🐠 Türkiye'nin en kapsamlı akvaryum ansiklopedisi
Ana Sayfa › Ansiklopedi › Akvaryum Bitki Türleri › Halı Bitkileri › Ranunculus Inundatus
Halı Bitkileri

Ranunculus Inundatus

📅 18 Kas 2026
Ranunculus Inundatus
Fotoğraf: Harry Rose from South West Rocks, Australia · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons
Bilimsel ad Ranunculus inundatus R.Br. ex DC.
Familya Ranunculaceae Cins Ranunculus Grup Halı bitkisi
Türkiye'de Ranunculus inundatus İngilizce River buttercup

Bir bakışta

ZorlukOrta
IşıkOrta ışık
KarbondioksitFaydalı, şart değil
Büyüme hızıOrta
Boy5–15 cm
Akvaryumdaki yeriÖn, orta
Dikim şekliTabana dikilir
BeslenmeKökten ve sudan · besinli taban faydalı
Sıcaklık15–28 °C · ısıtıcısız olur
pH5,5–7,5
Karbonat sertliği0–14 °dKH
ÇoğaltmaYan sürgün
Su üstündeYetişir · paludaryuma uygun
AkvaryumculardaAra sıra bulunur · doku kültürü, saksı

Hangi ihtiyaca uyar

Köken ve doğal yaşam alanı

Doğal olarak yetiştiği ülke Gözlem kaydı (GBIF)
Köken
Avustralya ve Okyanusya
Doğal olarak yetiştiği ülkeler
Avustralya

Yalnızca Avustralya'da yetişir; Yeni Güney Galler, Victoria ve Güney Avustralya'da yaygındır, Queensland ve Batı Avustralya'dan da kayıtları vardır.

Doğada yetiştiği yer

Kalıcı bataklıklarda, göletlerde ve nehirlerin durgun kollarında ıslak çamurda su üstünde yetişir; su yükselince su altında büyümeyi sürdürür.

Haritadaki noktalar GBIF'teki 7.402 koordinatlı kaydının ülkelere dengeli dağıtılmış bir özetidir. Havuzlardan ve akvaryumlardan doğaya karışmış popülasyonların kayıtları da görünebilir.

Bakım notları ve ilgili bitkiler

Kart verisi: Kew Plants of the World Online · GBIF · akvaryumpedia editörleri. Harita: © OpenFreeMap, © OpenMapTiles, © OpenStreetMap katkıcıları; sınırlar Natural Earth.

Ranunculus inundatus, akvaryumun ön ve orta alanına dikilen, orta zorlukta bir bitkidir. Az ışıkta yaşamaz değildir ama güzelliğini kaybeder; yaprak sapları uzar ve bitki seyrek, dağınık bir öbeğe döner. Alçak ve sık kalması için iyi bir LED aydınlatma, karbondioksit (CO2) ve düzenli gübre ister. Tabana dikilir ve tabanın üstünde ya da hemen içinde ilerleyen yan sürgünlerle yayılır. Koşullar uygun olduğunda birkaç ay içinde ön alanda alçak, sık bir örtü kurar.

Bitki, düğün çiçeği cinsinin akvaryumda su altında yaşayabilen az sayıdaki üyesinden biridir. Yaprağı, parmak gibi ayrılmış ince dilimleriyle küçük bir şemsiyeye benzer ve ön alandaki öteki halı bitkilerinden bu yüzden kolayca ayrılır. Doğada bataklık kıyısında yaşar ve serin suya alışıktır. Isıtıcılı akvaryumda da sorunsuz büyür, ama sıcak suyu sevmez.

Türkiye’de akvaryumcularda bilimsel adıyla, “Ranunculus inundatus” olarak satılır; yerleşmiş bir Türkçe adı yoktur. Çoğunlukla doku kültürü kabında, bazen de saksıda gelir. Türü 1817’de İsviçreli botanikçi Augustin Pyramus de Candolle, Robert Brown’ın Avustralya’dan topladığı örneklere dayanarak tanımladı. Akvaryum hobisine 2000’lerin başında girdi ve doğal görünümlü düzenlerde ön alan bitkisi olarak yer edindi.

