Cabomba Aquatica
Bir bakışta
Hangi ihtiyaca uyar
Köken ve doğal yaşam alanı
Guyanalar, Amazon havzası ve kuzeydoğu Brezilya'dan Venezuela, Kolombiya, Peru ve Bolivya'ya kadar kuzey Güney Amerika'da yetişir. Akvaryum bitkisi ticaretiyle Malezya yarımadasına (Johor) yerleşmiştir; Hindistan'dan bu adla verilen eski kayıtlar yeşil kabombaya aittir.
Durgun göletlerde ve yavaş ya da hızlı akan derelerde, yıl boyu 22–30 °C, çok yumuşak ve asidik suda yaşar. Tabana kök salar ya da serbestçe sürüklenir ve yüzeyde sarı çiçek açar.
Malezya yarımadasında doğaya yerleşmiştir; budanan parçalar ve eski bitki dereye, göle ya da havuza atılmaz, kurutulup çöpe atılır.
Haritadaki noktalar GBIF'teki 407 koordinatlı kaydının ülkelere dengeli dağıtılmış bir özetidir. Havuzlardan ve akvaryumlardan doğaya karışmış popülasyonların kayıtları da görünebilir.
Bakım notları ve ilgili bitkiler
Kart verisi: Kew Plants of the World Online · GBIF · akvaryumpedia editörleri. Harita: © OpenFreeMap, © OpenMapTiles, © OpenStreetMap katkıcıları; sınırlar Natural Earth.
Cabomba aquatica, kabombaların en iri ve en ince yapraklısıdır ve bakımı zor bir sap bitkisidir. Yumuşak ve hafif asidik su, ılık bir akvaryum ve güçlü bir lamba ister. Karbondioksit (CO2) sistemi olmadan da yaşayabilir, ama o zaman seyrek ve cılız kalır; dolgun ve gür bir görüntü için karbondioksit büyük fark yaratır. Yeri akvaryumun arka bölümüdür. Demetin bağı çıkarılır ve saplar tek tek, aralıklı olarak kuma dikilir.
Bu bitkiyi kireçli şebeke suyuyla doldurulmuş, kapağıyla gelen lambayla aydınlatılan bir akvaryuma almayın. Böyle bir akvaryumda birkaç hafta içinde yaprak döker ve dipten çürür. Isıtıcısız akvaryuma da uymaz, çünkü serin suya yeşil kabomba kadar dayanmaz. Koşulları tuttuğunuzda sarımsı açık yeşil, tüy kadar yumuşak yaprakları arka planda başka hiçbir sap bitkisinin vermediği hafif ve dalgalı bir doku kurar.
Türkiye’de akvaryumcularda “Cabomba Aquatica” adıyla, çoğunlukla beş sekiz saplık demetler hâlinde ya da saksıda satılır. Bu adla satılan her bitki gerçekten bu tür değildir. Avrupa’ya gelen “Cabomba aquatica” etiketli bitki partilerinin önemli bir kısmının yeşil kabomba (Cabomba caroliniana) çıktığı biliniyor. Türü Fransız botanikçi Jean Baptiste Fusée Aublet 1775’te Fransız Guyanası’nın bitkileri arasında tanımladı. Kabomba cinsinin adı da ilk kez bu türle birlikte kullanıldı.

Nasıl Tanınır
Cabomba aquatica, ince ve yumuşak bir sap üzerinde boğumlarda karşılıklı duran yelpaze biçimli yapraklarıyla tanınır. Yaprak ayası defalarca çatallanır ve saç teli inceliğinde, sayısız uca ayrılır. Dilimler tek bir düzlemde kalmaz, üç boyutlu bir top gibi her yöne açılır. Bu yüzden bitki kabombaların en tüylü ve en yumuşak görünenidir.
Yaprakları akrabalarınınkinden belirgin biçimde büyüktür. İyi koşullarda bir yaprak 8–9 cm uzunluğa ve aynı genişliğe ulaşır, bu yüzden sap kalın ve dolgun bir sütun oluşturur. Su altındaki yapraklar açık yeşilden sarımsı yeşile kadar değişir. Sap da çimen yeşilinden zeytin yeşiline kadar renk alır. Çok güçlü ışıkta sapın ve tepe yapraklarının hafif kızıla çalması mümkündür, ama bu bitki kırmızı bir bitki olarak yetiştirilmez.
