🐠 Türkiye'nin en kapsamlı akvaryum ansiklopedisi
Ana Sayfa › Ansiklopedi › Akvaryum Balık Türleri › Cichlidler › Afrika Cichlidleri › Kribensis
Afrika Cichlidleri

Kribensis

📅 19 Kas 2026
Kribensis (Pelvicachromis pulcher)
Fotoğraf: Tino Strauss · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Bilimsel ad Pelvicachromis pulcher (Boulenger, 1901) Diğer bilimsel adlar: Pelmatochromis pulcher
Takım Cichliformes Familya Cichlidae Alt familya Pseudocrenilabrinae Cins Pelvicachromis IUCN LC · Asgari endişe
Türkiye'de Kribensis · Krib · Albino kribensis İngilizce Kribensis · Krib · Rainbow krib · Purple cichlid

Bir bakışta

Boy8 cm (en fazla 11 cm)
Ömür5–7 yıl
Minimum akvaryum100 L / 80 cm uzunluk
GrupEn az 2 birey (çift)
Sıcaklık24–27 °C
pH6–7,5
Sertlik3–12 °dGH
ZorlukKolay · dayanıklı
MizaçBarışçıl · bölgesel
KatmanAlt · gündüz
BeslenmeHepçil
ÜremeMağara yumurtlayıcı · kolay
AkvaryumculardaYaygın · 3–5 cm
KapakGerekmez
BitkilerZarar vermez

Köken ve dağılım

Doğal yayılış (havza) Doğal olarak bulunduğu ülke Sonradan yayıldığı ülke Nehir Gözlem kaydı (GBIF)
Köken
Afrika
Doğal olarak yaşadığı ülkeler
BeninKamerunNijerya
Havzalar
NigerCrossOgun
Nehirler
Niger

Batı Afrika'ya özgü: güneydoğu Benin, güney Nijerya (Nijer deltası ve kıyı ovaları) ve batı Kamerun. Doğada tatlı, yumuşak, hafif asidik suda yaşar; acı suya yaklaştıkça seyrekleşir.

Haritadaki noktalar GBIF'teki 88 koordinatlı kaydın özetidir; ülke ve havza bilgisi FishBase'ten derlenmiştir. Akvaryumdan kaçan/salınan bireylerin kayıtları da görünebilir.

Doğal yaşam alanı

Doğada sıcaklık24–27 °C
Doğada pH5,6–7

Nijer deltası ve kıyı ovalarında yoğun bitkili, sığ, yavaş ya da orta akan dereler; tabanda yaprak, çürüntü ve kum; serin, yumuşak, hafif asidik tatlı su.

Aynı sularda yaşayan türler

Bakım notları ve ilgili türler

Kart verisi: FishBase · GBIF · IUCN Kırmızı Liste · akvaryumpedia editörleri. Harita: © OpenFreeMap, © OpenMapTiles, © OpenStreetMap katkıcıları; sınırlar Natural Earth; havzalar World Bank (CC BY 4.0).

Kiraz kırmızısı bir karın, sarı-siyah çizgili bir gövde, sırt yüzgecinde parlak bir kenar ve kuyruğun üst ucunda bir iki göz benek. Kribensis, Batı Afrika’nın cüce cikletlerinden biri ve akvaryumcuların çoğunun ilk yavru veren cikleti. Bu balıkta işler alışılmışın tersine işler: en göz alıcı renk dişide. Yumurtlamaya hazırlanan dişinin karnı mora çalan koyu bir kırmızıya döner ve erkeğin önünde yay gibi kıvrılarak onu mağaraya davet eder.

Türkiye’de “kribensis” ya da kısaca “krib” diye bilinir; akvaryumcularda bu adla satılır, albino formu da “albino kribensis” etiketiyle durur. Akvaryumcularda çoğunlukla 3–5 cm’lik gençler bulunur. Erkek akvaryumda 9–10 cm olur, dişi 7–8 cm’de kalır. İyi bakımda beş yıl ve üstü yaşar. Satılan balıkların neredeyse tamamı çiftlik ya da hobici üretimidir; doğadan toplanmış birey nadiren gelir.

