🐠 Türkiye'nin en kapsamlı akvaryum ansiklopedisi
Ana Sayfa › Ansiklopedi › Akvaryum Bitki Türleri › Epifit Bitkiler › Anubias › Anubias Glabra (Lanceolata)
Anubias

Anubias Glabra (Lanceolata)

📅 18 Kas 2026
Anubias Glabra (Lanceolata) (Anubias barteri var. glabra)
Fotoğraf: Ji-Elle · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Bilimsel ad Anubias barteri var. glabra N.E.Br. Diğer bilimsel adlar: Anubias glabra, Anubias lanceolata, Anubias minima
Familya Araceae Cins Anubias Grup Epifit IUCN LC · Asgari endişe (ana tür)
Türkiye'de Anubias Glabra · Anubias Lanceolata · Anubias Minima · Anubias Glabra Mini İngilizce Narrow-leaf anubias · Glabrous anubias

Bir bakışta

ZorlukKolay
IşıkAz ışık yeter
KarbondioksitGerekmez
Büyüme hızıYavaş
Boy10–20 cm
Akvaryumdaki yeriTaş-kök üstü, orta
Dikim şekliTaşa-köke bağlanır
BeslenmeSudan beslenir · taban önemsiz
Sıcaklık15–30 °C · ısıtıcısız olur
pH5–8
Karbonat sertliği0–15 °dKH
ÇoğaltmaRizom bölme, yan sürgün
Balıklara dayanımBalıklar yemez
Su üstündeYetişir · paludaryuma uygun
AkvaryumculardaYaygın · saksı, doku kültürü, çıplak kök

Hangi ihtiyaca uyar

Köken ve doğal yaşam alanı

Doğal olarak yetiştiği ülke Gözlem kaydı (GBIF)
Köken
Afrika
Doğal olarak yetiştiği ülkeler
Ekvator GinesiFildişi SahiliGabonGineKamerunKongo CumhuriyetiLiberyaNijerya

Anubias varyetelerinin en geniş alanına yayılanıdır; Gine'den Kongo'ya kadar Batı ve Orta Afrika'da yetişir. Güncel bitki listeleri varyeteyi Anubias barteri türünde birleştirdiği için haritadaki noktalar ana türe aittir.

Doğada yetiştiği yer

Yağmur ormanının gölgesindeki derelerde, taşkın alanındaki kayalara ve köklere tutunarak sık öbekler kurar. Yılın bir bölümünü su üstünde, yağışlı mevsimi akıntının altında geçirir.

Haritadaki noktalar ana türün (Anubias barteri) GBIF'teki 515 koordinatlı kaydının ülkelere dengeli dağıtılmış bir özetidir. Havuzlardan ve akvaryumlardan doğaya karışmış popülasyonların kayıtları da görünebilir.

Bakım notları ve ilgili bitkiler

Kart verisi: Kew Plants of the World Online · GBIF · akvaryumpedia editörleri. Harita: © OpenFreeMap, © OpenMapTiles, © OpenStreetMap katkıcıları; sınırlar Natural Earth.

Anubias glabra, dar ve sivri yapraklı bir anubias arayanlar için nana kadar kolay bir bitkidir. Karbondioksit (CO2) sistemi istemez, standart akvaryum lambası ona yeter ve gübresiz bir balık akvaryumunda da yaşar. Yeri bir taşın ya da kökün üstüdür. İplikle veya yapıştırıcıyla bağlanır ve rizomu, yani yaprakların çıktığı kalın yatay gövdesi kuma gömülmez. Akvaryumda 10–20 cm boylanır. Nanadan uzun, barteriden ince durduğu için orta alanda kökün dallarına ve taşların arasına iyi oturur.

