🐠 Türkiye'nin en kapsamlı akvaryum ansiklopedisi
Ana Sayfa › Ansiklopedi › Akvaryum Bitki Türleri › Epifit Bitkiler › Anubias › Anubias Pangolino
Anubias

Anubias Pangolino

📅 21 Kas 2026
Bilimsel ad Anubias barteri var. nana 'Pangolino' Diğer bilimsel adlar: Anubias nana 'Pangolino', Anubias sp. 'Pangolino'
Familya Araceae Cins Anubias Grup Epifit IUCN LC · Asgari endişe (ana tür)
Türkiye'de Anubias Pangolino · Anubias Nana Pangolino İngilizce Anubias Pangolino · Pangolin anubias

Bir bakışta

ZorlukKolay
IşıkAz ışık yeter
KarbondioksitGerekmez
Büyüme hızıYavaş
Boy1–3 cm · genişlik 3–10 cm
Akvaryumdaki yeriTaş-kök üstü, ön
Dikim şekliTaşa-köke bağlanır
BeslenmeSudan beslenir · taban önemsiz
Sıcaklık22–28 °C
pH5–9
ÇoğaltmaRizom bölme
Balıklara dayanımBalıklar yemez
Su üstündeYetişir · paludaryuma uygun
AkvaryumculardaNadir · çıplak kök, taşa-köke bağlı

Hangi ihtiyaca uyar

Köken ve doğal yaşam alanı

Doğal olarak yetiştiği ülke Gözlem kaydı (GBIF)
Köken
Afrika
Doğal olarak yetiştiği ülkeler
Kamerun

Bu form Almanya'daki bir üretim serasında 'Bonsai' stoğundan seçilmiş bir kültivardır ve doğada yaşam alanı yoktur. Harita, ata bitki nananın (Kamerun'un güneybatısı) ve Anubias barteri türünün yayılışını gösterir.

Doğada yetiştiği yer

Ata bitki nana, yağmur ormanının gölgesinde hızlı akan sığ derelerde kayalara ve ağaç köklerine tutunarak yetişir.

Haritadaki noktalar ana türün (Anubias barteri) GBIF'teki 515 koordinatlı kaydının ülkelere dengeli dağıtılmış bir özetidir. Havuzlardan ve akvaryumlardan doğaya karışmış popülasyonların kayıtları da görünebilir.

Bakım notları ve ilgili bitkiler

Kart verisi: Kew Plants of the World Online · GBIF · akvaryumpedia editörleri. Harita: © OpenFreeMap, © OpenMapTiles, © OpenStreetMap katkıcıları; sınırlar Natural Earth.

Anubias Pangolino, akvaryumcularda bulunabilen en küçük anubias formlarından biridir ve bakımı nana kadar kolaydır. Karbondioksit (CO2) sistemi istemez, standart akvaryum lambasının ışığı ona yeter. Yeri kum değil, küçük bir taşın ya da ince bir dalın üstüdür. Bitki iplikle ya da yapıştırıcıyla bağlanır, rizomu hiçbir zaman kuma gömülmez. Boyu 3 cm’yi geçmediği için nano akvaryuma, karides akvaryumuna ve taş aralarındaki ince ayrıntı işlerine yakışır. Karşılığında çok sabır ister. Anubiasların en yavaşı sayılır ve bir öbek oluşturması yıllar sürer.

Işık, su, bağlama ve çoğaltma konusunda Anubias Nana sayfasında yazılanlar ona da uyar. Küçük formların ortak dikim incelikleri ise Anubias Nana Petite sayfasında anlatılır. Bu sayfa yalnızca Pangolino’yu ayıran konuları anlatır. Bunlar yaprağının boyu ve biçimi, büyüme hızı, minik rizomun bağlanması ve aynı adla satılan farklı bitkilerdir.