Türü 1901’de George Albert Boulenger, Nijer deltasında Ethiope ve Jamieson nehirlerinin birleştiği yerden toplanan örneklerle Pelmatochromis pulcher adıyla tanımladı; “pulcher” Latincede “güzel” demek. Hobideki “kribensis” adı ise bir karışıklıktan kalmadır. Bu ad aslında Kamerun’daki Kribi kasabası çevresinden tanımlanan başka bir balığa, bugünkü Pelvicachromis kribensis‘e ait. 1950’lerde hobiye giren bu balık uzun yıllar Pelmatochromis kribensis etiketiyle satıldı ve ad yapıştı. Bugün geçerli bilimsel adı Pelvicachromis pulcher; cins 1968’de ayrıldı.

Kribensis – Erkek kribensis: sivri sırt ve anal yüzgeci, dişiden soluk karın
Erkek kribensis: sivri sırt ve anal yüzgeci, dişiden soluk karın — Fotoğraf: Tino Strauss · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Nasıl Tanınır

Gövdesi uzunca ve yandan hafif basıktır; başı küt, ağzı küçüktür. Sırtı koyu kahve-zeytindir, altında açık sarımsı bir şerit, gövdenin ortasında baştan kuyruğa uzanan koyu bir bant vardır. Karın bölgesi pembeden koyu kırmızıya kadar değişir. Solungaç kapağı yeşil-mavi parıltılı, boğazı sarıdır. Sırt yüzgecinin kenarı sarı ya da kırmızı, altında siyah bir şerit bulunur. Kuyruğun üst yarısında siyah, açık renk halkalı bir ile beş arası göz benek olur.

Erkek-dişi ayrımı yetişkinde kolaydır. Erkek daha iri ve uzun; sırt ve anal yüzgeci sivri uçla biter, kuyruk ortadan hafif sivrilir. Dişi daha kısa ve tombuldur, yüzgeçleri yuvarlaktır. Dişinin karnındaki kırmızı leke erkekten çok daha parlaktır ve üreme döneminde mora döner. Dişinin sırt yüzgecinde çoğu zaman siyah bir göz benek de bulunur. Erkeklerde iki ayrı renk tipi görülür: boğaz ve solungaç kapağı kırmızımsı olan “kırmızı” erkekler ve sarı tonlu “sarı” erkekler. Bu iki tip yalnızca görünüşte değil, üreme stratejisinde de ayrılır; ayrıntısı Üretim bölümündedir.

3–4 cm’lik gençlerde renk silik, gövde boyunca iki koyu bant seçilir. Cinsiyet bu boyda ancak tahmin edilir; sırt yüzgeci sivrilmeye başlayan iri bireyler büyük olasılıkla erkektir.

Renk Formları ve Varyeteler

En yaygın form doğal renkli olandır. Bunun yanında uzun süredir yerleşmiş bir albino form var: gövde krem-beyaz, gözler kırmızı, karındaki kırmızı ve yüzgeçlerdeki sarı korunur; kuyruktaki göz beneklerin çevresinde biraz koyu pigment kalabilir. Seçilerek kırmızısı koyulaştırılmış hatlar “super red” adıyla satılır; bunlar sabit bir ırk değil, aynı yumurtadan çıkan kardeşlerde bile kırmızının yoğunluğu değişir. “Nigeria red” ve “Nigeria yellow” gibi yöre adları ise çoğu zaman erkeklerin kırmızı ve sarı renk tiplerine verilen ticari etiketlerdir. Albino ile normal renkli kribensis aynı türdür; birlikte bakılır, çiftleşip üreyebilirler.

Doğada Nerede Yaşar

Batı Afrika’ya özgü: güneydoğu Benin’den başlayıp Nijerya’nın kıyı ovaları ve Nijer deltası boyunca batı Kamerun’a uzanan bir şeritte yaşar; haritada bu üç ülke yeşil. Delta çok geniştir ama balık her yerinde yok. Nijerya’nın Sombreiro nehrinde yapılan saha çalışmasında kribensis yalnızca yukarı kesimde, serin, yumuşak ve asidik tatlı suda bulundu; denize yaklaştıkça sayısı azaldı ve acı suya ulaşan bölümde rastlanmadı.

Bu yüzden “kribensis acı suda yaşar” düşüncesi yanıltıcıdır. Tuza dayanabilir ama doğal yaşam alanı tatlı sudur; akvaryuma tuz eklemeye gerek yok. Tipik biyotop yoğun bitkili, sığ, yavaş ya da orta akan dereler ve kıyı kesimleridir; tabanda yaprak, çürüntü ve kum bulunur. Koruma durumu “Asgari Endişe”: yayılışı geniş, yakın bir tehdit yok.