Bu bitkinin asıl sorunu bakımı değil, adıdır. Türkiye’de akvaryumcularda “Anubias Glabra”, “Anubias Lanceolata”, “Anubias Minima” ve “Anubias Glabra Mini” etiketleriyle satılır. Bu adların dördü de botanik olarak aynı varyeteye ya da onun küçük kalan bir formuna aittir. “Anubias Congensis” etiketiyle gelen dar yapraklı bitkiler ise çoğu zaman başka bir türdür. Sayfanın büyük bölümü hangi etiketin ne olduğunu ve satın alırken nasıl ayırt edileceğini anlatır. Bakımın ortak kısmı ana tür Anubias barteri sayfasında ayrıntılıdır.

Bilimsel adı Anubias barteri var. glabra‘dır. İngiliz botanikçi Nicholas Edward Brown 1901’de aynı eserde hem bu varyeteyi hem de Anubias lanceolata türünü tanımladı. Auguste Chevalier ise 1909’da Fildişi Sahili’nden topladığı küçük bitkilere Anubias minima adını verdi. Wim Crusio 1979’da cinsi gözden geçirirken üç adın da aynı bitkiyi anlattığını gösterdi ve hepsini Anubias barteri var. glabra altında birleştirdi. “Glabra” Latincede tüysüz demektir; Brown bu bitkiyi yaprağının altı tüysüz olduğu için ayırmıştı. Güncel bitki listeleri varyeteleri ayrı saymaz, hepsini Anubias barteri türünde değerlendirir; hobide ise varyete adı satılan bitkiyi ayırmak için kullanılmaya devam eder.

Nasıl Tanınır

Anubias glabrayı öteki anubiaslardan ayıran şey yaprağının oranıdır. Yaprak ayası boyunun en az iki, çoğu zaman üç dört katı uzunluktadır. Biçimi mızrak ya da uzun elips gibidir, ucu sivridir ve en geniş yeri ortasında ya da biraz altındadır. Yaprağın dibi sapa doğru daralır ya da düz kesilmiş gibi durur. Kenarı düz olabilir, bazı bitkilerde hafifçe dalgalanır. Rengi orta ya da koyu yeşildir, dokusu anubiaslara özgü biçimde kalın ve derimsidir.

Doğada çok değişken bir bitkidir. Yabani bitkilerin yaprak ayası 6 ile 21 cm arasında uzayabilir. Yaprak sapı kimi bitkide ayadan kısadır, kimi bitkide ondan uzundur. Akvaryumda satılan bitkiler bu aralığın küçük ucundadır. Yaprak ayası çoğunlukla 10–12 cm uzunlukta, 3–4 cm genişliktedir ve bitki 10–20 cm boyda kalır. Rizomu zamanla 10–15 cm’yi geçecek kadar uzar ve yapraklar bu gövde boyunca sıralanır.

Akvaryumcuya gelen bitki çoğunlukla serada, yaprakları su üstünde yetiştirilmiştir. Su altına alındığında yapraklarını dökmez. Eski yapraklar yerinde kalır, yenileri biraz daha ince çıkar. Anubiaslara özgü koçan biçimindeki çiçeğini akvaryumda da açar.

Varyeteler ve Ticari Formlar

Glabra adı tek bir kültivarı değil, boyu ve yaprak biçimi birbirinden biraz farklı birçok formu kapsar. Türkiye’de görülen etiketler şunları anlatır:

  • Anubias Glabra etiketli bitkiler çoğunlukla dik duran, uzun elips biçimli ve sivri uçlu yapraklı formdur. Yaprakları biraz asimetrik olabilir ve bitki 15–20 cm boylanır.
  • Anubias Minima, yıllar önce Kamerun’dan getirilen küçük bitkilerin satış adıdır ve botanik olarak glabranın eski adıdır. Bu formun yaprakları daha dar ve koyu yeşildir, kenarları dalgalıdır ve yan tarafa doğru yatay açılır. Bitki 10–15 cm’de kalır. Yurt dışında aynı bitki “Kruising” adıyla da satılır. Türkiye’de beyaz alacalı yapraklı bir “Minima Variegated” formu da zaman zaman bulunur.
  • Anubias Lanceolata, dar ve mızrak yapraklı anubiaslara uzun süredir verilen bir satış adıdır. Botanik olarak glabrayla aynı bitkidir. Yine de bu etiketle satılan bitkilerin bir kısmının, yaprakları daha da ince olan Anubias barteri var. angustifolia olma ihtimali vardır.
  • Anubias Glabra Mini, Türkiye’de saksıda ve doku kültürü kabında satılan küçük formun adıdır. Bu ad için botanik bir kayıt yoktur. Satıcıların tarif ettiği dar ve dalgalı yaprak, minimaya çok benzer. Doku kültüründen çıkan genç bitkiler ilk aylarda zaten küçük olduğu için “mini” etiketli bir bitki zamanla normal glabra boyuna da ulaşabilir.

Bütün bu formların bakımı aynıdır. Aralarındaki fark yaprağın genişliği, kenarının dalgası ve bitkinin boyudur.

Doğada Nerede Yetişir

Anubias glabra, anubias varyeteleri arasında en geniş alana yayılanıdır. Batı Afrika’da Gine’den başlar, Liberya, Fildişi Sahili, Nijerya ve Kamerun üzerinden Bioko Adası’na, Gabon’a ve Kongo’ya kadar uzanır. Karttaki haritada görülen gözlem noktaları ana tür Anubias barteri‘ye aittir, ama bu varyetenin alanı ana türünkiyle büyük ölçüde örtüşür.

Yağmur ormanının içindeki derelerde, gölgede yetişir. Taşkın alanındaki kayalara ve kıyıdaki köklere tutunur, kimi yerde kıyı boyunca sık öbekler kurar. Aynı derelerde çoğu zaman Bolbitis heudelotii ve Crinum natans ile yan yana yaşar. Yılın bir bölümünü su üstünde, yağışlı mevsimi akıntının altında geçirir. Akvaryumdaki az ışık ihtiyacı ve taşa bağlanması da buradan gelir.

Ana tür uluslararası koruma listesinde “Asgari Endişe” sınıfındadır. Akvaryumculardaki bitkiler doğadan toplanmaz, seralarda ve doku kültürü laboratuvarlarında üretilir.

Akvaryumdaki Yeri ve Dikimi

Anubias glabranın en iyi yeri orta alandır. Dar yaprakları dik durduğu için bir kökün dallarına ya da iki taşın arasına bağlandığında, barteri kadar yer kaplamadan yükseklik verir. 60 litre ve üstündeki akvaryumlarda ölçeği iyi tutar. Daha küçük bir akvaryumda minima formunu seçin ve bitkiyi ön camdan uzağa yerleştirin.

Bağlama işi nanadakiyle aynıdır. Bitkiyi saksısından çıkarın, taş yününü köklerin arasından tamamen ayıklayın ve rizomu taşa ya da köke misinayla veya jel kıvamlı akvaryum yapıştırıcısıyla tutturun. Uzun ve dik yapraklar bitkinin ağırlık merkezini yukarı taşır. Bu yüzden küçük ve hafif bir taş yerine yassı, ağır bir taş ya da sabit duran bir kök kullanın. Rizomu iki noktadan sararsanız bitki akıntıda dönmez.

Tabana koymak isterseniz yalnızca kökleri kuma gömün. Rizom kumun üstünde, tamamı görünür biçimde durmalıdır. Rizomun iki yanına birer küçük taş koymak bitkiyi dik tutar. En sık yapılan hata, saksıdan çıkan bitkiyi diğer köklü bitkiler gibi tabana dikmektir.

