🐠 Türkiye'nin en kapsamlı akvaryum ansiklopedisi
Ana Sayfa › Ansiklopedi › Akvaryum Balık Türleri › Cichlidler › Afrika Cichlidleri › Similis Ciklet
Afrika Cichlidleri

Similis Ciklet

📅 22 Kas 2026
Similis Ciklet (Neolamprologus similis)
Fotoğraf: berzentei, Yvonne Turkans · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Bilimsel ad Neolamprologus similis Büscher, 1992 Diğer bilimsel adlar: Lamprologus similis
Takım Cichliformes Familya Cichlidae Alt familya Pseudocrenilabrinae Cins Neolamprologus IUCN LC · Asgari endişe
Türkiye'de Similis · Similis Ciklet İngilizce Similis shell dweller · Zebra shell dweller · Big-eyed multi · Similis

Bir bakışta

Boy4,5 cm (en fazla 5 cm)
Minimum akvaryum40 L / 45 cm uzunluk
GrupEn az 3 birey (harem)
Sıcaklık24–27 °C
pH8–9
Sertlik10–20 °dGH
ZorlukKolay · orta
MizaçTürüne agresif · bölgesel
KatmanAlt · gündüz
BeslenmeMikro-avcı
ÜremeMağara yumurtlayıcı · kolay
AkvaryumculardaNadir · 2–3 cm
KapakGerekmez
BitkilerZarar vermez

Köken ve dağılım

Doğal yayılış (havza) Doğal olarak bulunduğu ülke Sonradan yayıldığı ülke Nehir Gözlem kaydı (GBIF)
Köken
Afrika
Doğal olarak yaşadığı ülkeler
Kongo Demokratik CumhuriyetiTanzanya
Göller
Tanganyika

Tanganyika Gölü'nün orta kesimine endemik: Tanzanya kıyısında Kabogo Burnu–Ikola, Kongo DC kıyısında Tembwe Burnu–Kapampa arası. Tip lokalite Zongwe'nin ~5 km güneyi (Kongo DC).

Haritadaki noktalar GBIF'teki 13 koordinatlı kaydın özetidir; ülke ve havza bilgisi FishBase'ten derlenmiştir. Akvaryumdan kaçan/salınan bireylerin kayıtları da görünebilir.

Doğal yaşam alanı

Doğada sıcaklık23–28 °C
Doğada pH7,4–8,4
Doğada sertlik7–30 °dGH

Kumlu tabanda Neothauma salyangozu kabuklarının biriktiği geniş kabuk yatakları, 10–45 m; 25 m altında kayalık molozda da. Berrak, sert, yüksek pH'lı, sabit göl suyu.

Aynı sularda yaşayan türler

Bakım notları ve ilgili türler

Kart verisi: FishBase · GBIF · IUCN Kırmızı Liste · akvaryumpedia editörleri. Harita: © OpenFreeMap, © OpenMapTiles, © OpenStreetMap katkıcıları; sınırlar Natural Earth; havzalar World Bank (CC BY 4.0).

Neolamprologus similis, Tanganyika Gölü’nün kabuk yataklarında koloni hâlinde yaşayan küçük bir cikletir. Erkek 5 cm’ye ulaşır, dişi 3,5–4 cm’de kalır. Boş salyangoz kabuklarının arasında her balığın kendi kabuğu ve önünde küçük bir bölgesi vardır; balıklar kabuğun ağzında durur, tehlike görünce içeri dalar. Az yer kaplar, kolay ürer ve kurulduktan sonra kendi kendini çoğaltan bir koloni oluşturur.

Türk hobisinde kısaca “similis” denir; adı Latincede “benzer” demektir ve multifasciatus’a olan benzerliğinden gelir. Kabuklular, yani kabuk cikletleri arasında multiden sonra en çok bilinen koloni türüdür ve dünyada ticarette en sık rastlanan “multi benzeri” balıktır. Türkiye’de nadir görülür; Tanganyika türleri getiren ithalatçılarda ve kendi ürettiği yavruları elden çıkaran hobicilerde bulunur. İthalat listelerinde eski adıyla Lamprologus similis diye de geçer.