Türkiye’de “Anubias Pangolino” adıyla, birkaç akvaryumcuda ve az sayıda satılır. Bitki bir melez değildir, nana soyundan seçilmiş bir kültivardır. Almanya’daki bir akvaryum bitkisi üretim serasında, doku kültürüyle çoğaltılan ‘Bonsai’ stoğunun arasında yaprakları belirgin biçimde küçük kalan fideler fark edildi. Bu fideler ayrılıp laboratuvarda birkaç kuşak boyunca seçildi ve form sabitlendi. İtalyan hobici Massimo Iannella bitkiyi uzun süre su altında ve su üstünde denedi ve ona ‘Pangolino’ adını verdi. Güncel bitki listeleri nanayı ayrı bir tür saymaz, onu ve bütün kültivarlarını Anubias barteri türünün içinde değerlendirir.

Nasıl Tanınır

Anubias Pangolino’yu tanıtan asıl işaret, yapraklarının küçüklüğü ve sıklığıdır. Yaprak ayası koyu yeşil, parlak ve dardır; biçimi uzunca bir kaşığa ya da küçük bir mızrağa benzer. Yetişkin bitkide yaprak ayası çoğu zaman 0,5–1,5 cm uzunluktadır ve yaprak sapı kısadır. Yapraklar kısa ve kalın bir rizomun üstünde öylesine sık dizilir ki birbirinin üstüne biner. Bitki adını bu görünümden alır, çünkü üst üste binen yapraklar pangolinin pullarını andırır.

Tek bitki 1–3 cm boyda kalır. Rizom yavaş yavaş dallanır ve yıllar içinde avuç içini dolduran alçak bir yastık oluşur. Doku kültürü kabından çıkan bitki, birkaç milimetrelik yapraklı çok sayıda sürgünden oluşan bir öbektir. Serada su üstünde yetiştirilmiş bitkinin yaprakları ise biraz daha açık yeşil olur. Yaşlı ve dolgun bir bitki de ilk bakışta tek bir yeşil öbek gibi görünür; yaprakları tek tek seçmek için yakından bakmak gerekir.

Varyeteler ve Ticari Formlar

‘Pangolino’ adı tek bir bitkiye ait değildir. Hollanda’daki bir başka üretim serası kendi küçük formunu ‘Aquaflora Pangolino’ adıyla satar. Bu formun yaprakları dar mızrak biçimlidir ve aslından biraz daha hızlı büyür. Yaprak ayası 3 cm’ye kadar uzayabildiği için asıl Pangolino’dan iri kalır ve boyu ‘Petite’ ile Pangolino arasına düşer. Türkiye’ye Uzak Doğu’dan ithal gelen bitkiler de bu adla satılır ve hepsinin aynı seçimden geldiği kesin değildir. Bu yüzden etikete değil, bitkinin yaprağına bakın.

Doğada Nerede Yetişir

Anubias Pangolino üretim serasında ortaya çıkmış bir kültivardır ve doğada bir yaşam alanı yoktur. Karttaki harita ve listeler ata bitkinin yayılışını gösterir. Nana yalnızca Kamerun’un güneybatısında, Kamerun Dağı eteklerinden inen gölgeli derelerde kayalara tutunarak yetişir. Ana tür Anubias barteri ise uluslararası koruma listesinde “Asgari Endişe” sınıfındadır. Satılan bütün Pangolino bitkileri üretimden gelir.

Akvaryumdaki Yeri ve Dikimi

Pangolino’nun asıl yeri ön alan ve küçük taşların üstüdür. Ceviz büyüklüğünde bir taş, iki taşın arasındaki dar bir yarık ya da ince bir dalın çatalı bu bitkinin ölçeğine uyar. Nano akvaryumda orta alana da konabilir. Büyük bir akvaryumda ise ancak göz hizasındaki ön taşların üstünde fark edilir.

Bağlama nanadakiyle aynı mantıkla yapılır, ama rizom çok küçük olduğu için iş daha incedir:

  1. Doku kültürü kabından çıkan öbeğin köklerindeki jeli ılık suda tamamen yıkayın. Saksılı bitkide taş yününü cımbızla ayıklayın.
  2. Öbeği tek tek sürgünlere bölmeyin. Üç dört sürgünlük gruplar hâlinde bağlanan bitki daha iyi tutunur ve daha az kayıp verir.
  3. İnce misinayı ya da pamuk ipliğini rizoma değil köklerin üstüne dolayın. Bu incelikteki bir rizom sıkı bağlanırsa ezilir ve o noktadan çürür.
  4. Yapıştırıcı kullanacaksanız jel kıvamlı akvaryum yapıştırıcısından toplu iğne başı kadar bir damlayı köklere sürün. Damla büyürse rizomun altını kaplar ve bitki yüzeye kendi kökleriyle tutunamaz.

