🐠 Türkiye'nin en kapsamlı akvaryum ansiklopedisi
Ana Sayfa › Ansiklopedi › Akvaryum Bitki Türleri › Sap Bitkileri › Hygrophila Difformis (Çınar)
Sap Bitkileri

Hygrophila Difformis (Çınar)

📅 18 Kas 2026
Hygrophila Difformis (Çınar)
Fotoğraf: Krzysztof Ziarnek, Kenraiz · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Bilimsel ad Hygrophila difformis (L.f.) Blume Diğer bilimsel adlar: Synnema triflorum, Ruellia difformis, Hygrophila triflora, Cardanthera triflora
Familya Acanthaceae Cins Hygrophila Grup Sap bitkisi IUCN LC · Asgari endişe
Türkiye'de Hygrophila difformis · Çınar İngilizce Water wisteria

Bir bakışta

ZorlukKolay
IşıkOrta ışık
KarbondioksitGerekmez
Büyüme hızıHızlı
Boy20–50 cm · genişlik 6–12 cm
Akvaryumdaki yeriArka, orta
Dikim şekliTabana dikilir, serbest yüzer
BeslenmeKökten ve sudan · besinli taban faydalı
Sıcaklık18–30 °C
pH6–8
Karbonat sertliği2–21 °dKH
ÇoğaltmaSap çeliği, kopan parça
Balıklara dayanımOtçul balıklar yer
Su üstündeYetişir · paludaryuma uygun
AkvaryumculardaYaygın · demet, saksı

Hangi ihtiyaca uyar

Köken ve doğal yaşam alanı

Doğal olarak yetiştiği ülke Sonradan yayıldığı ülke Gözlem kaydı (GBIF)
Köken
AsyaAvustralya ve Okyanusya
Doğal olarak yetiştiği ülkeler
AvustralyaBangladeşBhutanHindistanMyanmarNepalSri Lanka
Sonradan yayıldığı ülkeler (1)
ABD

Hint alt kıtasında, Hindistan, Bangladeş, Nepal, Bhutan, Sri Lanka ve Myanmar'da yetişir; güncel listeler Kuzey Avustralya'yı (Northern Territory, Queensland) da doğal yayılışa katar. ABD'de Florida'da doğaya karışmıştır.

Doğada yetiştiği yer

Bataklıklarda, sığ durgun sularda, hendeklerde ve çeltik tarlası kenarlarında yetişir. Yağışlı mevsimi su altında, kurak mevsimi ıslak çamurda su üstü formuyla geçirir.

ABD'de Florida başta olmak üzere doğaya karışmış yabancı bir türdür; budama artıklarını kurutup çöpe atın, asla dereye, göle ya da lavaboya dökmeyin.

Haritadaki noktalar GBIF'teki 63 koordinatlı kaydının ülkelere dengeli dağıtılmış bir özetidir. Havuzlardan ve akvaryumlardan doğaya karışmış popülasyonların kayıtları da görünebilir.

Bakım notları ve ilgili bitkiler

Kart verisi: Kew Plants of the World Online · GBIF · akvaryumpedia editörleri. Harita: © OpenFreeMap, © OpenMapTiles, © OpenStreetMap katkıcıları; sınırlar Natural Earth.

Hygrophila difformis, yeni kurulan bir akvaryuma alınabilecek en kolay ve en hızlı büyüyen sap bitkilerinden biridir. Karbondioksit (CO2) sistemi istemez ve sert ya da yumuşak şebeke suyunda aynı rahatlıkla büyür. Standart lamba altında yaşar, ama yapraklarının o derin oyuklu, dantel gibi biçimini orta ya da güçlü ışıkta alır. Yeri akvaryumun arka bölgesidir. Demet hâlinde gelen gövdeler ayrılır, alttaki yaprakları alınır ve her gövde kuma tek tek dikilir. Bakımındaki asıl iş budamadır.

Bu bitkiyle ilgili en çok sorulan soru, yapraklarının neden birbirine benzemediğidir. Akvaryumcudan alınan bitkinin yaprakları çoğu zaman küçük, tüylü ve yalnızca kenarı dişli olur; birkaç hafta sonra aynı gövdenin ucundan derin dilimli, eğrelti otunu andıran yapraklar çıkar. Bu bir hastalık değildir. Bitki serada su üstünde yetiştirilir ve su altına girince yaprak biçimini tamamen değiştirir. Serin su ve zayıf ışık da yaprağı sadeleştirir, ılık su ve güçlü ışık ise yaprağı daha ince dilimlere ayırır. Bitki bilimciler bu yüzden onu yaprak biçimi değişikliğini incelemek için model bitki olarak kullanır.