Türü 1992’de Heinz Büscher, Kongo Demokratik Cumhuriyeti kıyısından toplanan balıklarla tanımladı. Multiyle o kadar benzer yaşar ki iki türün akrabalığı genetik çalışmaların da konusu oldu: kabukta üreyen Tanganyika cikletlerinin soy ağacında geçmişte yaşanmış melezlenmelerin izleri vardır ve similis ile multi bu tartışmanın merkezindeki türlerdendir.

Nasıl Tanınır

Gövde kısa ve yuvarlak hatlı, baş iri, gözler belirgin şekilde büyüktür. Zemin rengi kahvemsi gridir; gövdenin yanını sık ve düzenli dikey bantlar keser. Bantlarla aralarındaki açık çizgiler neredeyse aynı genişliktedir, bu yüzden balık uzaktan çizgili bir zebra gibi görünür. Yüzgeçler soluk, sırt yüzgecinin kenarı açık renklidir.

Türü tanıtan asıl işaret baştadır: dikey bantlar solungaç kapağında durmaz, başın üstüne ve yanlarına devam eder, iki bant gözün çevresinden geçer. Multide bantlar başa varmadan biter, baş düz renklidir. Similis’te bantlar daha kalın ve kontrastlıdır; gözler de multiye göre daha iridir.

Erkek ve dişiyi boydan ayırırsınız. Erkek 4,5–5 cm’ye ulaşır, dişi 3,5–4 cm’de kalır. Yaşlı erkeklerde alnın üstünde küçük bir kambur belirir. Gençler yetişkinlerin küçük bir kopyasıdır ve 2–3 cm’de cinsiyet ayırmak zordur; ancak boy farkı açılınca belli olur.

Doğada Nerede Yaşar

Tanganyika Gölü’ne endemiktir ve gölün orta kesiminde yaşar. Tanzanya kıyısında Kabogo Burnu ile Ikola arasında, karşı kıyıda Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde Tembwe Burnu ile Kapampa arasında bulunur. Türün tanımlandığı balıklar Zongwe’nin yaklaşık 5 km güneyinden gelir. Multi daha çok gölün güney ucunda yaşar; iki türün dağılımı ancak kısmen çakışır.

Similis’in evi, kumlu tabanda boş Neothauma salyangoz kabuklarının biriktiği geniş kabuk yataklarıdır. Bu yataklar 10 m civarında başlar, balıklar 45 m’ye kadar inebilir. 25 m’nin altında kayalık yamaçların moloz arasında da yaşar, ama orada da kayaya yakın durur. Koloniler kalabalıktır; her balığın bölgesi çoğu zaman 15 cm’yi geçmez. Göl suyu ılık, berrak, sert ve yüksek pH’lıdır, yıl boyu çok az değişir. Doğada yaygın bir türdür ve bilinen bir tehdit altında değildir.

Akvaryum Nasıl Olmalı

Bir çift ya da bir erkek ve iki dişi 40 litrede, 45 cm’lik bir akvaryumda yaşar ve ürer. Koloni kurmak için 60 cm uzunluk ve 60 litreden başlayın; 80–100 cm’lik bir akvaryum birkaç erkeğin yan yana bölge kurmasına yer açar. Burada da belirleyici olan hacim değil taban alanıdır. Balıklar tabanın birkaç santim üstünde yaşar; yüksek bir akvaryumun üst yarısı boş kalır.

Taban ince kum olmalıdır. Similis kabuklarının çevresini düzenler, kumu ağzıyla taşır, ama multi kadar derin kazmaz; 3–5 cm kum yeterlidir. Asıl önemli olan kabuk sayısıdır: balık sayısından fazla kabuk koyun, koloni için 15–20 kabukla başlayın. Boş escargot kabukları, ağzı 1,5–2 cm olan temiz deniz salyangozu kabukları ya da elma salyangozu kabukları uygundur. Kabukları tek bir yığın yerine birkaç ayrı öbek hâlinde dağıtın; her erkek bir öbeği sahiplenir, kavgalar azalır.

