Spathiphyllum Wallisii (Barış Çiçeği)
Gerçek su bitkisi değildir. Kökleri suda uzun süre yaşar; yaprakları ve gövde boğazı su üstünde kaldığı sürece büyür ve çiçek açar. Tamamen batırılırsa büyümez ve çoğu zaman birkaç ay içinde çürür.
Bir bakışta
Hangi ihtiyaca uyar
Köken ve doğal yaşam alanı
Kolombiya ve Venezuela'nın tropik yağmur ormanlarında doğal olarak yetişir. Salon bitkisi olarak yayıldığı Karayipler'de, Meksika'da ve bazı ada ülkelerinde doğaya yerleşmiştir; gözlem noktalarının bir kısmı bahçe ve ev bitkilerine aittir.
Gölgeli, nemli orman altında humuslu ve sürekli ıslak toprakta büyür. Kökleri ıslak toprağa alışkındır, yaprakları her zaman havadadır.
Haritadaki noktalar GBIF'teki 400 koordinatlı kaydının ülkelere dengeli dağıtılmış bir özetidir. Havuzlardan ve akvaryumlardan doğaya karışmış popülasyonların kayıtları da görünebilir.
Bakım notları ve ilgili bitkiler
Kart verisi: Kew Plants of the World Online · GBIF · akvaryumpedia editörleri. Harita: © OpenFreeMap, © OpenMapTiles, © OpenStreetMap katkıcıları; sınırlar Natural Earth.
Spathiphyllum gerçek bir su bitkisi değildir. Akvaryumcularda saksıyla ve akvaryum bitkisi diye satılır, ama tamamen suya batırılan bitki büyümez; yaprakları zamanla yumuşar, kahverengileşir ve bitki çoğu zaman birkaç ay içinde çürür. Kökleri ise suda uzun süre yaşar. Doğru kullanımı da buradan çıkar. Bitki, kökleri suda ya da ıslak tabanda, gövdesi ve yaprakları su yüzeyinin üstünde kalacak biçimde açık üstlü bir akvaryumun kenarına, bir paludaryuma ya da riparyum düzenine konur. Bu düzende karbondioksit (CO2) sistemi istemez. Doğrudan güneş görmeyen aydınlık bir oda ya da akvaryum lambasının yanından gelen ışık ona yeter. Yapılan asıl hata, onu öteki bitkiler gibi kuma dikip su altında bırakmaktır.
Bitki, evlerde ve ofislerde en sık yetiştirilen salon bitkilerinden biridir. Çiçekçilerde “barış çiçeği”, “yelken çiçeği” ya da “spatifilyum” adıyla satılır. Akvaryumcularda ise çoğunlukla “Spathiphyllum Wallisii” adıyla, küçük bir saksıda bulunur ve satış sayfalarında orta alan bitkisi olarak tanıtılır. Aynı aileden gelen anubiasla akrabadır. Beyaz kın yaprağıyla sarılı çiçeği de anubias çiçeğinin büyük bir kopyasına benzer, ama iki bitkinin suya bakışı çok farklıdır. Anubias yıllarca su altında yaşar; spathiphyllum ise yalnızca köklerini suya verir.
Türü 1877’de Alman botanikçi Eduard von Regel tanımladı. Tür adı, Kolombiya’dan Avrupa’ya canlı bitki gönderen Alman bitki toplayıcısı Gustav Wallis’i anar. Bugün satılan bitkilerin çoğu doğadan değil, doku kültürüyle çoğaltılan üretim seralarından gelir. Salon bitkisi olarak satılan barış çiçeklerinin önemli bir kısmı da yabani türün kendisi değil, ondan ve akrabalarından elde edilmiş kültivarlardır.

Nasıl Tanınır
Spathiphyllum, kısa bir gövdeden demet hâlinde çıkan uzun saplı yapraklarıyla tanınır. Yaprak ayası mızrak biçimlidir, ucu sivridir, koyu yeşil ve parlaktır. Yaprak ince ve kâğıdımsıdır; anubiasın kalın, derimsi yaprağıyla karşılaştırılınca bu fark hemen anlaşılır. Orta damar belirgindir ve yan damarlar yaprağın yüzeyinde hafif oluklar açar. Yaprak sapı uzundur ve dibinde gövdeyi saran bir kın oluşturur.
