Schismatoglottis Prietoi
Bir bakışta
Hangi ihtiyaca uyar
Köken ve doğal yaşam alanı
Filipinler'e özgüdür ve yalnızca Cebu ile Luzon adalarından bilinir. Doğal toplulukların yerleri koruma amacıyla yayımlanmamıştır, bu yüzden haritada gözlem noktası yoktur.
Cebu'da ova ormanından geçen sığ ve hızlı akan bir nehrin kum-çakıl tabanında tamamen su altında yaşar. Luzon'da nehir kenarında yarı su içinde büyür.
Bakım notları ve ilgili bitkiler
Kart verisi: Kew Plants of the World Online · GBIF · akvaryumpedia editörleri. Harita: © OpenFreeMap, © OpenMapTiles, © OpenStreetMap katkıcıları; sınırlar Natural Earth.
Schismatoglottis prietoi, ön ve orta alana konan, kolay bakımlı küçük bir akvaryum bitkisidir. Karbondioksit (CO2) sistemi istemez ve standart akvaryum lambasının zayıf ışığında bile düzgün büyür. Görünüşü küçük bir anubiası andırsa da onun gibi taşa bağlanmaz; kuma ya da besinli tabana dikilir ve tabanın içinden yan sürgün vererek zamanla sık bir öbek oluşturur. Dikerken dikkat edilecek tek şey, kısa rizomunu ve yaprakların çıktığı büyüme noktasını derine gömmemektir.
Bitkinin asıl değeri, anubiasa benzeyen sağlam görünüşünü halı gibi yayılan bir büyüme biçimiyle birleştirmesidir. Yaprakları anubiasınkinden yumuşaktır ve bitki ondan biraz daha hızlı büyür, yine de hızlı bir bitki sayılmaz. Dikimden sonraki ilk haftalarda neredeyse yerinde sayar, yerleşince yan sürgünleri çoğalır. Nano akvaryumlarda, karides akvaryumlarında ve CO2’siz düzenlerde ön alanı kapatmak için iyi bir seçimdir.
Türkiye’de akvaryumcularda bilimsel adıyla, “Schismatoglottis prietoi” diye satılır ve yerleşik bir Türkçe adı yoktur. Bitki çoğunlukla doku kültürü kabında, zaman zaman da saksıda gelir; çoğu zaman ön siparişle bulunur. Türü 2015’te Peter Boyce, Melanie Medecilo ve Wong Sin Yeng tanımladı. Bitkiyi 2013’te Filipinler’in Cebu kentinde yaşayan bir mühendis ve su bitkisi meraklısı olan Esquerion Prieto fark etmişti; tür adı ona ithaf edilir. Schismatoglottis cinsinin türleri çoğunlukla nemli orman tabanında ya da dere kıyısında yaşar. S. prietoi ise cinsin su altında kalıcı olarak yaşayan ilk tanımlanmış türüdür.
Nasıl Tanınır
Schismatoglottis prietoi, kısa bir rizomdan çıkan saplı yapraklardan oluşan küçük bir rozettir. Yaprakları açık ya da parlak yeşil, eliptik ve sivri uçludur; kenarları hafifçe dalgalıdır. Yaprak ayası akvaryumda 3–8 cm uzunluğa ulaşır. Yüzeyi pürüzsüzdür ama anubias yaprağı gibi kalın ve derimsi değildir; elle tutulunca daha yumuşak ve esnek olduğu anlaşılır.
Bitki akvaryumda çoğunlukla 3–8 cm boyda kalır. Tek bir rozet küçük görünür, ama bitki tabanın içinden ince yan sürgünler uzatır ve bunların ucunda yeni rozetler çıkar. Birkaç ay içinde ön alanda yaprakları iç içe geçmiş, alçak ve sık bir öbek ortaya çıkar. Doku kültürü kabından çıkan bitki çok küçüktür ve akvaryumdaki asıl boyuna ancak aylar içinde ulaşır.
Yaprak koltuğundan zaman zaman küçük bir çiçek çıkar. Çiçeği, beyazımsı bir kın yaprağın sardığı kısa bir koçandır ve aroid ailesinin öteki üyelerinin çiçeğine benzer.
Doğada Nerede Yetişir
Schismatoglottis prietoi yalnızca Filipinler’de yetişir ve bilinen iki yeri vardır: Cebu ve Luzon adaları. Cebu’daki ilk bulunduğu yerde ova ormanının içinden geçen sığ ve hızlı akan bir nehrin tabanında, tamamen su altında yaşar. Luzon’daki toplulukta ise bitki nehir kenarında, yarı su içinde, yarı su üstünde büyür. Tanımlayan botanikçiler, doğal toplulukların ticaret için toplanması tehlikesine karşı yerlerin tam adresini yayımlamadı. Akvaryumcularda satılan bitkilerin hepsi üretim laboratuvarlarından ve seralardan gelir.