Türkiye’de akvaryumcularda “Hygrophila difformis” ve kısaca “çınar” adıyla satılır. Bu ad, su altı yaprağının çınar yaprağını andıran oyuklu biçiminden gelir. Bitki yurt dışında uzun süre Synnema triflorum adıyla satıldı ve bazı eski kitaplarda hâlâ bu adla geçer. Bugünkü geçerli adı Hygrophila difformis‘tir; adı ilk kez 1782’de Ruellia difformis olarak verildi, bitki 1826’da Hygrophila cinsine alındı. “Difformis” Latincede biçimi farklı demektir ve bitkinin iki ayrı yaprak tipine işaret eder.

Hygrophila Difformis (Çınar) – Su üstü formunun dişli yaprakları ve çiçeği
Su üstü formunun dişli yaprakları ve çiçeği — Fotoğraf: Vengolis · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Nasıl Tanınır

Hygrophila difformis dik büyüyen, hafif tüylü ve yeşil bir gövde taşır. Yaprakları gövdeye karşılıklı ikişer ikişer dizilir ve boğum araları kısadır. Su altı yaprağı açık yeşildir ve derin oyuklarla parmak parmak dilimlere ayrılır. Bitki bu yapraklarla akvaryumda tüy gibi hafif ve dolgun bir görünüm kazanır. Boğumlardan beyaz, ince kökler çıkar; bu kökler gövde suda yüzerken bile oluşur.

Su üstü formu bambaşka görünür. Gövde yere yatar ve sürünerek ilerler. Yaprakları küçük, bütün ve kenarı dişlidir; üzerleri yapışkan salgı tüyleriyle kaplıdır ve ezildiğinde keskin bir koku verir. Bu form yaprak koltuklarında mavi-mor, küçük ve iki dudaklı çiçekler açar. Su altında ise çiçek açmaz.

Akvaryuma dikilen su üstü gövdeleri birkaç hafta içinde su altı yaprakları vermeye başlar ve eski yapraklar sararıp dökülür. Aynı gövdede bir süre iki yaprak tipini birden görmek bu yüzden olağandır. Yaprak biçimi su altında da ışığa ve sıcaklığa göre değişir. Serin suda ve zayıf ışıkta yeni yapraklar küçük kalır ve kenarı neredeyse düz çıkar. Ilık suda ve güçlü ışıkta ise iri ve ince dilimli yapraklar sık boğumlarla dizilir.

Akvaryumda 20–50 cm boylanır ve budanmazsa yüzeye ulaşıp suyun üstünde yatay ilerler. Tek bir gövde 6–12 cm genişliğe yayılır. Bu genişlik yüzünden küçük akvaryumda kısa sürede bütün alanı kaplar.

Varyeteler ve Ticari Formlar

Türkiye’de satılan bitki türün yeşil formudur. Yurt dışında üretim çiftliklerinde seçilmiş bir alacalı form da satılır.

  • ‘Variegata’ (alacalı çınar) formunun ince dilimli yaprakları beyaz ve açık yeşil desenlidir. Bakımı yeşil formla aynıdır. Yeşil formdan daha yavaş büyür ve deseni ancak iyi ışıkta belirgin kalır. Desenini kaybedip düz yeşile dönen gövdeleri ayıklayın, çünkü bu gövdeler daha hızlı büyür ve grubu kısa sürede ele geçirir.

Doğada Nerede Yetişir

Hygrophila difformis’in vatanı Hint alt kıtasıdır. Hindistan, Bangladeş, Nepal, Bhutan, Sri Lanka ve Myanmar’da yetişir. Güncel bitki listeleri Kuzey Avustralya’daki toplulukları da doğal yayılışa katar. Bataklıklarda, sığ durgun sularda, hendeklerde ve çeltik tarlası kenarlarında yetişir. Yağışlı mevsimi su altında, kurak mevsimi ıslak çamurda su üstü formuyla geçirir. Akvaryumda su değerlerine bu kadar az aldırmasının ve iki ayrı yaprak tipi taşımasının nedeni budur.