Çiçeği, beyaz ve yaprak gibi açık duran bir kın yaprağın önünde dikilen krem renkli bir koçandır. Kın yaprak yaşlandıkça yeşile döner. Çiçek sapı yaprakların arasından yükselir ve çiçek çoğu zaman yaprak örtüsünün üstünde durur. Satılan yabani form 30–60 cm boyda kalır; bazı iri kültivarlar bir metreyi geçer.
Su altında kalan bitkinin görünüşü haftalar içinde değişir. Yeni yaprak çıkmaz ya da çıkan yaprak küçük ve solgun olur. Eski yapraklar matlaşır, yer yer yarı saydamlaşır, sonra kahverengileşip dağılır. Gövdenin dibinden başlayan yumuşama, bitkinin çürümeye başladığını gösterir.
Varyeteler ve Ticari Formlar
Barış çiçeği adıyla satılan bitkilerin arasında onlarca kültivar vardır. Bu kültivarlar boylarına ve yaprak biçimlerine göre ayrılır. ‘Petite’ ve ‘Power Petite’ gibi sık ve kısa kalan formlar küçük bir paludaryuma ya da akvaryum kenarına en kolay uyanlardır. ‘Sensation’ ve ‘Mauna Loa Supreme’ gibi iri formlar ise bir metreye yaklaşan boyuyla akvaryumun üstünü kaplar. ‘Domino’ formunun yaprakları beyaz çizgili alacalıdır. Bakımları aynıdır. Akvaryum için seçim yaparken yalnızca yetişkin boyuna bakın.
Doğada Nerede Yetişir
Yabani tür Kolombiya ve Venezuela’nın tropik yağmur ormanlarında yetişir. Orman altının gölgesinde, nemli ve humuslu toprakta büyür. Kökleri sürekli ıslak toprağa alışkındır, yaprakları ise her zaman havadadır. Akvaryumdaki doğru yerinin su kenarı olması bu yüzdendir.
Salon bitkisi olarak yayıldığı Karayipler’de, Meksika’da, Orta Amerika’nın bazı kesimlerinde ve birkaç ada ülkesinde doğaya yerleşmiştir. Karttaki haritada görülen sarı noktaların bir kısmı bahçelerde ve evlerde yetiştirilen bitkilere aittir. Tür, uluslararası koruma listesinde henüz değerlendirilmemiştir.
Akvaryumdaki Yeri ve Dikimi
En iyi yeri, köklerinin suya değdiği ama yapraklarının su yüzeyinin üstünde kaldığı bir noktadır. Açık üstlü bir akvaryumda arka köşe ya da kenar, paludaryumda karanın suya indiği kıyı, riparyumda ise akvaryum camına asılan bir saksı bu iş için uygundur. Kapaklı bir akvaryumda yer bulamazsınız, çünkü bitkinin yaprakları kapağın altına sığmaz. Bitkinin dikimi birkaç dakika sürer ve şu sırayla yapılır:
- Bitkiyi saksısından çıkarın ve kök topundaki toprağı ılık suyla yavaşça yıkayın. Toprak akvaryum suyuna karışırsa suyu bulandırır ve gübre kalıntısı taşır.
- Kahverengi, yumuşak ya da kötü kokan kökleri makasla kesin. Sağlıklı kök beyaz ya da açık krem rengindedir.
- Bitkiyi çakıl, lav taşı ya da kil topakla doldurulmuş delikli bir saksıya oturtun. Riparyum saksısı yoksa bitkiyi bir kökün ya da taşın arasına, gövdesi suyun üstünde kalacak biçimde sıkıştırın.
- Saksıyı, yalnızca köklerin ve gövdenin en alt kısmının suda kalacağı yüksekliğe yerleştirin. Yaprakların çıktığı gövde boğazı su yüzeyinin üstünde olmalıdır.
Kökler birkaç hafta içinde suya alışır ve saksının deliklerinden akvaryuma sarkar. Su seviyesi buharlaşmayla düştüğünde köklerin kurumamasına dikkat edin. Bitkiyi kuma dikip suyun altında bırakmayın; birkaç hafta yaşaması onun su altına alıştığı anlamına gelmez.