Akvaryumda 30–80 cm boylanır ve sap yüzeye ulaşana kadar uzar. Yüzeye ulaşan sap, geniş oval ve kalkan biçimli küçük yüzen yapraklar açabilir. Bu yaprakların üstü yeşil, altı çoğu zaman koyu morumsu pembedir. Bitki ardından su yüzeyinin üstünde parlak sarı çiçekler verir. Sarı çiçek, türü öteki kabombalardan ayıran en kesin işarettir. Akvaryumda çiçek açması seyrektir ve bitki su üstünde yetişemez.
Doğada Nerede Yetişir
Cabomba aquatica Güney Amerika’nın kuzeyindeki tropik ovalarda yetişir. Doğal yayılışı Fransız Guyanası, Surinam ve Guyana’dan Amazon havzasına ve kuzeydoğu Brezilya’ya uzanır. Venezuela, Kolombiya, Peru ve Bolivya’da da bulunur. Durgun göletlerde, baraj göllerinde ve yavaş ya da hızlı akan derelerde yaşar. Kimi zaman tabana kök salar, kimi zaman sapları suda serbestçe sürüklenir. Kuzeydoğu Brezilya’daki göletlerde yıl boyunca çiçek açar; her bitkide günde bir çiçek açılır ve bu çiçeği arılar ile yaban arıları tozlaştırır.
Yaşadığı sular yıl boyu 22–30 °C sıcaklıkta kalır. Bu sular çok yumuşaktır, mineral bakımından fakirdir ve pH değeri çoğu zaman 4 ile 5 arasındadır. Bitkinin akvaryumda kireçli sudan ve serin sudan hoşlanmamasının nedeni budur.
Akvaryum bitkisi ticaretiyle Güneydoğu Asya’ya taşındı. Malezya yarımadasında Johor eyaletindeki bir derede doğaya yerleşti; bitkinin buraya ihracat için yetiştirilen bitkilerle geldiği düşünülüyor. Hindistan’dan bu adla verilen eski kayıtların yeşil kabomba olduğu sonradan anlaşıldı. Bitkiyi ve budadığınız parçaları dereye, göle ya da havuza atmayın; kurutup çöpe atın. Avrupa Birliği’nin istilacı türler listesinde kabombalardan yalnızca yeşil kabomba bulunur. Türkiye’nin Bitki Karantinası Yönetmeliği’nde ülkeye girişi yasak bitkiler arasında kabomba cinsi yer almaz. Uluslararası koruma listesi türü değerlendirmemiştir.
Akvaryumdaki Yeri ve Dikimi
En iyi yeri lambanın tam altına düşen arka bölümdür. Yaprakları iri olduğu için bir sap bile geniş yer kaplar. Büyük akvaryumda orta bölümde bir öbek olarak da kullanılabilir. Yan camın dibine ya da yüzen bitkilerin altına dikilen saplar ışık alamaz ve seyrekleşir. İnce yapraklar güçlü akıntıda yıpranır, dolayısıyla filtre çıkışının önü de uygun bir yer değildir. Dikimi şu sırayla yapın:
- Demetin lastiğini, kurşun şeridini ya da saksısını çıkarın. Bağın altında ezilmiş sap kısmını keskin bir makasla kesin.
- Her sapın alt 4–5 cm’lik kısmındaki yaprakları dikkatle sıyırın. Kuma gömülen yaprak çürür ve çürüme sapa geçer.
- Sapları birbirinden ayırın ve cımbızla tek tek dikin. Sapı yaprak kısmından değil, sıyrılmış alt kısmından tutun.
- Sapların arasında en az 4–5 cm boşluk bırakın. İri yapraklı saplar sık dikildiğinde birbirinin ışığını keser ve dipteki yapraklar dökülür.
Saplar kumda kolayca yüzeye kalkar. Dikimden sonra ilk günlerde kalkan sapları yeniden yerine bastırın. Bitki boğumlardan kısa sürede kök salar ve tutunur.
Işık, Karbondioksit ve Gübre
Işık bu bitkinin ilk şartıdır. Akvaryumun kapağıyla gelen lamba ona yetmez; bitkili akvaryum için yapılmış güçlü bir LED gerekir. Lambanın günde 8 saat kadar yanması yeterlidir. Işık zayıf kaldığında saplar incelir, boğum araları uzar ve alt yapraklar öbek öbek dökülür. Çok güçlü ışıkta ise yapraklar soluk sarıya kayabilir. Bu belirti çoğunlukla ışığın besinden ve karbondioksitten hızlı gittiğini gösterir.
