerlerini sabit tutun ve kaplanmış eski sapları söküp yerine tepe parçalarını dikin. Amano karidesleri ince yapraklardaki yosunu temizlemeye yardım eder.
Yeni dikilen bitki sararıyor
Doku kültürü kabından çıkan bitki ilk günlerde birkaç yaprak halkasını sarartabilir. Bitki kökleri tutunduktan sonra yeni yaprak verir. İlk haftalarda sapları yerinden oynatmayın ve sararmış parçaları kesip atın.
Hangi Akvaryuma Uyar
Myriophyllum Guyana en iyi, karbondioksit verilen küçük ya da orta boy bitkili akvaryumlara uyar. Ölçeği küçük olduğu için 30 litrenin altındaki nano akvaryumda arka planı doldurur ve düzeni bozmaz. Yumuşak yaprakları kolay koptuğu için tabanı kazan ve bitki didikleyen balıkların yanında tutunamaz. Sık öbekleri cüce karideslere ve küçük balık yavrularına saklanma yeri olur.
| Balık / canlı | Durum | Not |
|---|---|---|
| Tetra, rasbora ve küçük topluluk balıkları | Uyumlu | Bitkiye dokunmazlar; sık öbek küçük balıklara sığınak olur. |
| Cüce karidesler | Uyumlu | Yapraklardaki tortuyu ayıklarlar. Gübresiz ve karbondioksitsiz düzende ise bitki seyrek kalır. |
| Amano karidesi ve otocinclus | Uyumlu | İnce yapraklardaki yosunu temizlemeye yardım ederler. |
| Beta balığı | Dikkat | Balık bitkiye zarar vermez. Loş beta akvaryumunda ise bitki ışıksız kalıp seyrekleşir. |
| Japon balığı | Uyumsuz | Yumuşak yaprakları didikler ve sapları söker; bitki serin suya da dayanmaz. |
| Astronot balığı ve öteki iri cikletler | Uyumsuz | Tabanı kazarlar ve ince sapları yerinden çıkarırlar. |
| Gümüş dolar ve öteki otçul balıklar | Uyumsuz | Yumuşak yaprakları kısa sürede yerler. |
Satın Alma ve Akvaryuma Ekleme
Türkiye’de birkaç akvaryumcuda doku kültürü kabıyla ya da saksıyla satılır ve stokları sık sık tükenir. Bazı satıcılar bitkiyi doku kültüründen çıkıp alışmış tek saplar hâlinde gönderir. Doku kültürü kabı salyangoz, yosun ve ilaç kalıntısı taşımaz; karides akvaryumu için en güvenli seçenek odur. Bir kap, küçük bir nano akvaryumun öbeği için çoğu zaman yeter.
Kabın içindeki bitki yeşil ve dik olmalıdır. Kahverengileşmiş, eriyip jelin içine çökmüş ya da kabın içinde küf belirmiş bitkiyi almayın. Saksılı bitki salyangoz yumurtası ve yosun taşıyabilir. Onu akvaryuma koymadan önce akan suyun altında yıkayın. Karides akvaryumuna girecekse birkaç gün ayrı bir kapta, suyunu her gün değiştirerek bekletin.
İlk iki üç hafta büyüme yavaştır, çünkü bitki önce kök salar. Sapların tepesinde açık yeşil yeni yaprak halkalarının belirmesi, bitkinin yerine alıştığını gösterir.
Benzer Bitkiler ve Karıştırılma Riski
En sık, adı aynı cinsten gelen iri Myriophyllum’larla karıştırılır. Myriophyllum mattogrossense de açık yeşildir, ama yaprak halkası iki kat geniştir, hızlı büyür ve arka planı dolduracak kadar uzar. Myriophyllum Snowflake de doku kültürüyle satılır; yaprakları daha sık iğne halkalarıdır ve güçlü ışıkta sürgün uçları beyazımsı olur. Myriophyllum Roraima ile Kırmızı Myriophyllum ışık aldıkça bakır ya da kızıl renge döner. Guyana ise küçük kalır ve yeşil rengini korur.