Uzun uçlu bir cımbız bu işte en büyük yardımcıdır. Bitkiyi suyu boşaltmadan, cımbızla taşın yarığına sıkıştırmak da çoğu zaman yeterlidir.

Pangolino’yla tabanda alçak bir örtü kurmak isteyenler başka bir yol kullanır. Paslanmaz çelik bir tel ızgara alınır ve küçük öbeklerin kökleri ızgaranın deliklerinden aşağı geçirilir. Öbekler yan yana dizilir, ızgara tabana yatırılır ve üstü ince bir taban katmanıyla örtülür. Kökler tabana iner, rizomlar ise tabanın üstünde kalır. Bu yöntemde de rizomun gömülmemesine dikkat edin.

Işık, Karbondioksit ve Gübre

Az ya da orta ışık ona yeter. Standart akvaryum lambasının günde 6–8 saat yanması sağlıklı büyümesi için yeterlidir. Güçlü ışık büyümeyi az hızlandırır, ama minik yapraklarda yosunu çok daha görünür kılar. Karbondioksit sistemi gerekmez. Karbondioksit verilen akvaryumda yeni yapraklar biraz daha sık çıkar, ama bu bitki için ayrı bir sistem kurmaya değmez. Besinini ağırlıklı olarak sudan alır. Düzenli su değişimi ve ara sıra verilen yarım doz sıvı gübre onu sağlıklı tutar.

Su Değerleri

Su değerlerinde seçici değildir. Çok yumuşak sudan çok sert suya kadar yaşar ve Türkiye’deki şebeke sularının çoğu ona uyar. En iyi 22–28 °C’de büyür. Bu bitki için ısıtıcısız akvaryum önermiyoruz, çünkü zaten çok yavaş olan büyümesi serin suda tamamen durur.

Budama ve Bakım

Budama ihtiyacı yok denecek kadar azdır. Sararan ya da yosunla kaplanan yaprağı ince uçlu bir makasla sapının dibinden kesin. Az yapraklı genç bitkiden bir seferde bir iki yapraktan fazlasını almayın, çünkü eksilen yaprağın yerine yenisi aylar sonra gelir. Taştan sarkan uzun kökleri de kısaltabilirsiniz.

Çoğaltma

Çoğaltma rizom bölmeyle yapılır, ama bu bitkide bölmeyi aceleye getirmeyin. Az ışıklı bir akvaryumda ayda bir iki yeni yaprak iyi bir hızdır ve birkaç yapraklık öbeğin dallanması bir yılı bulabilir. Öbek birkaç dala ayrılınca her dal en az üç dört yaprak taşıyorsa dalları keskin bir bıçakla rizomun birleştiği yerden ayırın. Her parçayı ayrı bir taşa bağlayın. Ticari üretim doku kültürü laboratuvarlarında yapılır; sürgün ucundan alınan doku steril bir besin jelinde çok sayıda minik bitkiye dönüştürülür.

Sık Görülen Sorunlar

Yapraklar yosun tutuyor

Yaprakların üstünde koyu yeşil sert noktalar, kenarlarda siyah tüyler ya da kahverengi bir kaplama belirir. Yaprak hem çok küçük hem de çok uzun ömürlüdür; tek bir yosun lekesi yaprağın büyük kısmını kaplar ve orada kalır. Bitkiyi lambanın tam altından alıp bir taşın ya da kökün gölgesine koyun. Aydınlatma süresini günde 6–8 saatle sınırlayın. Tamamen kaplanmış yaprağı dipten kesin; karidesler ve küçük salyangozlar hafif kaplanmış yaprakları temiz tutar.