Bitki doğal alanında yaygındır ve uluslararası koruma listesinde “Asgari Endişe” sınıfındadır. Akvaryum ticaretiyle Amerika Birleşik Devletleri’ne de gitmiş ve Florida başta olmak üzere bazı eyaletlerde doğaya karışmıştır. Orada yerli bitkilerle yarışan yabancı bir tür sayılır. Budamadan arta kalan parçaları kurutup çöpe atın; dereye, göle ya da lavaboya dökmeyin.

Akvaryumdaki Yeri ve Dikimi

En iyi yeri 60 litreden büyük bir akvaryumun arka bölgesidir. Daha yüksek akvaryumlarda orta bölgeye de yakışır. Bitkiyi tek gövde olarak değil, beş altı gövdelik bir grup olarak dikin. Dar yapraklı ya da yuvarlak yapraklı bitkilerin yanında oyuklu yaprakları iyi bir karşıtlık kurar. Demet ya da saksı hâlinde gelen bitki şu sırayla dikilir:

  1. Demeti bir arada tutan kurşun bandı, lastiği ya da süngeri çıkarın. Bandın altında ezilmiş ya da kararmış gövde kısmını keskin bir makasla kesin. Saksılı bitkide gövdeleri saksıdan çıkarın ve köklerdeki taş yününü ayıklayın.
  2. Gövdeleri birbirinden ayırın ve her gövdenin dibinden yaklaşık 5 cm boyunca yaprakları koparın. Kuma gömülen yaprak çürür.
  3. Her gövdeyi bir bitki cımbızıyla dibinden tutun ve 3–5 cm derinliğe tek tek dikin. Gövdeler arasında 4–5 cm boşluk bırakın; yaprakları geniş olduğu için daha sık dikilen grupta alttaki yapraklar gölgede kalır.
  4. Gövdeler kök salana kadar birkaç gün yüzeye çıkabilir. Çıkanı yeniden ve biraz daha derine dikin.

En sık yapılan hata, demeti bağıyla birlikte tek parça olarak gömmektir. Bant gövdeleri sıkar, demetin ortasındaki gövdeler ışık alamaz ve dipten çürür.

Bitkiyi dikmeden suda yüzer hâlde de bırakabilirsiniz. Yüzen gövdeler boğumlarından sarkan köklerle yaşar ve yüzeye yakın olduğu için ışığı iyi alır. Bu kullanım yavrulara saklanma yeri arayan üreticilere uyar. Yüzen bitki ise alttaki bitkilerin ışığını keser, bu yüzden onu yüzeyin bir köşesiyle sınırlı tutun. Gövdeyi kumun üstüne yatırıp küçük bir taşla sabitlemek de mümkündür. Yatırılan gövde boğumlarından kök salar ve her boğumdan yukarı doğru yeni bir sürgün verir. Bu yolla alçak ve yayvan bir çalı elde edilir, ama gerçek bir halı bitkisi gibi sık ve kısa bir örtü oluşmaz.

Işık, Karbondioksit ve Gübre

Orta ışık onun için en uygun düzeydir. Günde 8 saat yanan iyi bir LED lamba, dolgun ve sık boğumlu büyümesine yeter. Zayıf ışıkta da yaşar, ama gövdesi seyrekleşir, yaprakları küçük ve az oyuklu çıkar, alttaki yapraklar da dökülür. Güçlü ışıkta yaprak dilimleri incelir ve grup çok daha dolgun görünür.

Karbondioksit sistemi gerekmez. Su altı yaprakları, sudaki karbondioksit azaldığında sertlik veren bikarbonatı da kullanabilir. Bitki bu sayede CO2’siz akvaryumda, özellikle sert suda, başka bitkilerden önde gider. Karbondioksit verilen akvaryumda büyüme o kadar hızlanır ki budamaya yetişmek zorlaşır.

Besinini hem sudan hem de köklerinden alır ve sudaki besini çok hızlı tüketir. Yeni kurulan akvaryumda yosunla yarışan ilk bitki olarak bu yüzden değerlidir: amonyumu, nitratı ve fosfatı yosundan önce kullanır. Aynı hız, besin eksikliğini de çabuk gösterir. Demir ve öteki iz elementler eksik kaldığında yeni yapraklar soluk ve sarımsı çıkar. Haftada bir verilen, demir içeren sıvı gübre bunu önler. Besinli taban ya da gövde diplerine gömülen kök tableti büyümeyi hızlandırır, ama sade kumda da yaşar.