Madagaskar kökenli Myriophyllum mezianum Guyana’ya en çok benzeyen bitkidir. O tür daha seyrek yapraklıdır, daha yavaş büyür ve bakımı daha zordur. Türkiye’de pek satılmaz.
İnce yapraklı çalı görünümü bakımından Rotala Bonsai ile de aynı düzende kullanılır. Rotala yaprakları dilimli değil, tek parçadır ve boğumda karşılıklı durur.
Sıkça Sorulan Sorular
Myriophyllum Guyana CO2 ister mi?
Myriophyllum Guyana karbondioksit sistemi olmadan da yaşar, ama o zaman yavaş büyür ve seyrek kalır. Sık ve dallı çalı görünümünü karbondioksit verilen, düzenli gübrelenen akvaryumda kazanır.
Myriophyllum Guyana nano akvaryuma uygun mu?
Myriophyllum Guyana cinsin en küçük kalan bitkilerinden biridir ve nano akvaryum için uygundur. Yaprak halkası 2–3 cm genişlikte kalır, sapları budanarak 20 cm’nin altında tutulur. Nano akvaryumda arka plana, büyük akvaryumda orta alana konur.
Myriophyllum Guyana nasıl dikilir?
Kaptaki jel ya da saksıdaki taş yünü köklerden temizlenir. Öbek iki üç saplık parçalara ayrılır, alt yaprak halkaları sıyrılır ve parçalar cımbızla 2–3 cm derine, 1–2 cm arayla dikilir. Öbek bölünmeden gömülürse ortadaki saplar çürür.
Myriophyllum Guyana neden seyrek büyüyor?
Seyrek ve uzun sapların nedeni çoğunlukla yetersiz ışıktır; karbondioksit eksikliği bu görünümü artırır. Işığı artırın, uzamış sapların tepesini kesip yeniden dikin ve sıvı gübre verin.
Myriophyllum Guyana kırmızı olur mu?
Myriophyllum Guyana kırmızıya dönmez. Çok güçlü ışık altında da açık yeşil rengini korur. Işığın artması yalnızca öbeği daha sık ve dallı yapar.
Myriophyllum Guyana hangi türdür?
Myriophyllum Guyana’nın hangi türe ait olduğu bilinmiyor. “Guyana” bir ticari etikettir; bitki hobiye Japonya’daki bir satıcı üzerinden girmiştir ve doğada nerede yetiştiği kayıtlı değildir.
Kaynakça
- Moody, M. L. & Les, D. H. (2010). Systematics of the aquatic angiosperm genus Myriophyllum (Haloragaceae). Systematic Botany, 35(1), 121–139.
- Moody, M. L. & Les, D. H. (2007). Phylogenetic systematics and character evolution in the angiosperm family Haloragaceae. American Journal of Botany, 94(12), 2005–2025.
- Orchard, A. E. (1981). A revision of South American Myriophyllum (Haloragaceae), and its repercussions on some Australian and North American species. Brunonia, 4(1), 27–65.
- POWO (2026). Myriophyllum Vaill. ex L.; Myriophyllum mezianum Schindl. Plants of the World Online, Royal Botanic Gardens, Kew. powo.science.kew.org.
- GBIF Secretariat (2026). Myriophyllum mezianum Schindl. WCVP checklist. www.gbif.org.
- Flowgrow (2026). Myriophyllum sp. “Guyana”. Aquatic Plant Database. www.flowgrow.de.
- Tropica Aquarium Plants (2026). Myriophyllum sp. ‘Guyana’, 1·2·GROW! bitki veri sayfası. tropica.com.
- AkvaRED Akvaryum Bitkileri Laboratuvarı (2026). Myriophyllum guyana ex vitro, ürün bilgisi. akvared.net.
💬 Yorum Yaz