Kayaya ihtiyaç yoktur. Arka tarafa birkaç yassı taş koyacaksanız doğrudan cama oturtun. Bitki şart değildir; Anubias ya da Java eğreltisini bir taşa bağlamak, arka köşeye Vallisneria dikmek yeterlidir. Akıntı hafif olsun, filtre emişini süngerle kapatın ki yavrular çekilmesin.

Su Değerleri

Hedef pH 8,0–9,0, sıcaklık 24–27 °C ve genel sertlik 10–20 °dGH olmalıdır. Tanganyika türlerinde değerin kendisi kadar sabitliği de önemlidir; küçük akvaryumda bunu sağlamak için düzenli su değişimi şarttır. Haftada %20–25 değiştirin, yeni suyun sıcaklığını ve pH’ını akvaryumdakine yakın tutun. Yumuşak şebeke suyunda filtreye mercan kırığı ya da tabana aragonit kum eklemek pH’ı ve karbonat sertliğini dengede tutar.

Beslenme

Doğada kabuğunun hemen üstünde durup sudan geçen küçük canlıları toplar: kopepodlar, ostrakodlar, böcek larvaları. Tabandaki ince yosun tellerini de didikler. Ağzı küçüktür; akvaryumda en iyi yemler canlı ya da dondurulmuş artemia, siklops, dafnia ve küçük mysistir. İnce granül ve Tanganyika pulu da kabul edilir, ama tek yem olmamalıdır.

Günde iki küçük öğün verin ve yemin kabukların üstüne inmesine dikkat edin; çekingen dişiler kabuktan uzaklaşmaz. Kırmızı kurtçuğu az verin. Yeni çıkmış artemia hem yetişkinlere hem yavrulara aynı anda yem olur.

Davranış ve Tank Arkadaşları

Kabuğunun çevresinde cesur ve kavgacı bir balıktır. Her balık kabuğunun etrafındaki 10–15 cm’lik alanı savunur, bölgeye uzanan eli bile ısırır. Bölgesinin dışındaki balıklarla pek ilgilenmez; diğer türlere karşı barışçıl sayılır. Kendi türüne karşı ise multiden biraz daha sert ve bölgecidir; bir similis kolonisi multi kolonisi kadar sakin olmaz.

Koloninin içinde erkek birkaç dişinin kabuklarını içine alan alanı savunur, dişiler de kendi kabuk öbeklerini birbirine karşı korur. Bu yüzden grubu her zaman dişi ağırlıklı kurun: bir erkeğe iki üç dişi. Kurulu bir koloniye sonradan erkek eklemek çoğunlukla kavgayla biter; dişi eklemek daha kolaydır.

En iyi sonucu tek tür akvaryumda verir. Geniş bir akvaryumda tabana inmeyen, açık suda ya da taş yığınında yaşayan küçük Tanganyika türleriyle bakılabilir. Daha iri cikletler similisi kabuklarına hapseder; multi ve diğer kabuklularla aynı akvaryumda kabuk kavgası ve melezlenme riski vardır.

Tür Adı Bilimsel Ad Uyumluluk Notu
Leptosoma Cyprichromis leptosoma Açık suda sürü hâlinde yüzer, tabana inmez; 100 cm ve üzeri akvaryumda iyi eşleşir
Küçük Julidochromis Julidochromis transcriptus, J. ornatus Ayrı bir taş yığınında yaşarsa uyumludur; 80 cm ve üzeri akvaryumda
Brichardi Neolamprologus brichardi Yalnızca geniş akvaryumda; brichardi kolonisi büyüdükçe kabuk yatağına baskı yapar
Melanoides salyangozu Melanoides tuberculata Kumda yaşar, artık yemi temizler; balıklar bölgelerindeki salyangozları dışarı taşır
Uyumsuz: Multifasciatus Neolamprologus multifasciatus Aynı kabukları ister; kabuk kavgası çıkar, dişileri ayırt etmek zordur, melezlenme riski vardır
Uyumsuz: Ocellatus Lamprologus ocellatus Daha iri ve saldırgan bir kabuk cikletidir; küçük akvaryumda similisi kabuksuz bırakır
Uyumsuz: Frontosa Cyphotilapia frontosa Gece ve sabah küçük balıkları avlar; similis tam ağız lokmasıdır
Uyumsuz: Tropheus ve Malawi cikletleri Tropheus spp., mbuna’lar Çok daha iri ve hareketlidir; koloniyi kabuklara hapseder, yavruları yer
Uyumsuz: Diken yılan balıkları Mastacembelus spp. Kabuğa başını sokup küçük balıkları çıkarır

Üretim

Similis akvaryumda kolay ürer. İyi beslenen bir koloni neredeyse kesintisiz yumurtlar; farklı dişilerin yavruları iç içe büyür ve birkaç kuşak aynı akvaryumda yaşar.