Işık, Karbondioksit ve Gübre
Yaprakları havada kaldığı için ışığı akvaryumun içinden değil, odadan ve lambanın yanından alır. Doğrudan güneş görmeyen aydınlık bir yer ona yeter. Fazla ışık ve öğle güneşi yaprağı soldurur, yaprak ucunu ve kenarını yakar. Bu solgun renk çoğu zaman gübre eksikliği sanılır. Çok karanlık bir köşede ise bitki yaşar ama çiçek açmaz.
Akvaryuma karbondioksit vermek bu bitkiye bir şey kazandırmaz, çünkü yaprakları karbondioksidi havadan alır. Su altında kalan bir bitkiyi karbondioksit de kurtarmaz.
Besinini kökleriyle sudan alır. Balıklı bir akvaryumun suyu ona çoğu zaman yeter ve bitki suda biriken nitratı da tüketir. Yeni yapraklar solgun çıkarsa akvaryum için yapılmış bir sıvı gübreyi şişede yazan dozun yarısı kadar verin. Salon bitkileri için satılan gübreleri akvaryuma koymayın.
Su Değerleri
Kökleri yumuşak ve hafif asidik suyu sever, ama nötr şebeke suyunda da yaşar. Asıl sınırı sıcaklıktır. En iyi 21–30 °C arasında büyür. Su 11 °C civarına inince büyümesi durur; daha soğuk suda yapraklarında kahverengi lekeler çıkar ve bitki ölebilir. Isıtıcısız bir akvaryumda kışı geçirmesi bu yüzden risklidir.
Budama ve Bakım
Sararan ya da kuruyan yaprağı sapının dibinden, gövdeye yakın yerden kesin. Solan çiçeği de sapıyla birlikte dipten alın. Yaprakların üstünde biriken toz ve su lekesini nemli bir bezle silin. Kökler akvaryumu fazla doldurursa bir kısmını makasla kısaltabilirsiniz; bitki bundan zarar görmez.
Çoğaltma
Spathiphyllum, öbeğin bölünmesiyle çoğaltılır. Yaşlı bir bitki gövdesinin dibinden yan sürgünler verir ve zamanla birkaç gövdeli bir öbeğe dönüşür.
- Bitkiyi saksısından ya da yerinden çıkarın ve köklerini suyla açın.
- Kendi kökleri ve en az üç dört yaprağı olan sürgünü ana bitkiden elle ya da temiz bir bıçakla ayırın.
- Ayırdığınız parçayı ayrı bir saksıya ya da kıyıda başka bir noktaya, gövdesi su üstünde kalacak biçimde yerleştirin.
Üretim seralarında bitki büyük ölçüde doku kültürüyle çoğaltılır; bazı kültivarlar tohumdan üretilir. Akvaryumcunun işine yarayan tek yol bölmedir.
Sık Görülen Sorunlar
Su altındaki bitki yavaşça çürüyor
Su altına dikilen bitki ilk haftalarda sağlıklı görünür. Sonra yeni yaprak vermez, eski yapraklar matlaşır, yer yer yarı saydamlaşır ve dağılır. Gövdenin dibi yumuşar ve kararır. Nedeni, bitkinin yapraklarıyla havadan gaz alışverişi yapmak üzere kurulmuş olmasıdır. Su altında yaprakları bu işi yapamaz ve bitki elindeki birikimi tüketir. Çürüyen doku akvaryumda amonyak ve bulanıklık yapar. Bitkiyi henüz gövdesi sertken sudan çıkarın, yumuşamış yaprakları ve kökleri kesin ve gövdesi su üstünde kalacak biçimde yeniden yerleştirin. Gövdesi tamamen yumuşamış bir bitki kurtulmaz.
Yapraklar aniden pörsüyor
Yaprakların hepsi birden sarkar ve kenarlarında kurumalar görülür. Kökleri kontrol edin. Uçları kararmış, seyrek kökler, köklerin havasız kaldığını gösterir. Bu durum en sık, kök topu akvaryumun dibinde durgun ve sıcak suda ya da ağır bir toprağın içinde kaldığında çıkar. Bitkiyi çakıllı, delikli bir saksıya alın ve köklerin suyun hareket ettiği bir noktada durmasını sağlayın. Su seviyesi düşüp kökler kuruduğunda da yapraklar aynı biçimde pörsür. Bu ikinci durumda bitki sulandıktan bir gün sonra toparlanır.