Su Değerleri

Su değerlerinde seçici değildir. Yumuşak ve hafif asidik sudan sert ve hafif bazik suya kadar geniş bir aralıkta büyür; Türkiye’deki şebeke sularının hemen hepsi ona uyar. En iyi 24–28 °C’de büyür. Su 18 °C’nin altına indiğinde büyümesi durur ve yaprakları küçülür, bu yüzden ısıtıcısız akvaryum için uygun değildir. Su 30 °C’yi aştığında da üst yaprakları solabilir.

Budama ve Bakım

Gövdeler yüzeye yaklaştığında budayın. İyi koşullarda bu iş iki üç haftada bir gerekir. Gövdeyi bir yaprak çiftinin hemen üstünden keskin bir makasla kesin. Kumda kalan alt parça, kesilen yerin altındaki boğumlardan yan dallar verir ve grup her budamada biraz daha sıklaşır. Kesilen uç parçayı alttaki yapraklarını alıp yeniden dikin; kısa sürede kök salar.

Alt kısmı çıplaklaşmış eski gövdeleri birkaç budamada bir tamamen sökün ve yerlerine sağlıklı uç parçaları dikin. Gövdeleri farklı yüksekliklerden kesmek grubun önünü de dolu tutar. Yüzeye ulaşan gövdeleri budamazsanız bitki suyun üstünde yatay yayılır ve alttaki her şeyin ışığını keser.

Çoğaltma

Hygrophila difformis sap çeliğiyle çoğaltılır ve bu iş budamayla kendiliğinden yapılır.

  1. Sağlıklı bir gövdenin üst 10–15 cm’lik kısmını bir yaprak çiftinin üstünden kesin.
  2. Kesilen parçanın dibinden iki üç yaprak çiftini koparın.
  3. Parçayı 3–5 cm derinliğe dikin. Kökler birkaç gün içinde boğumlardan çıkar.

Kopup yüzen bir gövde parçası da boğumlarından kök salar ve yeni bir bitki olur. Laboratuvarlarda tek bir yapraktan bile yeni bitki yetiştirilebilmiştir, ama akvaryumda sap çeliği en kolay yoldur.

Sık Görülen Sorunlar

Yapraklar oyuksuz ve küçük çıkıyor

Yeni alınan bitkide bu durum olağandır, çünkü bitki serada su üstünde yetişmiştir. Birkaç hafta içinde gövde ucundan dilimli su altı yaprakları çıkar. Akvaryumda aylardır duran bitkinin yaprakları hâlâ küçük ve düz kenarlıysa ışık zayıftır ya da su serindir. Aydınlatmayı güçlendirin ve suyu 24 °C’nin üstüne çıkarın.

Alt yapraklar dökülüyor

Gövdenin alt kısmının çıplaklaşması bu bitkinin en sık görülen sorunudur. Nedeni çoğu zaman ışıktır. Sık dikilen grupta ya da yüzeyde yayılmış gövdelerin altında kalan yapraklar ışık alamaz ve dökülür. Gövdeleri seyreltin, yüzeye ulaşanları budayın ve çıplak gövdeleri söküp uç parçalarını yeniden dikin. Su üstünde yetişmiş eski yaprakların ilk haftalarda dökülmesi ise bir sorun değildir.

Yeni yapraklar soluk ve sarımsı

Bitki sudaki demiri ve iz elementleri çok hızlı tüketir. Yeni yaprakların soluk çıkması bu elementlerin bittiğini gösterir. Demir içeren sıvı gübreye başlayın; eski yapraklar düzelmez, ama yeni çıkanlar yeşil olur.

Yapraklarda delik ve kahverengi kenar

Yaşlı yapraklardaki küçük delikler ve kahverengileşen kenarlar çoğunlukla potasyum eksikliğinin işaretidir. Potasyum içeren bir sıvı gübre yeni yaprakları korur. Bitki yumuşak yapraklı olduğu için otçul balıkların kemirmesi de benzer izler bırakır; delikler düzensiz ve yaprak kenarından başlıyorsa nedeni balıklardır.

Hangi Akvaryuma Uyar

Hygrophila difformis topluluk akvaryumlarına, yeni kurulan akvaryumlara ve karides akvaryumlarına çok iyi uyar. Hızlı büyüyüp suyu temizlediği için yeni akvaryumda ilk aylarda yosunu dizginler. Karidesler ince yapraklar arasında saklanır ve yaprak üstündeki biyofilmi otlar. Bitki gübresiz düzende de büyüdüğü için karides akvaryumunda sorun çıkarmaz.