Karbondioksit sistemi olmayan, ama suyu yumuşak ve lambası güçlü bir akvaryumda yaşar. Bu durumda yavaş büyür, alttan yaprak kaybeder ve seyrek kalır. Karbondioksit verildiğinde hem büyüme hızlanır hem de saplar dolgun kalır. Kalıcı ve gür bir arka plan istiyorsanız karbondioksiti en büyük yardımcı olarak düşünün.
Besininin büyük bölümünü yapraklarıyla sudan alır, ama boğumlardan çıkan kökleri de iş görür. Azot, fosfat, potasyum, demir ve iz elementleri içeren tam bir sıvı gübreyi düzenli verin. Besinli taban ya da sapların yanına bırakılan kök tabletleri büyümeyi destekler. Yeni yaprakların soluk ve küçük çıkması çoğunlukla demir ya da azot eksikliğinin işaretidir.
Su Değerleri
Yumuşak ve hafif asidik su ister. Karbonat sertliği düşük tutulduğunda en iyi görünür; kireçli ve sert suda büyümesi durur ve yaprakları dökülür. Türkiye’nin birçok kentindeki sert şebeke suyuyla bu bitkiyi yaşatmak için suyu arıtma cihazından geçmiş suyla karıştırmak gerekir. Ilık suyu sever ve en iyi 23–27 °C’de büyür. Isıtıcısız akvaryumda yaşamaz.
Budama ve Bakım
Saplar yüzeye yaklaştığında sağlıklı tepe kısmını 15–20 cm kadar kesin ve yeniden dikin. Yüzeyde yayılmaya bırakılan saplar altlarındaki bitkilerin ışığını keser. Geride kalan alt kısım bazen yeni bir yan sürgün verir, ama bu sürgün çoğu zaman ince ve seyrek olur. Grubu dolgun tutmanın en sağlam yolu, yaprakları dökülmüş eski alt kısımları söküp yerlerine taze tepe parçaları dikmektir.
Saç teli inceliğindeki yapraklar sudaki tortuyu bir süzgeç gibi tutar. Tortu biriken yaprak ışık alamaz, üzerine yosun yerleşir ve bu yosunu temizlemek neredeyse olanaksızdır. Filtrenizi temiz tutun, tabanı karıştıran balıklardan kaçının ve budamadan sonra yaprakların arasında kalan tortuyu sifonla çekin.
Çoğaltma
Cabomba aquatica sap çeliğiyle çoğalır. Budamada kestiğiniz her sağlıklı tepe parçası yeni bir bitkidir.
- Yaprakları sık ve dolgun olan tepe kısmından 15 cm’lik bir parça kesin.
- Parçanın alt 4 cm’lik kısmındaki yaprakları sıyırın.
- Parçayı cımbızla, ötekilerden birkaç santim uzağa dikin.
Doğada da asıl yayılma yolu budur; ana sapından kopan parçalar boğumlardan kök salar ve yeni bir bitki kurar. Akvaryumda kendiliğinden kopup yüzeye çıkan sağlam parçalar da dikildiğinde tutunur.
Sık Görülen Sorunlar
Yapraklar dipten dökülüyor
Saplar alttan çıplaklaşır, yapraklar kuma yığılır ve bitki yalnızca tepesinde yeşil kalır. En sık nedeni zayıf ışıktır. Sert su, karbondioksit eksikliği ve sapların sık dikilmesi de aynı sonucu verir. Sapları lambanın tam altına taşıyın, aralarını açın ve sudaki kireci düşürün. Çıplak kalan sapı kurtarmaya uğraşmayın; sağlam tepe kısmını kesip yeniden dikin.
Yaprakların arası kirleniyor ve yosun tutuyor
İnce yaprakların arasında gri bir tortu birikir ve yapraklar kahverengiye döner. Bunun nedeni sudaki askıda kalan kirdir. Filtreyi temizleyin, tabanı eşeleyen balıkları başka akvaryuma alın ve su değişiminde yaprakların arasını sifonla temizleyin. Yosunla kaplanmış tepe kısımlarını kesip atmak çoğu zaman en kısa yoldur.
Yeni yapraklar soluk ve küçük çıkıyor
Yeni yapraklar sararır, dilimleri kısalır ve sap incelir. Bu belirti çoğunlukla besin eksikliğinden kaynaklanır. Tam bir sıvı gübreye geçin, demiri artırın ve ışığın karbondioksite göre çok güçlü olup olmadığına bakın.