Yaprak uçları kahverengileşiyor
Yaprak ucu ve kenarı kuruyorsa ya bitki çok güneş alıyordur ya da suda fazla gübre vardır. Bitkiyi gölgeye çekin ve gübreyi azaltın. Soğuk cama değen ya da soğuk hava akımında kalan yapraklarda da kahverengi lekeler çıkar.
Bitki çiçek açmıyor
Genç bitki ve karanlık köşede duran bitki çiçek açmaz. Bitki biraz daha aydınlık bir yere alınınca çoğu zaman ilkbaharda çiçeklenir.
Hangi Akvaryuma Uyar
Spathiphyllum, balıkların değil akvaryum düzeninin seçimidir. Açık üstlü bir akvaryuma, paludaryuma ya da riparyuma uyar; kapaklı ve dolu bir akvaryuma uymaz. Yaprakları suyun üstünde olduğu için balıklar ona ulaşamaz. Suya sarkan kökleri ise küçük balıklara ve karideslere sığınak olur. Bitki kalsiyum oksalat içerdiği için zehirlidir. Yapraklarını kemirebilecek kaplumbağaların ve otçul hayvanların yanında kullanmayın; kedi ve köpeklerin ulaştığı bir yere de koymayın.
| Balık / canlı | Durum | Not |
|---|---|---|
| Lepistes, tetra ve rasbora gibi topluluk balıkları | Uyumlu | Yapraklara ulaşamazlar; suya sarkan köklerin arasında dolaşırlar. |
| Beta balığı | Uyumlu | Açık üstlü beta akvaryumunun kenarına uyar. Beta, köklerin altında dinlenir. |
| Cüce karidesler | Uyumlu | Kökler biyofilm tutar. Saksı toprağını iyice yıkayın, çünkü gübre ve ilaç kalıntısı karidesi öldürür. |
| Japon balığı | Dikkat | Isıtıcısız akvaryumda kışın su soğuyunca bitki zarar görür. Kökleri eşelenmesin diye saksıyı sabitleyin. |
| Cikletler | Dikkat | Kazıcı cikletler saksıyı devirir ve kökleri koparır; bitki ancak ulaşamayacakları bir yükseklikte durur. |
| Su kaplumbağaları | Uyumsuz | Yaprakları kemirebilir ve bitkinin zehrinden etkilenirler; bitki onların ulaşabileceği yerde olmamalıdır. |
Satın Alma ve Akvaryuma Ekleme
Akvaryumcularda saksıda ve ara sıra bulunur. Aynı bitki çiçekçilerde ve fidanlıklarda her zaman vardır; akvaryumcudan alınanla çiçekçiden alınan arasında bakım bakımından fark yoktur. Çiçekçiden alınan bitkinin toprağı daha bol, gübre ve ilaç kalıntısı daha fazla olabilir. Küçük bir akvaryum için kısa kalan bir kültivar seçin ve etiketinde yetişkin boyuna bakın.
Sağlıklı bitkinin yaprakları koyu yeşil, dik ve lekesizdir. Gövdenin dibini parmağınızla yoklayın; yumuşak ya da kararmış bitkiyi almayın. Su altında satılan ya da uzun süre su dolu bir tezgâhta bekletilmiş bitkiden de uzak durun.
Bitkiyi akvaryuma koymadan önce kök topundaki toprağı tamamen yıkayın. Karides ya da hassas balık bulunan bir akvaryuma girecekse onu birkaç gün ayrı bir kapta, suyunu her gün değiştirerek bekletin. İlk haftalarda bir iki eski yaprak sararabilir. Köklerin saksıdan suya doğru uzaması, bitkinin yerine alıştığını gösterir.
Benzer Bitkiler ve Karıştırılma Riski
Spathiphyllumu su altında yaşayan bir bitkiyle değiştirmek isteyen okur için en yakın seçenek Anubias Nana ve Anubias Barteridir. İkisi de aynı ailedendir ve benzer beyaz çiçekler açar. Yaprakları kalın ve derimsidir, karbondioksit istemezler ve yıllarca su altında yaşarlar. Uzun, mızrak biçimli yapraklı bir orta-arka alan bitkisi isteyen okur Amazon Kılıcını seçebilir; bu bitki tabana dikilir ve su altında büyür.