Akvaryum Nasıl Olmalı

Bir çift için 80 cm uzunluk ve yaklaşık 100 litre doğru başlangıçtır. 60 cm’de bakılır ama çift yavru çıkardığında akvaryumun yarısını sahiplenir ve diğer balıklar köşeye sıkışır. İki çift bakmak istiyorsanız 120 cm’nin altına inmeyin ve iki ayrı bölge kurulacak şekilde dekor yapın.

Kribensisin akvaryumu mağara demektir. Ters çevrilmiş, kenarından bir kapı açılmış küçük kil saksı ya da yarım hindistancevizi kabuğu klasik yuvadır; kaya kovukları ve kök odun altları da olur. Çift sayısından fazla mağara koyun ki seçim yapsınlar. Taban ince kum ya da yuvarlak ince çakıl olmalı; balık mağaranın altını kazar, kumu ağzıyla taşır. Kayaları doğrudan kumun üstüne gelişigüzel koymayın: balık altını kazınca devrilip balığı ezebilir. Ağır taşları akvaryum tabanına oturtun, kumu sonra dökün.

Bitkiyle iyi geçinir; yalnızca üreme döneminde mağara çevresindeki küçük bitkileri söker. Anubias ve Microsorum oduna bağlanır, Cryptocoryne kökleri sağlamdır. Yüzeyde biraz yüzen bitki ışığı yumuşatır ve balığın rengini açar. Akıntı hafif ya da orta olsun. Kapak gerekmez; atlama eğilimi zayıftır.

Su Değerleri

Kribensis su konusunda esnektir; Türkiye’deki çoğu şebeke suyunda ek işlem gerekmeden yaşar. 24–27 °C, pH 6–7,5 ve GH 3–12 uygun aralıktır. Sıcaklığın sabit kalması önemli: gece 24 °C’nin altına düşen akvaryumlarda beyaz benek sık çıkar, güvenilir bir ısıtıcı kullanın. Yavru alacaksanız pH’ı ölçün; yavruların cinsiyet oranı suyun pH’ına bağlıdır. Nitrat 25 mg/L altında, haftada %25 su değişimi yeter.

Beslenme

Doğada büyük ölçüde otçul bir hepçildir. Midelerinde en çok diyatom, yosun, bitki parçaları ve çürüntü çıkar; bunları küçük kabuklular ve böcek larvalarıyla tamamlar. Akvaryumda batan granül ve pul yemi kolayca kabul eder. Temel yemi bitki içerikli seçin, haftada birkaç kez dondurulmuş kan kurdu, artemia ve dafni ile zenginleştirin.

Dipte ve orta katmanda beslenir; yüzeyde kalan yeme pek çıkmaz. Hızlı ve kalabalık bir sürüyle bakıyorsanız yemin bir kısmının dibe ulaştığından emin olun. Üretimden önce bir iki hafta canlı ya da dondurulmuş yemi artırmak çifti kondisyona sokar. Günde iki küçük öğün yeter.

Davranış ve Tank Arkadaşları

Üreme dönemi dışında sakin, biraz da çekingen bir balıktır. Mağaralar arasında dolaşır, kumu eler, diğer balıklarla pek uğraşmaz. Çift kurulunca tablo değişir: mağaranın çevresi bölge olur ve özellikle yavru varken tabana inen her balık kovalanır. Kovalamak çoğunlukla gösteriden ibarettir, ama küçük akvaryumda dip balıkları için stresli bir dönem demektir. Orta ve üst katmandaki balıklara çok daha az ilgi gösterir.

En iyi komşular orta ve üst katmanda yüzen, kendine yetecek kadar hızlı sürü balıklarıdır. Bunlar kribensisin çekingenliğini de azaltır; açıkta sürü gören çift daha rahat dolaşır. Dip balıkları, özellikle Corydoras, üreme sırasında yumurta ve yavruya göz koyar ve çiftin hedefi olur; geniş akvaryumda sorun çıkmaz, 80 cm’de dikkat ister. Malawi ve Tanganika cikletleri, iri ve saldırgan Amerika cikletleri uygun değil. Melek balığı gibi yavaş ve uzun yüzgeçli türlerin yüzgeçlerine üreme döneminde dalabilir.