Bitki doğada kum ve çakıllı nehir yatağında kök salar ve sık, geniş öbekler hâlinde yayılır. Akvaryumdaki bakımı da bunu izler: bitki tabana dikilir, gevşek ve suyun içinden geçebildiği bir taban ister ve yan sürgünleriyle yayılır. Tür uluslararası koruma listesinde henüz değerlendirilmemiştir. Haritada doğal yayılışı olarak yalnızca Filipinler gösterilir; yerleri gizli tutulduğu için gözlem noktası yoktur.
Akvaryumdaki Yeri ve Dikimi
Schismatoglottis prietoi akvaryumun ön alanına ve orta alanın önüne yakışır. Tek bir rozet dikmek yerine birkaç küçük porsiyonu yan yana dikmek daha iyi sonuç verir; böylece öbek daha çabuk kapanır. Küçük boyu nedeniyle 30 litrenin altındaki akvaryumlarda ön alanın tamamını tek başına doldurabilir.
- Doku kültürü kabındaki bitkiyi çıkarın ve köklerindeki jeli ılık suyun altında tamamen yıkayın. Saksıdan gelen bitkinin köklerindeki taş yününü de dikkatle temizleyin.
- Bitkiyi parmakla ya da makasla ikişer üçer rozetlik küçük porsiyonlara ayırın.
- Her porsiyonu cımbızla tabana dikin. Kökler ve rizom kumun en üst katmanına girer, ama rizom bir santimetreden derine gömülmez ve büyüme noktası kumun üstünde kalır.
- Porsiyonlar arasında birkaç santimetre boşluk bırakın; yan sürgünler bu boşluğu zamanla doldurur.
En sık yapılan hata, bitkiyi bir sap bitkisi gibi derine dikmektir. Derine gömülen rizom çürür. Çok ince ve sıkışmış bir tabanda da kökler zor gelişir; iri kum ya da besinli taban bu bitki için daha uygundur. Bitki lav taşı gibi gözenekli bir yüzeye ya da köke de köklerini sarabilir, ama anubias gibi her yüzeye sıkıca tutunmaz. Bu yüzden onu taşa bağlanan bir bitki olarak değil, tabana dikilen bir bitki olarak düşünün.
Işık, Karbondioksit ve Gübre
Bitki standart akvaryum lambasıyla yetinir ve az ışıklı akvaryumda da sağlıklı kalır. Orta ışık ve düzenli besin verildiğinde daha sık yaprak çıkarır ve öbek daha çabuk kapanır. Güçlü ışık altında yapraklar yavaş büyüdüğü için üzerlerine yosun yerleşebilir; bu durumda bitkiyi daha gölgeli bir yere alın ya da aydınlatma süresini günde 6–8 saatte tutun.
Karbondioksit sistemi bu bitki için gerekmez. CO2 verilen akvaryumda büyümesi biraz hızlanır, ama CO2’siz akvaryumda da seyrelmeden yaşar. Bitki köklü olduğu için dikim bölgesine konan kök tableti yeni yaprak çıkışını destekler. Balıklı ve az gübreli bir akvaryumda haftada bir yarım doz sıvı gübre genellikle yeter.
Su Değerleri
Schismatoglottis prietoi 20–28 °C arasındaki tropikal akvaryum suyunda yaşar. Yumuşak sudan sert suya kadar geniş bir sertlik aralığına uyum sağlar ve hafif asidik ile hafif bazik arasındaki suyu sorun etmez. Isıtıcısız ve kışın 20 °C’nin altına inen akvaryum için uygun değildir.
Budama ve Bakım
Bitki alçak kaldığı için sap bitkileri gibi düzenli budama istemez. Sararan, yosun tutan ya da yırtılan yaprak, sapının rizoma birleştiği yerden makasla kesilir. Öbek ön alanın dışına taşınca kenardaki yan sürgünler kesilir ve yeni rozetler başka bir yere dikilir. Öbeğin içine dökülen yaprak ve yem artığını dip sifonuyla nazikçe alın; kumu derinden karıştırmak bitkiyi yerinden çıkarır.
Çoğaltma
Bitki yan sürgünle kendiliğinden çoğalır. Tabanın içinden uzayan sürgünün ucunda yeni bir rozet belirir ve bu rozet kendi köklerini salar. Çoğaltmak için şu adımları izleyin:
- Yeni rozetin en az iki üç yaprağı ve kendi kökleri olana kadar bekleyin.
- Ana bitkiyle yeni rozeti bağlayan sürgünü keskin bir makasla kesin.
- Yeni rozeti kökleriyle birlikte çıkarın ve rizomunu gömmeden başka bir yere dikin.