Ranunculus Inundatus – Parçalı şemsiye biçimli yaprak
Parçalı şemsiye biçimli yaprak — Fotoğraf: Harry Rose from South West Rocks, Australia · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Nasıl Tanınır

Ranunculus inundatus, yaprağının biçimiyle tanınır. Yaprak ayası yuvarlaktır ve 1–3,5 cm genişliğindedir. Aya dipten itibaren derin biçimde ayrılmıştır; her dilim de ucunda yeniden çatallanır ve sonunda ortaya yelpaze gibi açılmış, ince parmaklı bir şemsiye çıkar. Dilimlerin genişliği yalnızca 0,5–2 mm’dir. Yaprak sapı ince ve diktir; şemsiyeyi tabandan birkaç santimetre yukarıda taşır.

Bitkinin gövdesi tabanın üstünde ya da hemen içinde sürünen ince bir yan sürgündür. Bu sürgünün boğumlarından aşağıya kökler, yukarıya da birkaç yapraklık küçük öbekler çıkar. Bir sürgün zamanla birçok yavru bitki taşır ve bitki böylece yana doğru yayılır.

Bitkinin boyunu ışık belirler. Güçlü ışık altında yaprak sapları kısa kalır ve bitki 5–10 cm’de durur. Zayıf ışıkta saplar 15 cm’yi geçer, şemsiyeler birbirinden uzaklaşır ve öbek seyrekleşir. Doğada su üstünde yetişen bitkinin sapları daha da uzayabilir.

Su üstünde yetişen bitki, ilkbahar ve yaz aylarında yaprakların üstüne yükselen dik saplarda parlak sarı çiçekler açar. Çiçek, beş ile dokuz taç yapraklı küçük bir düğün çiçeğidir. Su altında çiçek açmaz.

Doğada Nerede Yetişir

Ranunculus inundatus yalnızca Avustralya’da yetişir. Yayılışının merkezi güneydoğudadır. Yeni Güney Galler’in kıyı şeridinde ve yüksek düzlüklerinde, Victoria’nın büyük bölümünde ve Güney Avustralya’da yaygındır. Queensland’in güneyinden ve Batı Avustralya’dan da kayıtları vardır.

Yetiştiği yerler, kalıcı bataklıklar, göletler, set gölleri ve nehirlerin durgun kollarıdır. Bitki kıyıdaki ıslak çamurda su üstünde yaşar; su yükseldiğinde de su altında kalarak büyümeyi sürdürür. Bu iki yönlü yaşam, akvaryumda hem su altında hem de paludaryumda yetiştirilebilmesini açıklar. Yayıldığı bölgeler ılıman iklimlidir ve kışın su soğur; bitkinin serin suya dayanıklılığı buradan gelir.

Tür, uluslararası koruma listesinde henüz değerlendirilmemiştir. Doğal alanında birçok yerde sık görülen bir bitkidir ve tehdit altında sayılmaz. Akvaryumculardaki bitkiler doğadan değil, doku kültürü laboratuvarlarından ve üretim seralarından gelir.

Akvaryumdaki Yeri ve Dikimi

Güçlü ışıklı bir akvaryumda en iyi yeri ön alandır; orada alçak kalır ve kumla bitkiler arasındaki geçişi yumuşatır. Işığı orta düzeyde olan bir akvaryumda onu orta alana dikin. Uzayan yaprak sapları önündeki alçak bitkilerin arkasında kalır ve göze batmaz. Bitki, öteki ön alan bitkileriyle karıştırıldığında ya da boş bir kum alanının kenarında durduğunda güzel görünür.

Doku kültürü kabından dikim şu sırayla yapılır:

  1. Bitkiyi kabından çıkarın ve köklerdeki jeli ılık su altında parmaklarınızla yıkayıp temizleyin.
  2. Kabın içeriğini, her birinde birkaç yaprak ve kök bulunan altı yedi küçük parçaya ayırın.
  3. Parçaları cımbızla tabana, kökleri tamamen gömülecek ama yapraklar dışarıda kalacak biçimde dikin.
  4. Parçalar arasında 3–4 cm boşluk bırakın. Yan sürgünler bu boşluğu birkaç ay içinde doldurur.

