Anubias Nana Çeşitleri (Golden, Pinto, Stardust, Micro)
Bir bakışta
Hangi ihtiyaca uyar
Köken ve doğal yaşam alanı
Bu formlar seralarda ve doku kültürü laboratuvarlarında seçilmiş kültivarlardır, doğada yaşam alanları yoktur. Harita, ata bitki nananın (Kamerun'un güneybatısı) ve Anubias barteri türünün yayılışını gösterir.
Ata bitki nana, yağmur ormanının gölgesinde hızlı akan sığ derelerde kayalara ve ağaç köklerine tutunarak yetişir.
Haritadaki noktalar ana türün (Anubias barteri) GBIF'teki 515 koordinatlı kaydının ülkelere dengeli dağıtılmış bir özetidir. Havuzlardan ve akvaryumlardan doğaya karışmış popülasyonların kayıtları da görünebilir.
Bakım notları ve ilgili bitkiler
Kart verisi: Kew Plants of the World Online · GBIF · akvaryumpedia editörleri. Harita: © OpenFreeMap, © OpenMapTiles, © OpenStreetMap katkıcıları; sınırlar Natural Earth.
Anubias nananın Golden, Pinto, Stardust ve Micro gibi çeşitleri, ata bitki kadar kolay yaşayan ama rengi, deseni ya da boyuyla ondan ayrılan üretim formlarıdır. Hiçbiri karbondioksit (CO2) sistemi istemez ve hepsi standart akvaryum lambasıyla yetinir. Hepsi kuma dikilmez, bir taşa ya da köke bağlanır. Rizomları gömülürse nana gibi onlar da çürür. Aralarında bakımı en çok farklılaşan form Pinto’dur. Onun beyaz deseni ışığa bağlıdır; ışık az gelirse yeni yapraklar düz yeşil çıkar, fazla gelirse beyaz kısımlar yanar ve yosun tutar.
Bu çeşitlerin bağlanması, su değerleri, budanması ve çoğaltılması Anubias Nana sayfasında anlatıldığı gibidir. Bu sayfa her formu tanıtır ve yalnızca farklı olan konuları anlatır. Bu farklar renk ve desenin korunması, alacalı yaprağın neden daha yavaş büyüdüğü, satıldıkları adların karmaşası ve hangi formun hangi akvaryuma yakıştığıdır. En küçük yeşil form ‘Petite’ ayrı bir sayfada, Anubias Nana Petite başlığı altında anlatılır.
Türkiye’de akvaryumcularda bu bitkiler çoğu zaman form adıyla satılır: “Anubias Nana Gold”, “Anubias Nana Pinto”, “Anubias Stardust Mini”, “Anubias Microgreen” gibi. Hepsi Anubias barteri var. nana soyundan seçilmiş kültivarlardır ve doğada ayrı bir yaşam alanları yoktur. Güncel bitki listeleri bu formları ayrı birer tür saymaz; nanayla birlikte hepsini Anubias barteri türünün içinde değerlendirir.
Nasıl Tanınır
Bütün çeşitlerde bitkinin yapısı nanayla aynıdır. Yatay ilerleyen yeşil bir rizomdan kısa saplı, kalın ve derimsi yapraklar çıkar; kökler rizomun alt yüzünden uzanır. Çeşitleri birbirinden ayıran şey yaprağın rengi, deseni, biçimi ve boyudur. Çoğu form akvaryumda 5–10 cm boyda kalır, en küçükleri 3–6 cm’yi geçmez.
Renkli formlarda desen her yaprakta biraz farklı çıkar. Satın aldığınız saksıdaki görüntü, bitkinin akvaryumda alacağı hâlin tam bir garantisi değildir. Serada su üstünde yetiştirilmiş bitkinin rengi çoğu zaman daha açıktır ve akvaryumda çıkan yeni yapraklar biraz daha koyu olabilir.