Tür Bilimsel Ad Uyum Not
Kongo tetra Phenacogrammus interruptus Uyumlu Batı-Orta Afrika’dan; orta katman, sakin sürü
Arlekin rasbora Trigonostigma heteromorpha Uyumlu Üst katmanda kalır, çifti açığa çıkarır
Zebra danio Danio rerio Uyumlu Hızlı, kendini korur
Rosy barb Pethia conchonius Uyumlu Hareketli sürü; aynı sıcaklığı sever
Bal gurami Trichogaster chuna Uyumlu Yüzeye yakın yaşar, bölgeye girmez
Ankistrus Ancistrus türleri Uyumlu Gece aktif; kendi kovuğu olmalı
Bronz çöpçü Corydoras aeneus Dikkat Üremede kovalanır, yumurtaya göz koyar
Melek balığı Pterophyllum scalare Dikkat Büyük akvaryumda olur; yüzgeçleri hedef olabilir
Cüce karides Neocaridina davidi Dikkat Yetişkin çoğunlukla yaşar, yavru yem olur
Tetrazon Puntigrus tetrazona Dikkat Sert oyunlu; büyük akvaryumda dengelenir
Malawi cikletleri Pseudotropheus vb. Uyumsuz Saldırgan, sert ve alkali su ister
İkinci kribensis çifti Pelvicachromis pulcher Dikkat 120 cm altında sürekli kavga

Üretim

Kribensis tek eşli bir mağara yumurtlayıcısıdır ve hobinin en öğretici üretim balıklarından biridir. Çifti zorla eşleştirmeyin; uyumsuz bir eş dövülebilir, hatta öldürülebilir. En sağlam yol altı sekiz genç alıp çiftin kendiliğinden oluşmasını beklemektir. Tek çift alacaksanız en iri erkekle en renkli dişiyi seçin.

Kur çoğunlukla dişiden başlar. Karnı koyulaşan dişi erkeğin önünde gövdesini yay gibi büker, kırmızı karnını gösterir, titreyerek mağaraya doğru yüzer. Çift mağarayı seçer, içini kazıp temizler ve birkaç gün ortadan kaybolur. Dişi mağaranın tavanına ya da yan duvarına 100–300 yumurta yapıştırır. Görev paylaşımı belirgindir: dişi yumurtanın başında kalır ve yüzgeçleriyle yelpazeler, erkek mağara ağzını ve bölgeyi korur.

Yumurta 25–26 °C’de iki üç günde açılır. Larvalar kesesini tüketene kadar bir hafta kadar mağarada kalır. Sonra sahnenin en güzel anı gelir: iki ebeveyn yavru sürüsünü mağaradan çıkarır ve akvaryumda gezdirir. Sürüden kopan yavruyu ağzına alıp geri getirirler, gece yavruları tekrar mağaraya ya da kazdıkları çukura toplarlar. İlk yem yeni çıkmış artemia ve mikro kurt; yavrular taşları ve camı da otlar. Hava ile çalışan sünger filtre kullanın, motorlu filtrenin girişi yavruyu çeker.

Cinsiyet oranı bu türün en ilginç tarafıdır. Kribensiste cinsiyet yalnızca genle belirlenmez, yavrunun büyüdüğü suyun pH’ı da işin içindedir. 1985’te yayımlanan ilk deneyde asidik suda büyüyen yavrulardan çoğunlukla erkek, nötr suda büyüyenlerden çoğunlukla dişi çıktı. 2013’te Kanada’da yapılan kontrollü bir deney bunu doğruladı: yumurtadan çıktıktan sonraki ilk 30 gün düşük pH’ta tutulan yavrularda erkek oranı yükseldi.

Aynı deney bir şey daha gösterdi: asidik su yalnızca daha çok erkek değil, daha çok “kırmızı” erkek üretiyor. Kırmızı erkekler birden fazla dişiyle haremli üremeye, sarı erkekler tek eşliliğe yatkın. Düşük sıcaklığın da dişi oranını artırdığını gösteren ön bulgular var. Hobide bu ilişki sık sık ters anlatılır; deneyler asidik suyun erkek, nötr suyun dişi yönüne ittiğini gösteriyor. Pratik sonuç şu: dengeli bir yavru grubu istiyorsanız yavruları pH 6,5–7 arasında, 26 °C civarında büyütün.

Yavru ebeveynlerle bir ay kadar rahat kalır. Çift yeniden yumurtlamaya hazırlanınca büyüyen yavruları kovalamaya başlar; bu noktada yavruları ayrı bir akvaryuma alın. Bazı dişiler yavru çıktıktan sonra erkeğe saldırır; erkek sürekli köşede saklanıyorsa ikisini ayırın. İlk denemelerde yumurtanın yenmesi normaldir, çift çoğu zaman birkaç denemede oturur.