Işık, Karbondioksit ve Gübre

Az ışık ona yeter. Standart bir akvaryum lambası günde 6–8 saat yandığında sağlıklı büyür. Orta düzeyde ışıkta yapraklar biraz daha sık çıkar, ama güçlü ışık uzun ömürlü yaprakların üzerinde yosunu besler. Güçlü aydınlatmalı akvaryumda bitkiyi uzun bitkilerin ya da kökün gölgesine yerleştirin.

Karbondioksit sistemi gerekmez. Karbondioksit verilen akvaryumda daha hızlı büyür ve yaprakları daha sağlam çıkar, ama bu fark bir sistem kurmayı gerektirmez. Besinini ağırlıklı olarak sudan alır. Balıklı bir akvaryumda ek gübre çoğu zaman gerekmez; yeni yapraklar soluk çıkarsa haftada bir yarım doz sıvı gübre verin.

Su Değerleri

Su değerlerinde seçici değildir. Yumuşak ve asidik sudan sert ve bazik suya kadar geniş bir aralıkta yaşar ve Türkiye’deki şebeke sularına uyar. En iyi 22–26 °C’de büyür, 30 °C’ye kadar dayanır. Isıtıcısız bir salon akvaryumunda da yaşar; su 18 °C’nin altına indiğinde yalnızca büyümesi durur.

Budama ve Bakım

Budama ihtiyacı çok azdır. Sararmış ya da yosunla kaplanmış yaprağı, sapının rizoma birleştiği yerden keskin bir makasla kesin. Glabranın rizomu yatay uzar ve yapraklar bu gövde boyunca dizilir. Rizom bağlandığı taştan ya da kökten taşmaya başladığında ucundan kesin; kesilen parça yeni bir bitki olur. Dar yaprakların üzerindeki tortuyu su değişimi sırasında parmakla silebilirsiniz.

Çoğaltma

Anubias glabra, rizomu bölünerek çoğaltılır. Bitkiyi sudan çıkarın ve rizomu temiz, keskin bir bıçakla tek hamlede kesin. Her parçada en az üç dört yaprak ve birkaç kök kalmalıdır. Parçaları ayrı taşlara bağlayıp gölgeli bir yere koyun. Rizom boyunca yandan çıkan küçük sürgünler de birkaç yaprak verdikten sonra ana gövdeden ayrılabilir. Ucu kesilen eski rizom bir süre sonra yandan yeniden sürer.

Sık Görülen Sorunlar

Rizom çürüyor

Çürüyen rizom yumuşar, kararır ve kötü kokar; yapraklar sapından kolayca kopar. En sık nedeni rizomun kuma gömülmesidir. Yumuşamış kısmı sağlam ve yeşil dokuya kadar kesip atın, kalan parçayı bir taşa bağlayın.

Yapraklar yosun tutuyor

Yavaş büyüyen yaprakların kenarında siyah tüyler ya da yüzeyinde sert yeşil noktalar belirir. Bitkiyi gölgeye alın ya da aydınlatmayı günde 6–8 saate indirin. Tamamen kaplanmış yaprağı dipten kesin.

Bitki devriliyor

Dik ve uzun yapraklı glabra, küçük bir taşa bağlandığında balıklar çarptığında ya da su değişiminde devrilir. Bitkiyi ağır ve yassı bir taşa ya da sabit bir köke, rizomun iki noktasından yeniden bağlayın.

Aldığım bitki beklediğimden çok büyüdü

“Mini” ya da “minima” etiketiyle alınan bitkinin yaprakları birkaç ay sonra 10 cm’yi geçiyorsa, bitki büyük ihtimalle doku kültüründen çıkmış genç bir glabradır. Bu bir sorun değildir. Bitkiyi akvaryumun orta alanına taşıyın ya da rizomunu bölerek küçük tutun.