Yeni alınan demet ilk haftada eriyor
Demet hâlinde satılan bitki yolda ve depoda günlerce az ışıkta kalır. Akvaryuma girdikten sonra alt yapraklarını dökmesi olağandır. Tepe kısmı dik ve canlı kalıyorsa bitki yerine alışıyordur. Tepe de soluyorsa akvaryumdaki ışık ya da su bu bitkiye uygun değildir.
Hangi Akvaryuma Uyar
Cabomba aquatica, yumuşak ve ılık suyun kullanıldığı, iyi aydınlatılan bir bitkili akvaryuma uyar. Aynı suyu seven neon tetra, kardinal neon ve öteki küçük tetralar bu düzenin doğal yol arkadaşlarıdır. Kumu sürekli eşeleyen ve suyu bulandıran balıklar ince yaprakları kirletir.
Japon balığı akvaryumuna uymaz. Japon balıkları yumuşak ve ince yapraklı bitkileri didikler, bitki de ısıtıcısız suda yaşamaz. Küçük ve zayıf ışıklı beta akvaryumunda bitki kısa sürede seyrekleşir. Karidesler bitkiye zarar vermez ve yapraklarının arasında dolaşır, ama gübresiz ve zayıf ışıklı bir karides düzeninde bitki gerileyebilir.
| Balık / canlı | Durum | Not |
|---|---|---|
| Neon, kardinal ve öteki küçük tetralar | Uyumlu | Bitkiye dokunmazlar ve aynı yumuşak, ılık suyu severler. |
| Rasbora, cüce gurami, ahtapot balıkları | Uyumlu | Bitkiye zarar vermezler. |
| Cüce karidesler | Uyumlu | Bitkiye zarar vermezler; ışık ve gübre yetersizse bitki geriler. |
| Beta balığı | Dikkat | Balık bitkiye dokunmaz, ama küçük ve zayıf ışıklı akvaryumda bitki seyrekleşir. |
| Kumu eşeleyen balıklar | Dikkat | Kaldırdıkları tortu ince yapraklara yerleşir. |
| Japon balığı | Uyumsuz | İnce yaprakları didikler; bitki serin suya da dayanmaz. |
| Gümüş dolar ve öteki otçul balıklar | Uyumsuz | Yumuşak yaprakları kısa sürede tüketirler. |
| Astronot balığı ve iri cikletler | Uyumsuz | Sapları söker ve parçalarlar. |
Satın Alma ve Akvaryuma Ekleme
Türkiye’de ara sıra bulunur. Bitki çoğunlukla beş sekiz saplık demetler hâlinde, bazen de saksıda satılır. Sağlıklı bir demetin tepe kısımları dolgun, sarımsı açık yeşil ve diktir. Sapları çıplak kalmış, yaprakları yapışık ve kirli görünen, bağın altı kahverengileşmiş demeti almayın.
Aldığınız bitkinin gerçekten bu tür olup olmadığına bakın. Yaprakları avuç içi kadar geniş, dilimleri çok ince ve kabarık duruyorsa büyük olasılıkla Cabomba aquatica’dır. Yaprakları daha küçük, dilimleri daha kalın ve yassı, rengi koyu ya da çimen yeşiliyse bitki büyük olasılıkla yeşil kabombadır. Demet ve saksı salyangoz yumurtası ve yosun taşıyabilir. Sapları akvaryuma koymadan önce akan suyun altında hafifçe çalkalayın ve bitkiyi aldığınız gün dikin.
Benzer Bitkiler ve Karıştırılma Riski
En sık karıştırıldığı bitki, akvaryumcularda “Cabomba” adıyla her yerde satılan yeşil kabombadır. Su altındaki yaprakları ikisinde de boğumda karşılıklı durur. Yeşil kabombanın yaprakları daha küçüktür, dilimleri daha yassıdır ve rengi daha koyu yeşildir. Çiçekleri beyaz ya da açık mor, yüzen yaprakları dar ve uzundur. Yeşil kabomba daha az ışıkla yetinir ve serin suya dayanır. Gerçek Cabomba aquatica bu bakımdan ondan daha zordur.