Rizom çürüyor

Rizom yumuşar, kahverengileşir ve yapraklar birer birer düşer. En sık nedenleri rizomun kuma gömülmesi, ipin rizomu ezmesi ve yapıştırıcının rizomun altını tamamen kaplamasıdır. Satın alırken rizomu zaten yumuşak ya da kahverengi olan bitki de çoğu zaman kurtulmaz. Çürüyen kısmı sağlam dokuya kadar kesin ve sağlam parçayı yeniden bağlayın.

Bitki aylardır büyümüyor

Doku kültüründen yeni çıkmış bitki ilk haftalarda yalnızca kök salar ve yeni yaprak vermez. Sonrasında da birkaç yaprağın çıkması aylar sürebilir. Bu bitki için bu durum normaldir. Uzun süre hiç yaprak çıkmıyorsa suyun serin olup olmadığına, rizomun gömülüp gömülmediğine ve bitkinin üstünü yosunun kaplayıp kaplamadığına bakın.

Bitki büyüdükçe yaprakları iri çıkıyor

Doku kültüründen çıkan genç ‘Petite’ ya da genç nana da ilk aylarda küçük yapraklıdır ve Pangolino diye satılabilir. Yeni yapraklar her seferinde bir öncekinden belirgin biçimde büyük çıkıyor ve 2 cm’yi geçiyorsa elinizdeki bitki büyük ihtimalle başka bir formdur.

Hangi Akvaryuma Uyar

Anubias Pangolino en çok nano akvaryuma ve karides akvaryumuna uyar. Karidesler sık yaprakların arasındaki biyofilmi otlar, bitki de karides akvaryumunun gübresiz ve karbondioksitsiz düzeninde sorunsuz yaşar. Küçük bir beta akvaryumunda taşa bağlı bir öbek ölçeği bozmaz. Yaprakları sert ve derimsidir, balıklar onu yemez. Asıl risk, bu kadar küçük bir bitkinin tabanı eşeleyen balıklar tarafından yerinden sökülmesidir.

Balık / canlı Durum Not
Cüce karidesler Uyumlu Yapraktaki biyofilmi otlarlar ve bitkiye zarar vermezler.
Beta balığı Uyumlu Bitki küçük akvaryumun ölçeğine uyar.
Galaxy rasbora gibi nano balıklar Uyumlu Bitkiye dokunmazlar.
Ancistrus ve öteki vantuzlu balıklar Dikkat Aç kaldıklarında minik yaprakları kazıyabilirler; ek yem verin.
Japon balığı Uyumsuz Yaprağı yemez, ama küçük bitkiyi söker ve büyük akvaryumda bitki görünmez.
Kazıcı cikletler Uyumsuz Yaprağı yemezler, ama tabanı eşelerken bitkiyi yerinden çıkarırlar.
İri kerevitler Uyumsuz Küçük bitkiyi kıskaçlarıyla keser ve söker.

Satın Alma ve Akvaryuma Ekleme

Türkiye’de nadir bulunur. Akvaryumcularda çoğunlukla adetle satılan ithal tek bitki olarak ya da küçük bir lav taşına bağlanmış olarak gelir. Yurt dışında en sık doku kültürü kabında satılır. Doku kültürü kabındaki bitki salyangoz, yosun ve ilaç kalıntısı taşımaz; karides akvaryumu için en güvenli seçenek odur. Su altında yetiştirilmiş saksılı ya da taşa bağlı bitkiyle birlikte salyangoz ve başka küçük canlılar gelebilir, bu yüzden bitkiyi akvaryuma koymadan önce dikkatle yıkayın.

Sağlıklı bitkinin rizomu sert ve yeşildir, yaprakları koyu yeşil ve lekesizdir. Üzerinde yosun noktası olan bitkiyi almayın. Yaprak sayısı belirtilerek satılan bitkilerde tek tek büyük yapraklar yerine sık ve küçük yapraklı bir öbek arayın; asıl Pangolino’yu bu sıklık ele verir.