Hangi Akvaryuma Uyar

Anubias glabra, ana türü gibi bitki yaşatmanın zor olduğu akvaryumlarda değerlidir. Sert yaprağını otçul balıklar yemez. Japon balığı akvaryumunun serin suyuna ve Malavi cikletlerinin sert, bazik suyuna dayanır. Bu akvaryumlarda bitkiyi kuma dikmeyin, ağır bir taşa bağlayın. Karidesler yaprağın üstündeki biyofilmi otlar ve bitki gübresiz, karbondioksitsiz düzende sorunsuz yaşar. Diskus akvaryumunun sıcak ve yumuşak suyuna da uyar.

Balık / canlı Durum Not
Oranda ve öteki japon balıkları Uyumlu Yaprağı yemez. Bitki taşa bağlı olmalıdır, çünkü tabana dikileni eşeleyip söker.
Malavi cikletleri Uyumlu Sert ve bazik suya dayanır; kayaya bağlı olduğu için kazılan kumdan etkilenmez.
Astronot balığı ve öteki iri cikletler Dikkat Yaprağı yemez ama bitkiyi çekip söker. Yapıştırıcıyla ağır bir taşa tutturun.
Diskus Uyumlu Sıcak ve yumuşak suya dayanır, ışığı az olan diskus akvaryumunda büyür.
Lepistes, tetra ve rasbora gibi topluluk balıkları Uyumlu Bitkiye dokunmazlar.
Cüce karidesler Uyumlu Yaprakta biyofilm otlarlar. Yeni bitkiyi ilaç kalıntısına karşı birkaç gün ayrı suda bekletin.
Ancistrus ve öteki vantuzlu balıklar Dikkat Aç kaldıklarında yaprak yüzeyini kazırlar; ek yem verin.
İri kerevitler Uyumsuz Kıskaçlarıyla yaprak saplarını keser ve bitkiyi söker.

Satın Alma ve Akvaryuma Ekleme

Akvaryumcularda saksıda, doku kültürü kabında ve saksısız tek kök olarak satılır. Saksısız bitkiler çoğu zaman yaprak sayısıyla tanımlanır. Doku kültürü kabındaki bitki küçük ama temizdir; salyangoz, yosun ve ilaç kalıntısı taşımaz. Saksılı bitkiyi ise akvaryuma koymadan önce akan suyun altında yaprak yaprak yıkayın.

Etikete değil yaprağa bakın. Glabranın yaprağı en az iki kat uzun ve sivri uçludur. Yaprağı neredeyse yuvarlak ya da yumurta biçimli bir bitki nana ya da barteridir. Yaprağı çok ince, şerit gibi uzun bitki ise angustifolia ya da başka bir türdür. “Congensis” etiketli bitkiyi glabra diye almayın. Bu ad çoğunlukla çok daha iri boylanan Anubias afzelii‘ye verilir. Sağlıklı bitkinin rizomu sert ve yeşildir; yumuşak ya da kararmış rizomlu bitkiyi almayın.

İlk haftalarda büyüme beklemeyin. Bitki önce kök salar ve bu sırada bir iki eski yaprağını bırakabilir. Rizomun ucunda açılan ilk açık yeşil yaprak, bitkinin yerine alıştığını gösterir.

Benzer Bitkiler ve Karıştırılma Riski

Aynı türün öteki varyeteleri glabrayla en sık karıştırılan bitkilerdir. Anubias nana‘nın yaprağı yumurta biçimlidir, 6 cm’yi geçmez ve sapı ayasından kısadır. Anubias barteri‘nin yaprağı geniştir, dibi düz kesilmiş ya da kalp biçimlidir ve bitki 25–45 cm boylanır. Anubias barteri var. angustifolia‘nın yaprağı ise boyunun beş katından uzun ve 3,5 cm’den dardır. Bu varyete sıklıkla “lanceolata” ya da “afzelii” diye etiketlenir.