Yaşlı ve sık bir öbek, bütün olarak çıkarılıp rizomları ayrılarak da bölünebilir. Bu yöntemle tek bir öbekten birçok porsiyon elde edilir.
Sık Görülen Sorunlar
Bitki haftalarca büyümüyor
Yeni dikilen bitki önce köklerini salar ve ilk haftalarda neredeyse hiç yaprak çıkarmaz. Bu dönem normaldir. Bitki yerleşince yan sürgünleri hızlanır. Aylar geçtiği hâlde yeni yaprak çıkmıyorsa rizomun derine gömülüp gömülmediğine ve suyun 20 °C’nin altına inip inmediğine bakın.
Rizom yumuşuyor ve yapraklar dökülüyor
Rizom derine gömülmüşse ya da taban çok sıkışık olup içinden su geçmiyorsa rizom çürür. Çürüyen rizom kahverengileşir ve yumuşar, yaprakları da sapından kopar. Bitkiyi çıkarın, çürük kısmı sağlam dokuya kadar kesin ve rizomu yüzeyde kalacak şekilde gevşek bir tabana yeniden dikin.
Yapraklar yosun tutuyor
Yavaş büyüyen yaprak uzun süre yaşar ve güçlü ışık altında üzerine yosun yerleşir. Işık süresini kısaltın, bitkiyi gölgeli bir yere alın ve yosunla kaplanmış yaprağı dipten kesin. Karides ve yosun yiyen küçük balıklar yaprak yüzeyini temiz tutar.
Yeni yapraklar soluk çıkıyor
Uzun süre hiç gübre almayan akvaryumda yeni yapraklar açık renkli ve küçük çıkabilir. Bu belirti çoğu zaman besin eksikliğini gösterir. Bitkinin dibine kök tableti koyun ve düzenli olarak yarım doz sıvı gübre verin.
Hangi Akvaryuma Uyar
Schismatoglottis prietoi CO2’siz, az ışıklı ve küçük akvaryumlar için uygun bir ön alan bitkisidir. Doku kültürü kabından gelen bitki salyangozsuz ve ilaçsız olduğu için karides akvaryumunda güvenle kullanılır. Küçük boyu onu nano akvaryumlarda ölçeği bozmadan kullanmaya elverişli kılar. Beta akvaryumunun zayıf ışığında ve sakin suyunda da sorunsuz yaşar.
Tabanı eşeleyen balıklar bu bitki için sorundur, çünkü bitki taşa bağlanamaz ve kökleri tabanda durur. İri cikletler ve japon balıkları onu kolayca söker; japon balığının ısıtıcısız akvaryumu da bitki için fazla serindir. Balıkların bu bitkinin yapraklarını yiyip yemediği bilinmez, ama yaprakları anubiasınkinden yumuşaktır. Otçul balıklarla aynı akvaryuma konacaksa bitkiyi bir süre gözlemeniz gerekir.
| Balık / canlı | Durum | Not |
|---|---|---|
| Cüce karidesler | Uyumlu | Yaprak yüzeyindeki biyofilmi otlarlar. Doku kültürü kabından gelen bitki salyangoz ve ilaç kalıntısı taşımaz. |
| Beta balığı | Uyumlu | Bitki küçük akvaryumun zayıf ışığında yaşar ve ön alanı doldurur. |
| Rasbora, tetra ve lepistes gibi küçük topluluk balıkları | Uyumlu | Bitkiye dokunmazlar. |
| Coridoras gibi dipte eşelenen küçük balıklar | Dikkat | Yeni dikilen küçük porsiyonları yerinden oynatabilirler. Bitki köklenene kadar porsiyonları sık dikin. |
| Japon balığı | Uyumsuz | Tabanı eşeleyip bitkiyi söker; ısıtıcısız akvaryumun suyu da bitki için fazla serindir. |
| İri cikletler | Uyumsuz | Tabanı kazar ve bitkiyi kökünden çıkarırlar. |
| Otçul balıklar | Dikkat | Yumuşak yaprağın yenip yenmediği bilinmez. Bitkiyi ilk haftalarda gözleyin. |
Satın Alma ve Akvaryuma Ekleme
Türkiye’de bu bitki iki biçimde bulunur: doku kültürü kabında ve saksıda. İki biçim de çoğunlukla ön siparişle gelir. Doku kültürü kabındaki bitki salyangozsuz, yosunsuz ve ilaç kalıntısızdır; karides akvaryumu için en güvenli seçimdir. Kabın içi buğulu ve yeşil olmalıdır. İçinde kararmış ya da sararmış rozetler varsa o kabı almayın. Saksıdaki bitki daha iri ve dikime hazır olur, ama köklerinde salyangoz ya da başka küçük canlılar taşıyabilir. Bu yüzden saksıdan çıkan bitkiyi dikmeden önce iyice yıkayın ve birkaç gün ayrı bir kapta gözleyin.