Yumuşak yapraklarını otçul balıklar kemirir. Japon balıkları onu hem yer hem de söker; bitki ayrıca ısıtıcısız akvaryumun serin suyunda zayıflar. Tabanı kazan cikletler de gövdeleri yerinden çıkarır. 30 litrenin altındaki akvaryumlarda ise geniş yaprakları ve hızlı büyümesi yüzünden ölçeği bozar.

Balık / canlı Durum Not
Lepistes, tetra, rasbora ve gurami gibi topluluk balıkları Uyumlu Bitkiye dokunmazlar; sık gruplar yavrulara saklanma yeri olur.
Cüce karidesler Uyumlu İnce yapraklarda biyofilm otlar. Yeni bitkiyi ilaç kalıntısına karşı birkaç gün ayrı suda bekletin.
Beta balığı Uyumlu Bitkiye dokunmaz; ancak 30 litreden büyük akvaryumda yer bulur ve sık budama ister.
Ancistrus ve öteki vantuzlu balıklar Uyumlu Yaprağa genellikle zarar vermezler.
Japon balığı Uyumsuz Yumuşak yaprağı yer, dikili gövdeyi söker; bitki ısıtıcısız suda da zayıflar.
Malavi cikletleri Uyumsuz Otçul türlerin çoğu yaprakları yer.
Astronot balığı ve öteki iri cikletler Uyumsuz Tabanı kazar ve gövdeleri söker.
Gümüş dolar ve öteki iri otçul balıklar Uyumsuz Yumuşak yaprakları kısa sürede yer.
Kerevitler Uyumsuz Gövdeleri kıskaçlarıyla keser ve yer.

Satın Alma ve Akvaryuma Ekleme

Bitki akvaryumcuların çoğunda bulunur. Çoğunlukla kök ya da gövde sayısıyla demet hâlinde, kimi yerde de saksıda satılır. Satılan gövdelerin büyük kısmı serada su üstünde yetiştirildiği için küçük, tüylü ve dişli kenarlı yapraklarla gelir. Bu yaprakların su altı yapraklarına benzememesi bir kusur değildir.

Sağlıklı gövde diri ve yeşildir. Gövdenin dibi yumuşak, kahverengi ya da kaygan olan demeti almayın. Uçlarında taze ve canlı yeşil sürgün bulunan, boğum araları kısa gövdeleri seçin. Boğumlarda görünen küçük beyaz kökler bitkinin dikildikten sonra çabuk tutunacağını gösterir.

Demet ve saksı salyangoz yumurtası ve yosun taşıyabilir. Akvaryuma koymadan önce gövdeleri akan suyun altında yaprak yaprak yıkayın. İthal bitkilerde böcek ilacı kalıntısı da bulunabilir ve bu kalıntı karidesleri öldürür. Karides akvaryumuna girecek bitkiyi birkaç gün ayrı bir kapta, suyunu her gün değiştirerek bekletin.

İlk iki üç haftada eski su üstü yapraklarının bir kısmı sararıp dökülür. Bu sırada gövde ucundan çıkan ilk oyuklu yaprak, bitkinin su altına alıştığını gösterir. Bundan sonra büyüme belirgin biçimde hızlanır.

Benzer Bitkiler ve Karıştırılma Riski

Su altı formu en çok su eğreltisi adıyla da bilinen Ceratopteris thalictroides ile karıştırılır. İkisinin de yaprakları ince ve derin dilimlidir. Ayrım bitkinin yapısından yapılır. Çınar bir sap bitkisidir; yaprakları uzayan bir gövdeye karşılıklı çiftler hâlinde dizilir ve kökler boğumlardan çıkar. Su eğreltisi ise bir eğreltiotudur. Gövdesi yoktur, yaprakları tek bir merkezden rozet hâlinde çıkar ve yaşlı yapraklarının üzerinde yavru bitkiler oluşur. Çınar budanarak, su eğreltisi ise yaprak üstündeki yavrularla çoğaltılır.

Aynı cinsten Hygrophila polysperma (zeytin) da aynı biçimde dikilen, aynı kolaylıkta bir sap bitkisidir. Su altı yaprakları ise hiç oyuksuzdur, mızrak biçimli ve düz kenarlıdır; ayrıca çınarınkinden çok daha küçüktür. Çınarın yalnızca su üstü formu ve serin suda çıkan yaprakları polyspermaya benzeyebilir. Bu iki bitki yan yana dikildiğinde yaprak biçimindeki fark akvaryuma iyi bir karşıtlık katar.