Kırmızı kabomba, tepesi kırmızı ya da mor çıkan ve yaprakları çoğu boğumda üçlü dizilen bir akrabadır. O, Cabomba aquatica’dan da zordur ve karbondioksitsiz akvaryumda dağılır. Kimi bitki listelerinin ayrı tür, kimilerinin bu türün sinonimi saydığı Cabomba schwartzii de görünüşte bu bitkiye çok benzer.
Myriophyllum mattogrossense uzaktan kabombayı andırır, ama yaprakları kuş tüyü gibi bir orta damarın iki yanına dizilir. Işığınız zayıfsa ve suyunuz sertse bu bitkilerin hiçbiri yerine Limnophila sessiliflora ya da tilki kuyruğu daha doğru bir seçimdir.
Sıkça Sorulan Sorular
Cabomba aquatica CO2 ister mi?
Cabomba aquatica karbondioksit sistemi olmadan da yaşar, ama yumuşak su ve güçlü ışık şarttır. Karbondioksitsiz akvaryumda yavaş büyür ve seyrek kalır. Karbondioksit verildiğinde sapları dolgun ve gür olur.
Cabomba aquatica nasıl dikilir?
Cabomba aquatica demetinin bağı çıkarılır ve ezilmiş sap ucu kesilir. Her sapın alt 4–5 cm’lik kısmındaki yapraklar sıyrılır. Saplar cımbızla tek tek ve aralarında 4–5 cm boşluk kalacak biçimde, lambanın altına düşen arka bölüme dikilir.
Cabomba neden yaprak döker?
Cabomba aquatica en çok zayıf ışık, sert su ve sık dikim yüzünden yaprak döker. Karbondioksit ve besin eksikliği de aynı sonucu verir. Sapları lambanın altına taşıyın, aralarını açın ve sağlam tepe parçalarını kesip yeniden dikin.
Cabomba aquatica ile Cabomba caroliniana arasındaki fark nedir?
Cabomba aquatica’nın yaprakları daha iri, dilimleri daha ince ve rengi sarımsı açık yeşildir; çiçekleri sarıdır. Cabomba caroliniana daha küçük ve koyu yeşil yapraklıdır, çiçekleri beyaz ya da açık mordur. Cabomba caroliniana daha az ışıkla yetinir ve serin suya dayanır, bu yüzden daha kolaydır.
Cabomba aquatica japon balığı akvaryumunda yaşar mı?
Cabomba aquatica japon balığı akvaryumunda yaşamaz. Japon balıkları ince yapraklarını didikler, bitki de ısıtıcısız serin suda geriler. Japon balığı akvaryumu için tilki kuyruğu gibi serin suya dayanıklı bir bitki seçin.
Cabomba aquatica yeni başlayanlara uygun mu?
Cabomba aquatica yeni başlayanlara uygun değildir. Yumuşak su, ılık su ve güçlü ışık olmadan birkaç hafta içinde yaprak döker. Kolay bir ince yapraklı sap bitkisi arayan biri Limnophila sessiliflora ile başlamalıdır.
Kaynakça
- Ørgaard, M. (1991). The genus Cabomba (Cabombaceae) – a taxonomic study. Nordic Journal of Botany, 11(2), 179–203.
- Silva, J. B. da & Leite, A. V. de L. (2011). Reproductive biology and pollination of Cabomba aquatica (Cabombaceae). Rodriguésia, 62(4), 919–926.
- Lima, C. T. de, Santos, F. A. R. dos & Giulietti, A. M. (2014). Morphological strategies of Cabomba (Cabombaceae), a genus of aquatic plants. Acta Botanica Brasilica, 28(3), 327–338.
- U.S. Fish and Wildlife Service (2021). Giant Cabomba (Cabomba aquatica) Ecological Risk Screening Summary. www.fws.gov.
- Avrupa Komisyonu (2016). Commission Implementing Regulation (EU) 2016/1141 adopting a list of invasive alien species of Union concern, birleştirilmiş metin 07.08.2025. EUR-Lex.
- POWO (2026). Cabomba aquatica Aubl. Plants of the World Online, Royal Botanic Gardens, Kew. powo.science.kew.org.
- GBIF Secretariat (2026). Cabomba aquatica Aubl. GBIF Backbone Taxonomy. www.gbif.org.
- Flowgrow (2026). Cabomba aquatica. Aquatic Plant Database. www.flowgrow.de.
- Tropica Aquarium Plants (2026). Cabomba aquatica, bitki veri sayfası. tropica.com.
💬 Yorum Yaz