  1. Grup kurma: 6–8 yavruyla başlayın ya da bir erkek ve iki üç dişi alın. Kabukları balıklardan önce yerleştirin; dişiler kısa sürede kendi kabuklarını seçer.
  2. Kondisyon: pH 8,0–8,5, sıcaklık 25–26,5 °C civarında tutun. Birkaç hafta canlı ve dondurulmuş yem ağırlıklı besleyin.
  3. Kur ve yumurtlama: Dişi yarı gömülü kabuğunun ağzında durup gövdesini titreterek erkeği çağırır. Erkek ilgilenince dişi kabuğa girer, yumurtaları iç kıvrıma bırakır ve geri çıkar; erkek kabuğun ağzında döller. Büyük kabuklarda erkek de içeri girebilir.
  4. Kuluçka: Yumurtalara dişi bakar; erkek kuluçkaya katılmaz, dişi onu kabuğun yakınından uzaklaştırır. Yumurtalar yaklaşık bir günde açılır.
  5. Serbest yüzme: 6–7 gün sonra yavrular kabuğun ağzında görünür. Yaklaşık iki hafta annenin bölgesinde kalırlar, sonra dişi onları uzaklaştırır ve yakındaki boş kabuklara dağılırlar.
  6. Yavru besleme: İlk günden yeni çıkmış artemia ve mikro kurt alırlar. Günde iki üç kez az az verin.
  7. Yavruları korumak: Multi kolonisine göre similis kolonisinde yavrular daha çok tehlikededir; komşu dişiler ve erkek, annenin bölgesinden çıkan yavruları yiyebilir. Çok sayıda yavru büyütmek istiyorsanız serbest yüzen yavruları ya da 1 cm’yi geçenleri ayrı bir büyütme akvaryumuna alın.
  8. Fazla erkekler: Genç erkekler büyüdükçe baskın erkekle çatışır. Akvaryuma sığan erkek sayısı ayrı kabuk öbeği sayısı kadardır; fazlasını zamanında başka akvaryuma alın.

Hastalıklar ve Korunma

Doğru suda dayanıklı bir balıktır. Sorunların çoğu suyun bozulmasından gelir: küçük akvaryumda yem artığı hızla nitrata döner, pH düşer, balıklar solar ve kabuklarına çekilir. Az ama sık besleme ve düzenli su değişimi bunu önler. Tanganyika türlerinde görülen şişkinlik similiste de görülebilir; yağlı yemler, fazla kırmızı kurtçuk ve kötü su bunu tetikler.

Türe özgü asıl risk kalabalıklaşmadır. Kabuk yetersiz kalınca zayıf dişiler ve genç erkekler sürekli kovalanır, yem alamaz ve hastalığa açık hâle gelir. Kabuk sayısını balık sayısıyla birlikte artırın, fazla bireyi zamanında alın. Beyaz benek ve yüzgeç çürümesi gibi genel hastalıklarda karantina ilk adımdır; ilaç dozunu akvaryumun gerçek hacmine göre hesaplayın.

Satın Alma ve Akvaryuma Ekleme

Akvaryumcularda genellikle 2–3 cm’lik gençler satılır. Bu boyda cinsiyet ayırmak zor olduğundan 6–8 yavru almak hem erkek hem dişi bulmanızı sağlar. Satın alırken başın üstüne bakın: bantlar başa devam ediyorsa similis, baş düz renkliyse multidir. Sağlıklı balık taban ya da kabuk yakınında durur, yüzgeçleri açıktır ve yeme hemen çıkar. Solgun, suyun ortasında asılı kalan ya da karnı çökük balıkları almayın.