Hygrophila pinnatifida da oyuklu yapraklı bir Hint bitkisidir, ama yaprakları daha kalın ve dar dilimlidir. Yaprak yüzü kahverengimsi lekeli, alt yüzü bordo renklidir. Çınardan yavaş büyür ve yan sürgünleriyle taşa ya da köke tutunabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Çınar bitkisinin yaprakları neden farklı?

Çınar bitkisi su üstünde küçük, tüylü ve dişli kenarlı, su altında ise derin dilimli yapraklar verir. Serada su üstünde yetiştirilen bitki akvaryumda birkaç hafta içinde su altı yapraklarına geçer. Serin su ve zayıf ışık da yaprakları küçük ve az oyuklu bırakır; ılık su ve güçlü ışık yaprağı ince dilimlere ayırır.

Hygrophila difformis CO2 ister mi?

Hygrophila difformis karbondioksit sistemi istemez ve CO2’siz akvaryumda da hızlı büyür. Su altı yaprakları sudaki bikarbonatı da kullanabildiği için sert suda iyi büyür. Karbondioksit verilirse büyüme daha da hızlanır ve daha sık budama gerekir.

Çınar bitkisi nasıl dikilir?

Demetin kurşun bandı ya da lastiği çıkarılır ve gövdeler birbirinden ayrılır. Her gövdenin dibinden yaklaşık 5 cm boyunca yapraklar koparılır. Gövdeler 3–5 cm derinliğe, aralarında 4–5 cm boşluk bırakılarak tek tek dikilir.

Hygrophila difformis yüzer bitki olarak kullanılır mı?

Hygrophila difformis dikilmeden suda yüzer hâlde de yaşar ve boğumlarından sarkan kökler verir. Yüzen gövdeler alttaki bitkilerin ışığını keser, bu yüzden onları yüzeyin bir köşesinde tutun.

Çınar bitkisinin alt yaprakları neden dökülüyor?

Çınar bitkisinin alt yaprakları çoğu zaman ışık alamadığı için dökülür. Sık dikilen gruplarda ve yüzeyde yayılan gövdelerin altında bu durum hızla ortaya çıkar. Gövdeleri seyreltin, yüzeye ulaşanları budayın ve çıplak gövdelerin uç parçalarını yeniden dikin.

Japon balığı çınar bitkisini yer mi?

Japon balığı çınar bitkisinin yumuşak yapraklarını yer ve dikili gövdeleri söker. Bitki ısıtıcısız akvaryumun serin suyunda da zayıflar. Japon balığı akvaryumu için sert yapraklı ve taşa bağlanan bitkiler daha uygundur.

Kaynakça

  1. Li, G., Hu, S., Yang, J., Schultz, E. A., Clarke, K. & Hou, H. (2017). Water-Wisteria as an ideal plant to study heterophylly in higher aquatic plants. Plant Cell Reports, 36(8), 1225–1236.
  2. Horiguchi, G., Nemoto, K., Yokoyama, T. & Hirotsu, N. (2019). Photosynthetic acclimation of terrestrial and submerged leaves in the amphibious plant Hygrophila difformis. AoB Plants, 11(2), plz009.
  3. Li, G., Zhao, X., Yang, J. ve diğ. (2024). Water wisteria genome reveals environmental adaptation and heterophylly regulation in amphibious plants. Plant, Cell & Environment, 47(12), 4720–4740.
  4. Li, G., Yang, J., Chen, Y. ve diğ. (2022). SHOOT MERISTEMLESS participates in the heterophylly of Hygrophila difformis (Acanthaceae). Plant Physiology, 190(3), 1777–1791.
  5. POWO (2026). Hygrophila difformis (L.f.) Blume. Plants of the World Online, Royal Botanic Gardens, Kew. powo.science.kew.org.
  6. IUCN (2011). Hygrophila difformis. The IUCN Red List of Threatened Species 2011: e.T177334A7416126.
  7. GBIF Secretariat (2026). Hygrophila difformis (L.f.) Blume. GBIF Backbone Taxonomy. www.gbif.org.
  8. Texas A&M AgriLife Extension (2026). Water wisteria (Hygrophila difformis). AquaPlant. aquaplant.tamu.edu.
  9. Tropica Aquarium Plants (2026). Hygrophila difformis (051), bitki veri sayfası. tropica.com.
  10. Flowgrow (2026). Hygrophila difformis. Aquatic Plant Database. www.flowgrow.de.

💬 Yorum Yaz

🐟 akvaryumpedia