Saksılı bitkide önce köklerin arasındaki taş yününü tamamen ayıklayın, sonra öbeği aynı şekilde küçük parçalara bölerek dikin. Besinli bir taban bitkinin işini çok kolaylaştırır. Yalnızca kum ya da çakıl kullanıyorsanız dikim yerlerinin yakınına kök tableti gömün.

En sık yapılan hata, bitkiyi tek bir sık öbek hâlinde dikmektir. Sıkışan bitki yükselir, alt yaprakları ışık alamaz ve öbek dağınık görünür. Küçük parçalar hâlinde, aralıklı dikilen bitki ise yana doğru yayılır ve alçak kalır.

Işık, Karbondioksit ve Gübre

Bitki en az orta düzeyde ışık ister. Akvaryumla birlikte gelen zayıf bir lamba altında yaşar ama yaprak sapları uzar, şemsiyeler seyrekleşir ve bitki ön alan bitkisi olmaktan çıkar. Ön alanda alçak ve sık bir örtü istiyorsanız güçlü bir LED aydınlatmayı günde 7–8 saat yakın.

Karbondioksit sistemi olmayan bir akvaryumda da yaşar, ancak yavaş büyür ve uzar. Karbondioksit verilen akvaryumda yeni yapraklar daha kısa saplı ve daha sık çıkar, yan sürgünler de hızlanır. Bu bitkiyle sık bir halı kurmak istiyorsanız karbondioksit sistemini neredeyse şart sayın.

Besinini hem kökten hem sudan alır ve bol gübre ister. Besinli taban ya da kök tabletleri yan sürgünleri besler. Suya düzenli olarak demir ve potasyum içeren bir sıvı gübre verin. Güçlü ışık ve karbondioksit varken gübre eksik kalırsa bitki ilk önce yeni yapraklarının renginden bunu gösterir.

Su Değerleri

Su sertliği ve pH konusunda geniş bir aralığa uyar. En iyi, yumuşak ya da orta sert ve hafif asidikten nötre kadar olan suda büyür. Sıcaklık konusunda bir serin su bitkisidir. En rahat 20–26 °C arasında büyür, 15 °C’ye kadar inen ısıtıcısız bir akvaryumda da yaşar. Suyu yaz aylarında uzun süre 28 °C’nin üstünde tutmayın.

Budama ve Bakım

Uzayan ya da sararan yaprağı, sapının dibinden makasla kesin. Bu, öbeğin alçak görünmesini sağlar ve alttaki yaprakların ışık almasına yardım eder. Bitki yerleştikten sonra yan sürgünleri hızla çoğalır ve öbek kendi içinde sıkışır. Sıkışan öbeği birkaç haftada bir seyreltin. Fazla sürgünleri dipten kesip çıkarın, istemediğiniz yöne giden sürgünleri de kısaltın.

Ön alanda kumun üstüne yayılan sürgünler, kumun temiz görünmesini isteyen bir düzende sınırı bozar. Bu sürgünleri düzenli olarak kesin; kesilen parçaları başka bir yere dikebilir ya da çoğaltmada kullanabilirsiniz.

Çoğaltma

Ranunculus inundatus yan sürgünle çoğaltılır ve bu iş çok kolaydır.

  1. Üzerinde üç beş yaprak öbeği ve kök bulunan bir sürgün parçası seçin.
  2. Parçayı makasla ana bitkiden ayırın.
  3. Parçayı köklerinden tabana dikin; birkaç hafta içinde yeni sürgün vermeye başlar.

Sık bir öbeği parçalara ayırarak da çoğaltabilirsiniz. Tohumla üretim akvaryumda yapılmaz; bitki su altında çiçek açmaz.

Sık Görülen Sorunlar

Yeni dikilen bitki büyümüyor

Yeni dikilen bitki ilk iki dört hafta neredeyse hiç büyümez. Bu, bitkinin yeni ortamına alışma süresidir ve olağandır. Su üstünde yetiştirilmiş saksılı bitki bu sırada eski yapraklarının bir kısmını sarartıp döker. Bitkiyi yerinden oynatmayın ve gübreyi kesmeyin. Alışma süresinden sonra bitki yan sürgün vermeye başlar ve hızlanır.