Anubias afzelii, Batı Afrika’nın en batısındaki ırmak kıyılarında yetişen iri bir türdür ve yaprak ayası 40 cm’yi geçebilir. Glabra eskiden bu adla da satılırdı. Ticarette “congensis” etiketini de çoğunlukla bu tür taşır. Anubias heterophylla uzun saplı, dalgalı kenarlı yapraklarıyla ayrılır; botanik olarak congensis adı ona aittir. Anubias hastifolia‘nın yaprak dibinde ise iki yana açılan kulakçıklar bulunur.

Sıkça Sorulan Sorular

Anubias glabra ile Anubias lanceolata aynı bitki mi?

Botanik olarak aynı bitkidir. Anubias lanceolata adı 1979’dan beri Anubias barteri var. glabra’nın eski adı sayılır. Ticarette bu etiketle satılan bitkilerin bir kısmı ise yaprakları daha ince olan angustifolia varyetesi olabilir.

Anubias minima ne kadar büyür?

Anubias minima glabranın küçük kalan bir formudur ve akvaryumda 10–15 cm boylanır. Yaprakları dar, dalgalı kenarlı ve yana açılır. Doku kültüründen gelen genç bitkiler ilk aylarda daha küçük görünür.

Anubias glabra CO2 ister mi?

Anubias glabra karbondioksit sistemi istemez. Standart akvaryum lambası altında, gübresiz bir balık akvaryumunda sağlıklı büyür. Karbondioksit verilirse yaprakları biraz daha sık çıkar.

Anubias glabra kuma dikilir mi?

Anubias glabranın yalnızca kökleri kuma girebilir, rizomu kumun üstünde kalmalıdır. Gömülen rizom çürür. Dik ve uzun yapraklı olduğu için bitkiyi ağır bir taşa ya da köke bağlamak en güvenli yoldur.

Anubias congensis glabra mıdır?

Hayır. Congensis botanik olarak Anubias heterophyllanın eski adıdır ve ticarette çoğunlukla çok daha iri boylanan Anubias afzelii’ye verilir. Glabra bu etiketle ancak yanlışlıkla satılır.

Japon balığı anubias glabrayı yer mi?

Japon balığı anubias glabranın sert yaprağını yemez ve bitki ısıtıcısız akvaryumun serin suyuna dayanır. Japon balığı tabana dikilen bitkiyi eşeleyip söktüğü için bitkiyi bir taşa ya da köke bağlayın.

Kaynakça

  1. Brown, N. E. (1901). Anubias lanceolata ve Anubias barteri var. glabra. Flora of Tropical Africa, 8(1), 183 ve 185.
  2. Chevalier, A. (1909). Anubias minima. Journal de Botanique (Morot), sér. 2, 2, 134.
  3. Crusio, W. (1979). A revision of Anubias Schott (Araceae) (Primitiae Africanae XII). Mededelingen Landbouwhogeschool Wageningen, 79(14), 1–48.
  4. Kuetegue, F., Sonké, B. & Ameka, G. K. (2019). A checklist of rheophytes of Cameroon. PhytoKeys, 121, 81–131.
  5. Ghogue, J.-P. (2020). Anubias barteri. The IUCN Red List of Threatened Species 2020: e.T185219A140382044.
  6. POWO (2026). Anubias barteri var. glabra N.E.Br. ve Anubias barteri Schott. Plants of the World Online, Royal Botanic Gardens, Kew. powo.science.kew.org.
  7. GBIF Secretariat (2026). Anubias barteri Schott. GBIF Backbone Taxonomy. www.gbif.org.
  8. Tropica Aquarium Plants (2026). Anubias barteri var. glabra (101C), bitki veri sayfası. tropica.com.
  9. Flowgrow (2026). Anubias barteri var. glabra; Anubias minima; Anubias lanceolata; Anubias afzelii. Aquatic Plant Database. www.flowgrow.de.
  10. Aquasabi (2026). Anubias barteri var. glabra; Anubias barteri var. glabra ‘Minima’, bitki veri sayfaları. www.aquasabi.de.

💬 Yorum Yaz

🐟 akvaryumpedia