Varyeteler ve Ticari Formlar
Aşağıdaki formların hepsi Türkiye’de akvaryumcularda satılır. Kimi saksıyla, kimi saksısız tek bitki olarak, kimi de doku kültürü kabında ya da ön siparişle gelir. Yuvarlak yapraklı ‘Coin Leaf’ ile ‘Mini Coin’ ve küçük ‘Petite’ / ‘Bonsai’ formu ana sayfalarda anlatıldığı için burada tekrar edilmez.
Anubias Nana Golden (Gold)
Golden, genç yaprakları sarı-yeşil ya da limon sarısı çıkan formdur. Yaprak yaşlandıkça yeşile döner ve açık ya da orta yeşil bir tona oturur. Bu yüzden sağlıklı bir Golden’da tepede sarı, altta yeşil yapraklar bir arada görülür. Boyu nana kadardır ve 5–10 cm’de kalır. Yeşil nanadan biraz daha yavaş büyür, çünkü açık renkli yaprakta ışığı işleyen yeşil boya daha azdır.
Akvaryumcularda “Anubias Nana Gold” ya da “Anubias Nana Golden” adıyla satılır ve renkli formların en kolay bulunanıdır. Saksıyla, saksısız ya da lav taşına ve köke bağlı olarak gelir. Bakımı yeşil nanayla aynıdır ve az ışıkta da yaşar. Yaşlı yaprağın yeşile dönmesi bir besin eksikliği değildir. Yeni yapraklar ise hem sarı hem de cılız ve yumuşak çıkıyorsa suda besin eksiktir.
Anubias Nana Pinto
Pinto’nun 3–6 cm’lik yaprakları beyaz, açık yeşil ve koyu yeşil lekelerle alacalanır. Desen her yaprakta farklıdır; kimi yaprak neredeyse bembeyaz, kimi yalnızca birkaç beyaz çizgiyle çıkar. Formların en yavaş büyüyeni ve en naziği budur. Beyaz kısımlarda yeşil boya yoktur, bu yüzden bitki besinini yalnızca yaprağın yeşil kısmıyla üretir.
Pinto’nun deseni ışığa bağlıdır. Az ışıkta bitki yeşil kısmı büyütür ve yeni yapraklar tamamen yeşil çıkabilir. Fazla ışıkta ise beyaz kısımlar kahverengileşir, incelir ve üzerine yosun yerleşir. Bu formu ne lambanın tam altına ne de akvaryumun en karanlık köşesine koyun. Orta ışık alan, öğleden sonra gölgeye kalan bir taş yeri ona en uygun yerdir.
Akvaryumcularda “Anubias Nana Pinto” adıyla, çoğunlukla ithal ve saksısız tek bitki olarak satılır; küçük boylu “mini” seçeneği de vardır. Yurt dışında doku kültürü kabında da üretilir.
Anubias Stardust
Stardust’ın koyu yeşil yaprakları ince, açık renkli noktalarla serpiştirilmiştir. Bu noktalar yıldızlı bir geceyi andırır ve her bitkide farklı dağılır. Pinto’nun geniş beyaz lekelerinden farklı olarak Stardust’ta yaprağın büyük kısmı yeşil kalır. Bu yüzden bitki Pinto’dan daha dayanıklıdır ve az ışıkta da sağlıklı büyür. Boyu 5–15 cm arasında değişir, yavaş ve toplu büyür.
Türkiye’de en sık “Anubias Stardust Mini” adıyla saksılı satılır, ithal tek bitki ya da ön siparişle saksılı olarak da gelir. Yurt dışında aynı desenin iri yapraklı bir seçimi ‘Giant Stardust’ adıyla satılır. Satın alırken boyu bu adlardan değil, bitkinin yaprağından anlayın.
Anubias Micro ve Microgreen
Micro, tırnak büyüklüğünde parlak yeşil yaprakları olan, sık ve toplu büyüyen çok küçük bir nana formunun ticari adıdır. Akvaryumcularda çoğunlukla “Anubias Microgreen” adıyla, steril doku kültürü kabında satılır. Boyu 3–6 cm’de kalır ve nanadan da yavaş büyür.