Yaprak sapları uzuyor, öbek seyrekleşiyor

Uzun, ince ve dik yaprak sapları ışığın ya da karbondioksitin yetersiz olduğunu gösterir. Aydınlatmayı güçlendirin, yüzen bitkilerin ışığı kesmesini önleyin ve mümkünse karbondioksit verin. Işığı artıramıyorsanız bitkiyi orta alana taşıyın. Uzamış yaprakları dipten kesmek, alttan yeni ve kısa yaprakların çıkmasını sağlar.

Yapraklar sararıyor

Yeni yapraklar soluk ya da sarı çıkıyorsa suda demir eksiktir. Demir içeren sıvı gübreyi düzenli verin. Yaşlı yapraklar sararıyor ve kenarlarından kuruyorsa potasyum ya da azot eksikliğine bakın. Güçlü ışık ve karbondioksit kullanılan bir akvaryumda gübre de ona göre artırılmalıdır.

Yaşlı yaprakları yosun tutuyor

Yosun, büyümesi yavaşlamış ve gölgede kalmış alt yapraklara yerleşir. Nedeni çoğunlukla dengesizliktir; ışık güçlü, karbondioksit ve gübre ise yetersizdir. Kaplanmış yaprakları dipten kesin, öbeği seyreltin ve su akışının bitkiye ulaştığından emin olun.

Hangi Akvaryuma Uyar

Bu bitki, ışığı güçlü ve karbondioksit verilen bitkili düzenler için uygundur. Küçük ve sakin balıkların yaşadığı akvaryumlarda sorunsuzdur. İnce kökleri ve yumuşak yaprakları nedeniyle tabanı eşeleyen, bitki söken ve yumuşak bitki yiyen balıklarla bir arada tutulmaz. Isıtıcısız bir akvaryumun serin suyuna dayanır, ancak orada da güçlü ışık ve gübre ister.

Küçük boyu ve ince dokusu sayesinde 30 litrenin altındaki akvaryumlarda ölçeği bozmaz. Böyle bir akvaryumda onu ön alana, güçlü ışık altında dikin.

Balık / canlı Durum Not
Tetra, rasbora ve öteki küçük sürü balıkları Uyumlu Bitkiye dokunmazlar.
Cüce karidesler Uyumlu Yaprakların arasında yem ararlar, bitkiye zarar vermezler.
Beta balığı Uyumlu Bitkiye dokunmaz; bitkinin güçlü ışık ve gübre istediğini unutmayın.
Coridoras ve tabanı eşeleyen küçük balıklar Dikkat Yeni dikilen küçük parçaları yerinden çıkarabilirler; bitki kök salana kadar bekleyin.
Japon balığı Uyumsuz Tabanı eşeler ve ince köklü bitkiyi söker.
Kazıcı cikletler Uyumsuz Tabanı sürekli kazdıkları için halı bitkisi tutunamaz.
Gümüş dolar gibi otçul balıklar Uyumsuz Yumuşak yapraklı bitkileri yerler.

Satın Alma ve Akvaryuma Ekleme

Türkiye’de bitkili akvaryum ürünleri satan akvaryumcularda ara sıra bulunur. En çok doku kültürü kabında satılır; bazı satıcılar saksılı bitki ya da kaptan çıkarılıp alıştırılmış tek parçalar da satar. Doku kültürü kabındaki bitki salyangoz, yosun ve ilaç kalıntısı taşımaz. Bu yüzden karides akvaryumu için en güvenli seçenektir.

Kaptaki bitkinin yeşil ve dik olmasına, jelin bulanık ya da küflü olmamasına bakın. Saksılı bitkide yaprakların sarı ya da çürük olmamasına ve köklerin beyaz olmasına dikkat edin. Saksılı bitkiyi akvaryuma koymadan önce akan suyun altında iyice yıkayın.

Saksılı bitkiler çoğunlukla su üstünde yetiştirilmiştir. Su altına geçince bir kısım yaprağını döker ve yerine daha küçük yapraklar çıkarır. İlk haftalarda görünür bir büyüme beklemeyin; bitki önce kök salar.