Akvaryumcularda aynı biçimde gerçek su bitkisi olmadan satılan bir başka bitki de Şans Bambusudur. Onun da kökleri suda yaşar, yaprakları havada kalmalıdır. Homalomena Sekadau ise aynı aileden, su altında çok yavaş büyüyen ve asıl yeri paludaryum olan bir dere kıyısı bitkisidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Spathiphyllum su altında yaşar mı?
Spathiphyllum su altında kalıcı olarak yaşamaz. Tamamen suya batırılan bitki büyümez ve çoğu zaman birkaç ay içinde çürür. Kökleri suda uzun süre yaşar; yaprakları ve gövde boğazı su yüzeyinin üstünde kalmalıdır.
Barış çiçeği akvaryumda nasıl yetiştirilir?
Barış çiçeğinin kök topundaki toprak yıkanır ve bitki çakıllı, delikli bir saksıya alınır. Saksı akvaryumun kenarına, yalnızca kökler suda kalacak biçimde asılır ya da bir taşın üstüne oturtulur. Bu düzen için akvaryumun üstü açık olmalıdır.
Spathiphyllum CO2 ister mi?
Spathiphyllum akvaryuma verilen karbondioksitten fayda görmez, çünkü yaprakları havadadır ve karbondioksidi havadan alır. Su altında kalan bitkiyi karbondioksit de kurtarmaz.
Barış çiçeğinin kökleri suda durabilir mi?
Barış çiçeğinin kökleri suda durabilir. Kökler hareket eden, havası bol suda uzun süre sağlıklı kalır. Durgun ve sıcak suda ya da ağır bir toprağın içinde ise havasız kalır, uçlarından kararır ve bitki pörsür.
Spathiphyllum balıklara zararlı mı?
Spathiphyllum, yaprakları suyun üstünde kaldığı sürece balıklara zarar vermez. Bitki kalsiyum oksalat içerdiği için yenince zehirlidir; kaplumbağaların ve kedi, köpek gibi evcil hayvanların ulaşabileceği yere konmamalıdır. Su altında çürüyen bitki ise suyu kirletir.
Spathiphyllum yerine hangi akvaryum bitkisi alınır?
Su altında yaşayan benzer bir bitki isteyenler için en yakın seçenek anubiastır. Anubias aynı ailedendir, benzer beyaz çiçek açar, karbondioksit istemez ve taşa ya da köke bağlanarak yıllarca su altında yaşar. Uzun yapraklı bir arka alan bitkisi için Amazon kılıcı da iyi bir seçenektir.
Kaynakça
- Bunting, G. S. (1960). A revision of Spathiphyllum (Araceae). Memoirs of the New York Botanical Garden, 10(3), 1–54.
- Chen, J., McConnell, D. B., Henny, R. J. & Everitt, K. C. Cultural Guidelines for Commercial Production of Interiorscape Spathiphyllum. ENH958 (EP161), UF/IFAS Extension, University of Florida (2003, gözden geçirilmiş 2015).
- Zamora, S., Sandoval, L., Marín-Muñíz, J. L., Fernández-Lambert, G. & Hernández-Orduña, M. G. (2019). Impact of ornamental vegetation type and different substrate layers on pollutant removal in constructed wetland mesocosms treating rural community wastewater. Processes, 7(8), 531.
- Sandoval, L., Marín-Muñiz, J. L., Zamora-Castro, S. A., Sandoval-Salas, F. & Alvarado-Lassman, A. (2019). Evaluation of wastewater treatment by microcosms of vertical subsurface wetlands in partially saturated conditions planted with ornamental plants and filled with mineral and plastic substrates. International Journal of Environmental Research and Public Health, 16(2), 167.
- POWO (2026). Spathiphyllum wallisii Regel. Plants of the World Online, Royal Botanic Gardens, Kew. powo.science.kew.org.
- IPNI (2026). Spathiphyllum wallisii Regel, Gartenflora: 323 (1877). International Plant Names Index. www.ipni.org.
- GBIF Secretariat (2026). Spathiphyllum wallisii Regel. GBIF Backbone Taxonomy. www.gbif.org.
- Aquatic Arts (2026). Peace Lily (Spathiphyllum wallisii) Tissue Culture, bitki veri sayfası. aquaticarts.com.
- Aqua-Fish.net (2026). Spathiphyllum wallisii, bitki veri sayfası. en.aqua-fish.net.
💬 Yorum Yaz