Bu adın kesin bir tanımı yoktur. “Micro”, “mini” ve “mini mini” adlarıyla satılan bitkilerin bir bölümü aslında ‘Petite’ ya da ‘Bonsai’ formudur. Bu yüzden etiketten çok, yetişkin yaprağın boyuna bakın. Bakımı ve bağlanması Anubias Nana Petite sayfasında anlatıldığı gibidir. Kaptan çıkan minik sürgünler tek tek değil, üç dört sürgünlük gruplar hâlinde bağlanırsa daha iyi tutunur.
Anubias Nana Kirin
Kirin’in koyu yeşil, yumurta biçimli yaprakları belirgin biçimde dalgalı kenarlıdır ve 3–4 cm’de kalır. Yavaş büyür ve az ışıkta sağlıklı kalır. Türkiye’de “Anubias nana Mini Kirin” adıyla saksılı ya da küçük köke bağlı olarak ön siparişle gelir.
| Form | Görünüş | Boy | Büyüme | Not |
|---|---|---|---|---|
| Golden (Gold) | Genç yaprak limon sarısı, yaşlısı açık yeşil | 5–10 cm | Yavaş, nanadan biraz yavaş | En kolay bulunan renkli form; bakımı nanayla aynıdır. |
| Pinto | Beyaz, açık ve koyu yeşil alacalı | 5–8 cm | Çok yavaş | Işığı dengeli ister; az ışıkta yeşile döner, fazla ışıkta beyaz kısım yanar. |
| Stardust | Koyu yeşil üstünde ince açık noktalar | 5–15 cm | Yavaş | Az ışıkta da yaşar; “Mini” ve “Giant” seçimleri vardır. |
| Micro / Microgreen | Tırnak büyüklüğünde parlak yeşil yaprak | 3–6 cm | Çok yavaş | Çoğunlukla doku kültürü kabında satılır; adı ‘Petite’ ile karışır. |
| Kirin | Koyu yeşil, kenarı dalgalı yaprak | Yaprağı 3–4 cm | Yavaş | Ön siparişle gelir; nano akvaryuma uyar. |
Doğada Nerede Yetişir
Bu formların hiçbiri doğada yetişmez; hepsi seralarda ve doku kültürü laboratuvarlarında seçilmiş kültivarlardır. Ata bitki nana yalnızca Kamerun’un güneybatısında, Kamerun Dağı eteklerinden inen gölgeli derelerde bilinir. Karttaki harita ata bitkinin ve Anubias barteri türünün yayılışını gösterir. Doğadaki yaşam alanı ve koruma durumu Anubias Nana sayfasında anlatılır.
Akvaryumdaki Yeri ve Dikimi
Bütün formlar taşa ya da köke iplikle, misinayla veya jel kıvamlı akvaryum yapıştırıcısıyla bağlanır. Saksıdan çıkarma, taş yünü temizliği ve bağlama sırası nanayla aynıdır. Rizomu kuma gömmeyin; yalnızca kökleri gömülebilir. Küçük formlar ince kumda kolayca gömüldüğü için tabana koyacağınız bitkiyi önce küçük bir taşa bağlayın.
Renkli formları yerleştirirken ışığı düşünün. Golden ve Stardust ön alanda, koyu yeşil bitkilerin önünde ya da bir taşın tepesinde göze çarpar. Pinto’yu güçlü lambanın tam altına değil, bir kökün ya da uzun bitkilerin yarı gölgesine koyun. Micro ve Kirin ölçeği bozmadığı için nano akvaryumda ve taş aralarında ayrıntı işi görür.
Işık, Karbondioksit ve Gübre
Golden, Stardust, Micro ve Kirin az ışıkla yetinir ve standart akvaryum lambası, günde 6–8 saat yandığında, onlara yeter. Pinto da az ışıkta yaşar, ama deseni ancak orta ışıkta korunur. Bütün formlarda fazla ışık yaprak üzerinde nokta yosunu ve sakal yosunu olarak geri döner. Açık renkli ve alacalı yapraklarda bu yosun daha çabuk göze batar.