Benzer Bitkiler ve Karıştırılma Riski

En sık karıştırıldığı bitki Anubias Nana Petite, yani ‘Bonsai’ formudur. Petite’in yaprak ayası yumurta biçimlidir ve 2,5–3 cm’ye ulaşır; Pangolino’nun yaprağı ise daha dar ve yarısı kadardır. Anubias Nana Çeşitleri sayfasında anlatılan Micro formu da tırnak büyüklüğünde yapraklıdır, ama yaprakları daha yuvarlak hatlıdır. Mini Coin’in yaprakları neredeyse yuvarlaktır. Taşa bağlanan küçük Bucephalandra formları da benzer işler görür; onların yaprakları çoğu zaman dalgalı kenarlıdır ve renk tonları daha çeşitlidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Anubias pangolino ne kadar büyür?

Anubias pangolino 1–3 cm boyda kalır ve yaprak ayası çoğu zaman 1,5 cm’yi geçmez. Rizomu dallandıkça yıllar içinde avuç içi büyüklüğünde alçak bir öbek oluşturur.

Anubias pangolino CO2 ister mi?

Anubias pangolino karbondioksit sistemi istemez. Standart akvaryum lambası altında, karbondioksitsiz bir akvaryumda sağlıklı büyür. Karbondioksit verilirse yeni yaprakları yalnızca biraz daha sık çıkar.

Anubias pangolino ile petite arasındaki fark nedir?

Pangolino, petite yani bonsai stoğunun içinden seçilmiş daha küçük bir formdur. Petite’in yaprağı yumurta biçimlidir ve 3 cm’ye ulaşır, pangolinonun yaprağı ise daha dardır ve çoğu zaman 1,5 cm’de kalır. Pangolino petite’ten de yavaş büyür.

Anubias pangolino nasıl yapıştırılır?

Jel kıvamlı akvaryum yapıştırıcısından toplu iğne başı kadar bir damla köklere sürülür ve bitki birkaç saniye taşa bastırılır. Yapıştırıcı rizomun altını tamamen kaplamamalıdır. Doku kültüründen çıkan sürgünler üç dört sürgünlük gruplar hâlinde yapıştırılırsa daha iyi tutunur.

Anubias pangolino neden büyümüyor?

Anubias pangolino anubiasların en yavaşıdır ve ayda bir iki yeni yaprak iyi bir hız sayılır. Doku kültüründen yeni çıkmış bitki ilk haftalarda yalnızca kök salar. Uzun süre hiç yaprak çıkmıyorsa suyun serinliğine ve rizomun gömülüp gömülmediğine bakın.

Anubias pangolino karides akvaryumuna uygun mu?

Anubias pangolino karides akvaryumu için çok uygundur. Gübre ve karbondioksit istemez, karidesler de sık yaprakların arasındaki biyofilmi otlar. Doku kültürü kabındaki bitki salyangoz ve ilaç kalıntısı taşımadığı için en güvenli seçenektir.

Kaynakça

  1. Crusio, W. (1979). A revision of Anubias Schott (Araceae) (Primitiae Africanae XII). Mededelingen Landbouwhogeschool Wageningen, 79(14), 1–48.
  2. Kanchanapoom, K., Chunui, P. & Kanchanapoom, K. (2012). Micropropagation of Anubias barteri var. nana from shoot tip culture and the analysis of ploidy stability. Notulae Botanicae Horti Agrobotanici Cluj-Napoca, 40(2), 148–151.
  3. Li, L., Liu, C., Hou, K. & Liu, W. (2022). Comparative analyses of plastomes of four Anubias (Araceae) taxa, tropical aquatic plants endemic to Africa. Genes, 13(11), 2043.
  4. Ghogue, J.-P. (2020). Anubias barteri. The IUCN Red List of Threatened Species 2020: e.T185219A140382044.
  5. POWO (2026). Anubias barteri var. nana (Engl.) Crusio. Plants of the World Online, Royal Botanic Gardens, Kew. powo.science.kew.org.
  6. GBIF Secretariat (2026). Anubias barteri Schott. GBIF Backbone Taxonomy. www.gbif.org.
  7. Dennerle Plants (2026). Anubias nana ‘Pangolino’ (30198), bitki veri sayfası. dennerleplants.com.
  8. Aquasabi (2026). Anubias barteri var. nana ‘Pangolino’ ve ‘Aquaflora Pangolino’, bitki veri sayfaları. aquasabi.de.

💬 Yorum Yaz

🐟 akvaryumpedia