Benzer Bitkiler ve Karıştırılma Riski

Ticarette zaman zaman Ranunculus papulentus adıyla satılan bitkiler görülür. Bu adla gelen akvaryum bitkileri, Ranunculus inundatus’tan hiçbir yönüyle ayrılmaz. Su üstü formları da ikinci türden çok birinci türün tanımına uyar. Bu yüzden iki ad akvaryumculukta çoğu zaman aynı bitki için kullanılır.

Hydrocotyle Tripartita da yan sürgünle yayılan, ön alanda kullanılan bir bitkidir. Yaprağı üç yuvarlak dilime ayrılır ve dilimlerinin kenarı yuvarlaktır; ince parmaklı bir şemsiye oluşturmaz. Marsilea Hirsuta ise yonca biçiminde yapraklar verir ve karbondioksit olmadan da halı kurar.

Sıkça Sorulan Sorular

Ranunculus inundatus CO2 ister mi?

Ranunculus inundatus karbondioksit sistemi olmayan bir akvaryumda da yaşar, ama yavaş büyür ve yaprak sapları uzar. Alçak ve sık bir ön alan örtüsü için karbondioksit, güçlü ışık ve düzenli gübre gerekir.

Ranunculus inundatus nasıl dikilir?

Doku kültürü kabındaki bitkinin jeli yıkanır ve bitki altı yedi küçük parçaya bölünür. Parçalar cımbızla, aralarında 3–4 cm boşluk bırakılarak tabana dikilir. Yan sürgünler bu boşlukları birkaç ay içinde doldurur.

Ranunculus inundatus neden uzuyor?

Ranunculus inundatus’un yaprak sapları az ışıkta ve karbondioksit yetersiz kaldığında uzar. Aydınlatmayı güçlendirin ve karbondioksit verin. Işığı artıramıyorsanız bitkiyi orta alana taşıyın.

Ranunculus inundatus halı yapar mı?

Ranunculus inundatus güçlü ışık, karbondioksit ve gübre bulduğunda yan sürgünleriyle yayılır ve ön alanda alçak, sık bir örtü kurar. Zayıf ışıkta ise seyrek ve uzun kalır, halı oluşturmaz.

Ranunculus inundatus ısıtıcısız akvaryumda yaşar mı?

Ranunculus inundatus serin suya alışık bir bitkidir ve 15 °C’ye kadar inen ısıtıcısız bir akvaryumda yaşar. Asıl sorun sıcak sudur; suyu uzun süre 28 °C’nin üstünde tutmayın.

Ranunculus inundatus nano akvaryuma uygun mu?

Ranunculus inundatus küçük boyu ve ince yapraklarıyla 30 litrenin altındaki akvaryumlarda ölçeği bozmaz. Nano akvaryumda da alçak kalması için güçlü ışık ve düzenli gübre gerekir.

Kaynakça

  1. de Candolle, A. P. (1817). Regni Vegetabilis Systema Naturale, 1: 269. Paris.
  2. Briggs, B. G. & Makinson, R. O. (1990). Ranunculaceae. G. J. Harden (ed.), Flora of New South Wales, Cilt 1. New South Wales University Press, Kensington.
  3. Walsh, N. G. (1996). Ranunculaceae. N. G. Walsh & T. J. Entwisle (ed.), Flora of Victoria, Cilt 3, 35–63. Inkata Press, Melbourne.
  4. POWO (2026). Ranunculus inundatus R.Br. ex DC. Plants of the World Online, Royal Botanic Gardens, Kew. powo.science.kew.org.
  5. GBIF Secretariat (2026). Ranunculus inundatus R.Br. ex DC. GBIF Backbone Taxonomy. www.gbif.org.
  6. Leonida, E. (2020). Ranunculus inundatus. Tropical Fish Hobbyist Magazine. tfhmagazine.com.
  7. Flowgrow (2026). Ranunculus inundatus. Aquatic Plant Database. www.flowgrow.de.
  8. Tropica Aquarium Plants (2026). Ranunculus inundatus (022C TC), bitki veri sayfası. tropica.com.

💬 Yorum Yaz

🐟 akvaryumpedia