Hastalıklar ve Korunma

Kribensis dayanıklı bir balıktır; sorunların çoğu sudan ve sıcaklıktan gelir. Türe özgü en sık tablo, sıcaklık düşüşüyle gelen beyaz benek: ısıtıcısı zayıf ya da gece soğuyan akvaryumlarda çıkar. Tedavide sıcaklığı kademeli olarak 29–30 °C’ye çıkarıp uygun ilacı kullanın; asıl çözüm sıcaklığı sabitlemektir. Yüksek nitrat ve olgunlaşmamış akvaryumda solgunluk, yem reddi ve yüzgeç çürümesi görülür.

Çiftlik üretiminde akraba eşleşmesi yaygın olduğu için bazı partilerde eğri omurga, kısa solungaç kapağı ya da çarpık ağız görülebilir; alırken bunlara bakın. Korunma kısaca şu: olgun akvaryum, sabit 25–26 °C, temiz su, bitkisel ağırlıklı ve çeşitli yem, her yeni balığa iki üç hafta karantina.

Satın Alma ve Akvaryuma Ekleme

Kribensis akvaryumcularda yaygın bulunur; normal renk ve albino formu çoğu dükkânda sürekli vardır, “super red” hatlar daha seyrek gelir. Satılan boy çoğunlukla 3–5 cm’dir. Karnı dolgun, yüzgeçleri açık, dipte kum eleyen ve yem verilince öne çıkan bireyleri seçin. Omurgası eğri, solungaç kapağı kısa ya da ağzı çarpık balıkları, köşede kararmış duranları almayın.

Çift istiyorsanız altı sekiz genç alıp eşleşmeyi beklemek en garantili yol; çift kurulunca fazla balıkları ayırın. Hazır çift olarak satılanlar da var; bunlarda erkeğin sivri yüzgeçlerine, dişinin kırmızı karnına bakarak cinsiyeti doğrulayın. Poşeti 15–20 dakika yüzdürün, suyu yarım saat boyunca azar azar karıştırın ve balığı ışıklar kapalıyken ekleyin. İlk günlerde mağaraya saklanması normaldir.

Benzer Türler ve Karıştırılma Riski

“Krib” adı hobide bütün Pelvicachromis cinsi için kullanılır; bu yüzden etikete değil balığa bakın. En sık karışan grup Pelvicachromis taeniatus ve akrabalarıdır. 2014’teki revizyonla bu ad yalnızca Benin ve Nijerya’daki populasyonlara bırakıldı. Kamerun populasyonları ayrılarak eski Pelvicachromis kribensis adı yeniden geçerli sayıldı ve Wouri nehrindeki balıklar Pelvicachromis drachenfelsi adıyla yeni tür olarak tanımlandı. “Moliwe”, “Lobe”, “Nyete”, “Dehane” gibi yöre adlı balıkların çoğu bu gruptandır. Bu türlerde erkek de dişi kadar renklidir, kuyrukta çoğunlukla çizgi ya da benek deseni bulunur ve yumuşak, asidik su isterler.

Pelvicachromis subocellatus Gabon’dan Kongo ve Angola kıyılarına kadar yayılır; gövdesi daha yüksek ve kısadır, yumurtlama sırasında dişinin yanlarında belirgin siyah bir leke çıkar. Kıyıdaki populasyonlarının bir kısmı gerçekten acı suda yaşar. Pelvicachromis sacrimontis Nijerya’nın Nijer ve Cross nehir sistemlerinden gelir ve ayrı tür olarak kabul edilir. Gövdesindeki orta bant daha geniştir, yanağında mavi-turkuaz bir şerit vardır, dişinin sırt yüzgecinde kribensisteki siyah kenar ve sarı alt şerit bulunmaz. Ticarette “giant krib” adıyla satıldığı olur; ama kribensisten belirgin şekilde büyük değildir ve daha saldırgandır.

Amerika’dan gelen cüce cikletlerle karıştırılma riski yok ama aynı rafta görülürler. Ramirezi daha küçük, mavi pullu ve çok daha sıcak, yumuşak su ister; açık yüzeye yumurtlar. Kakadu ciklet haremli yaşayan bir mağara yumurtlayıcısı; erkeğin sırt yüzgeci tarak gibi uzun ışınlıdır ve yavruya yalnızca dişi bakar. Kribensisi bu ikisinden ayıran şey iki ebeveynin birlikte yavru gezdirmesidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kribensis kaç litrelik akvaryumda bakılır?