Kumu ve kabukları balıklardan önce hazırlayın, bütün grubu aynı anda ekleyin. İlk günlerde balıkların kabuktan az çıkması normaldir.

Benzer Türler ve Karıştırılma Riski

En çok karışan tür Neolamprologus multifasciatus‘tur. İkisi de aynı kabuklarda koloni hâlinde yaşar ve hemen hemen aynı bakımı ister. Ayrım için başa bakın: similis’te bantlar başın üzerine ve gözün çevresine devam eder; multide bantlar başa varmadan biter. Similis biraz daha iridir, bantları daha kalın, gözleri daha büyüktür. Multi kum içinde daha çok kazar, koloni içinde de daha sakindir.

Neolamprologus brevis de kabukta yaşar ama koloni kurmaz; erkek ve dişi çoğunlukla aynı kabuğu paylaşır, gövdesinde belirgin bant yoktur. Lamprologus ocellatus daha iri ve tıknazdır, bandı yoktur, solungaç kapağında koyu bir leke taşır ve kabuğunu kuma gömer. Kabuk yataklarında görülen Telmatochromis türleri ise uzun gövdeli ve boyuna bantlıdır; dikey bantlı similisle karışmaz. Bu türlerin hiçbirini similisle küçük bir akvaryumda bakmayın.

Sıkça Sorulan Sorular

Similis ile multifasciatus nasıl ayırt edilir?

Başa bakın. Similis’te dikey bantlar başın üzerine ve gözün çevresine devam eder; multide bantlar başa varmadan biter. Similis biraz daha iri olur, bantları daha kalın, gözleri daha büyüktür.

Similis kaç litrelik akvaryumda bakılır?

Bir çift ya da bir erkek ve iki dişi 40 litrede yaşar. Koloni için 60 cm uzunluk ve 60 litreden başlayın. İnce kum ve balık sayısından fazla boş salyangoz kabuğu şarttır.

Similis ve multi aynı akvaryumda bakılır mı?

Bakmayın. İkisi aynı kabuklar için kavga eder, dişileri birbirinden ayırmak zordur ve melezlenme riski vardır. Her türün kolonisini ayrı akvaryumda tutun.

Similis erkek ve dişi nasıl ayırt edilir?

Boydan. Erkek 4,5–5 cm’ye ulaşır, dişi 3,5–4 cm’de kalır; yaşlı erkeklerde alında küçük bir kambur belirir. Gençlerde ayırmak zordur, 6–8 yavruyla başlamak en güvenli yoldur.

Similis yavrularını ayırmak gerekir mi?

Koloni yavrularla birlikte büyüyebilir, ama annesinin bölgesinden çıkan yavruları komşu balıklar yiyebilir. Çok yavru büyütmek istiyorsanız serbest yüzen yavruları ayrı bir akvaryuma alın.

Similis için hangi kabuklar kullanılır?

Boş escargot kabukları en yaygın seçimdir. Ağzı 1,5–2 cm olan temiz deniz salyangozu kabukları ve elma salyangozu kabukları da olur. Kabukları iyice temizleyin, balık sayısından fazla koyun.

Kaynakça

  1. Büscher, H. H. (1992). Ein neuer Cichlide aus dem Tanganjikasee: Neolamprologus similis n. sp. Die Aquarien- und Terrarienzeitschrift (DATZ), 45(8), 520–525.
  2. Koblmüller, S., Duftner, N., Sefc, K. M., Aibara, M., Stipacek, M., Blanc, M., Egger, B. & Sturmbauer, C. (2007). Reticulate phylogeny of gastropod-shell-breeding cichlids from Lake Tanganyika – the result of repeated introgressive hybridization. BMC Evolutionary Biology, 7, 7.
  3. Konings, A. (1998). Tanganyika Cichlids in Their Natural Habitat. Cichlid Press.
  4. IUCN (2025). Neolamprologus similis. The IUCN Red List of Threatened Species.
  5. Froese, R. & Pauly, D. (Eds.) (2025). FishBase. Neolamprologus similis Büscher, 1992. www.fishbase.se.
  6. Seriously Fish (2025). Neolamprologus similis. www.seriouslyfish.com.

💬 Yorum Yaz

🐟 akvaryumpedia