Doku kültürü kabı kapalı tutulur, doğrudan güneşe konmaz ve birkaç hafta içinde dikilir. Kaptan çıkan küçük rozetler ilk haftalarda akvaryuma alışırken yerinde sayar. Bu dönemde bitkiyi sık sık yerinden oynatmayın.
Benzer Bitkiler ve Karıştırılma Riski
Schismatoglottis prietoi en çok Anubias Nana Petite ile karıştırılır. Petite’in yaprakları daha kalın, derimsi ve koyu yeşildir. Rizomu da kalın ve yataydır, bu yüzden taşa ya da köke bağlanır. Schismatoglottis prietoi ise tabana dikilir, yaprakları açık yeşil ve yumuşaktır ve yan sürgünle yayılır.
Ön alanda benzer bir iş gören Cryptocoryne Parva da tabana dikilen ve yan sürgün veren küçük bir aroiddir. Parvanın yaprakları dar ve şeritsidir, ortam değişince de yapraklarını eritmeye yatkındır. Borneo kökenli Bucephalandra türleri aynı aileden gelir ve aynı küçük boyda kalır, ama taşa bağlanan epifitlerdir. Akvaryumcularda “Schismatoglottis” adıyla satılan öteki bitkilerin çoğu su altında kalıcı yaşamayan kıyı ve paludaryum bitkileridir. Su altında kalıcı yaşayan tür yalnızca S. prietoi‘dir; bu yüzden satın alırken tür adının tam yazıldığına bakın.
Sıkça Sorulan Sorular
Schismatoglottis prietoi CO2 ister mi?
Schismatoglottis prietoi karbondioksit sistemi istemez. Standart lamba altında, CO2 verilmeyen bir akvaryumda sağlıklı büyür. CO2 verilirse büyümesi yalnızca biraz hızlanır.
Schismatoglottis prietoi nasıl dikilir?
Bitkinin köklerindeki jel ya da taş yünü yıkanır ve bitki küçük porsiyonlara ayrılır. Her porsiyon cımbızla tabana dikilir. Rizom bir santimetreden derine gömülmez ve büyüme noktası kumun üstünde kalır.
Schismatoglottis prietoi taşa bağlanır mı?
Bu bitki anubias gibi taşa sıkıca tutunmaz. Lav taşı gibi gözenekli bir yüzeye köklerini sarabilir, ama en iyi tabana dikildiğinde büyür ve yan sürgün verir.
Schismatoglottis prietoi su altında yaşar mı?
Schismatoglottis prietoi su altında kalıcı olarak yaşar. Doğada Filipinler’de bir nehrin tabanında tamamen su altında büyür. Cinsin su altında yaşayan ilk tanımlanmış türüdür.
Schismatoglottis prietoi neden büyümüyor?
Yeni dikilen bitki ilk haftalarda kök salar ve neredeyse hiç yaprak çıkarmaz. Bitki yerleşince yan sürgün vermeye başlar. Aylarca büyüme yoksa rizom derine gömülmüş ya da su fazla serin olabilir.
Schismatoglottis prietoi karides akvaryumuna uygun mu?
Bitki karides akvaryumuna uygundur. CO2 ve güçlü ışık istemez, karidesler de yapraklarındaki biyofilmi otlar. Doku kültürü kabından alınan bitki salyangoz ve ilaç kalıntısı taşımaz.
Kaynakça
- Boyce, P. C., Medecilo, M. P. & Wong, S. Y. (2015). A new and remarkable aquatic species of Schismatoglottis (Araceae) from the Philippines. Willdenowia, 45(3), 405–408. doi:10.3372/wi.45.45304
- Hay, A. & Yuzammi (2000). Schismatoglottideae (Araceae) in Malesia I – Schismatoglottis. Telopea, 9(1), 1–177.
- POWO (2026). Schismatoglottis prietoi P.C.Boyce, Medecilo & S.Y.Wong. Plants of the World Online, Royal Botanic Gardens, Kew. powo.science.kew.org.
- IPNI (2026). Schismatoglottis prietoi P.C.Boyce, Medecilo & S.Y.Wong, 77152909-1. International Plant Names Index. www.ipni.org.
- GBIF Secretariat (2026). Schismatoglottis prietoi P.C.Boyce, Medecilo & S.Y.Wong. GBIF Backbone Taxonomy. www.gbif.org.
- Tropica Aquarium Plants (2026). Schismatoglottis prietoi (102 TC), bitki veri sayfası. tropica.com.
- Dennerle Plants (2026). Schismatoglottis prietoi, bitki veri sayfası. dennerleplants.com.
- Aquasabi (2026). Schismatoglottis prietoi, bitki veri sayfası. www.aquasabi.de.
💬 Yorum Yaz