Bir çift için 80 cm uzunluğunda, yaklaşık 100 litrelik akvaryum doğru başlangıçtır. Çift yavru çıkarınca tabanın yarısını sahiplenir; iki çift için 120 cm ve üstü gerekir. Akvaryumda çift sayısından fazla mağara bulunmalıdır.

Kribensis erkeği ile dişisi nasıl ayırt edilir?

Erkek daha iri ve uzundur, sırt ve anal yüzgeci sivri uçla biter. Dişi daha kısa ve tombuldur, yüzgeçleri yuvarlaktır ve karnındaki kırmızı leke erkeğinkinden çok daha parlaktır; üreme döneminde mora döner. 3–4 cm’lik gençlerde ayrım güvenilir değildir.

Kribensis yavrularının cinsiyeti pH’a bağlı mı?

Evet. Deneylerde yumurtadan çıktıktan sonraki ilk haftalarda asidik suda büyüyen yavrulardan çoğunlukla erkek, nötr suda büyüyenlerden çoğunlukla dişi çıktı. Dengeli bir grup için yavruları pH 6,5–7 arasında büyütün.

Kribensis topluluk akvaryumuna uygun mu?

Evet. Üreme dönemi dışında sakindir; tetralar, rasboralar, danyolar ve küçük barblarla iyi geçinir. Üreme sırasında mağaranın çevresini sert korur ve tabana inen balıkları kovalar; bu yüzden en az 80 cm’lik akvaryum ve orta-üst katmanda yüzen komşular tercih edilmelidir.

Kribensis acı suda mı yaşar?

Hayır. Tuza dayanabilir ama doğada tatlı, yumuşak ve hafif asidik suda yaşar; saha çalışmalarında acı suya yaklaştıkça sayısı azalır. Akvaryuma tuz eklemeye gerek yoktur.

Kribensis yumurtaları kaç günde çıkar?

25–26 °C’de yumurtalar iki üç günde çıkar. Larvalar bir hafta kadar mağarada kalır, ardından ebeveynler yavru sürüsünü dışarı çıkarır. İlk yem yeni çıkmış artemia ve mikro kurttur.

Kaynakça

  1. Boulenger, G. A. (1901). On the fishes collected by Dr. W. J. Ansorge in the Niger Delta. Proceedings of the Zoological Society of London, 1901(1).
  2. Heiligenberg, W. (1965). Colour polymorphism in the males of an African cichlid fish. Journal of Zoology, 146(1), 95–97.
  3. Nwadiaro, C. S. (1985). The distribution and food habits of the dwarf African cichlid, Pelvicachromis pulcher in the River Sombreiro, Nigeria. Hydrobiologia, 121(2), 157–164.
  4. Rubin, D. A. (1985). Effect of pH on sex ratio in cichlids and a poeciliid (Teleostei). Copeia, 1985(1), 233–235.
  5. Martin, E. & Taborsky, M. (1997). Alternative male mating tactics in a cichlid, Pelvicachromis pulcher: a comparison of reproductive effort and success. Behavioral Ecology and Sociobiology, 41(5), 311–319.
  6. Reddon, A. R. & Hurd, P. L. (2013). Water pH during early development influences sex ratio and male morph in a West African cichlid fish, Pelvicachromis pulcher. Zoology, 116(3), 139–143.
  7. Renn, S. C. P. & Hurd, P. L. (2021). Epigenetic regulation and environmental sex determination in cichlid fishes. Sexual Development, 15.
  8. Lamboj, A. (2004). The Cichlid Fishes of Western Africa. Birgit Schmettkamp Verlag, Bornheim.
  9. Lamboj, A., Bartel, D. & Dell’Ampio, E. (2014). Revision of the Pelvicachromis taeniatus-group (Perciformes), with revalidation of the taxon Pelvicachromis kribensis (Boulenger, 1911) and description of a new species. Cybium, 38(3), 205–222.
  10. Lalèyè, P., Moelants, T. & Olaosebikan, B. D. (2020). Pelvicachromis pulcher. The IUCN Red List of Threatened Species.
  11. Froese, R. & Pauly, D. (Ed.) (2025). FishBase. Pelvicachromis pulcher (Boulenger, 1901). www.fishbase.se.
  12. Seriously Fish (2025). Pelvicachromis pulcher – Kribensis. www.seriouslyfish.com.

💬 Yorum Yaz

🐟 akvaryumpedia