Karbondioksit sistemi hiçbirine gerekmez. Besinlerini ağırlıklı olarak sudan alırlar. Balıklı bir akvaryumda haftada bir, şişede yazan dozun yarısı kadar sıvı gübre renkli formların yeni yapraklarını sağlam tutar. Alacalı formlar yeşil nanadan daha az besin üretir, bu yüzden besinsiz kalmaya da daha çabuk tepki verir.
Su Değerleri
Su değerlerinde nana kadar geniş bir aralığa uyarlar. Yumuşak ve asidik sudan sert ve bazik suya kadar yaşarlar ve Türkiye’deki şebeke sularının çoğu onlara uyar. Renkli formlar için ısıtıcılı akvaryum daha güvenlidir. Su 18 °C’nin altına indiğinde büyümeleri durur ve zaten yavaş olan bu bitkiler aylarca yerinde sayar.
Budama ve Bakım
Budama nanadaki gibi yapılır. Sararan, kahverengileşen ya da yosunla kaplanan yaprağı sapının rizoma birleştiği yerden kesin. Bu formlar çok yavaş yaprak verdiği için bir seferde birden fazla yaprak almayın.
Alacalı formlarda bir işi daha ihmal etmeyin. Pinto’da rizomun bir dalı yalnızca düz yeşil yapraklar vermeye başlarsa, o dalı ana rizomla birleştiği yerden kesin. Çoğu alacalı bitkide olduğu gibi yeşil dal desenli kısımdan hızlı büyür ve zamanla bitkiyi kaplayabilir. Tamamen beyaz çıkan yaprak besin üretemez ve çoğu zaman uzun yaşamaz; çürümeye başladığında onu dipten alın.
Çoğaltma
Bütün formlar rizom bölünerek çoğaltılır ve yöntem nanayla aynıdır. Her parçada en az üç dört yaprak kalmalıdır. Pinto’yu bölerken desenle yeşilin dengeli dağıldığı parçaları seçin. Yalnızca beyaz yapraklı bir parça tek başına zor büyür. Bu formlar çok yavaş büyüdüğü için bitkinin bölünecek büyüklüğe gelmesi yıllar alabilir.
Sık Görülen Sorunlar
Pinto’nun yeni yaprakları düz yeşil çıkıyor
Bitki ışığı yetmediği için yeşil kısmı büyütüyordur. Onu biraz daha aydınlık bir yere alın, ama lambanın tam altına koymayın. Rizomun bir dalı sürekli yeşil yaprak veriyorsa o dalı kesin.
Pinto’nun beyaz kısımları kahverengileşiyor
Pinto’nun beyaz lekeleri güçlü ışıkta yanar, kahverengileşir ve zamanla delinir. Bitkiyi yarı gölgeye taşıyın ya da aydınlatma süresini günde 6–8 saate indirin. Zarar gören yaprak eski hâline dönmez; yeni yaprak çıktıkça onu dipten kesin.
Yapraklar yosun tutuyor
Yaprakları yıllarca yaşayan bu yavaş bitkilerde yosun nanadaki kadar sık görülür. Açık renkli yaprakta koyu yosun daha çok dikkat çeker. Nedeni ve çözümü nanayla aynıdır. Işığı azaltın, hafif kaplanmış yaprağı su değişiminde parmakla silin, tamamen kaplanmış olanı kesin.
Rizom çürüyor
Çürüyen rizom yumuşar, kararır ve kötü kokar. En sık nedeni rizomun gömülmesi ya da yolda ezilmesidir. Yumuşayan kısmı sağlam yeşil dokuya kadar kesin ve sağlam parçayı bir taşa bağlayın. Doku kültüründen çıkan ince rizomlu minik formlarda yapıştırıcının rizomun altını tamamen kaplaması da çürümeye yol açar.
Hangi Akvaryuma Uyar
Bu çeşitler nananın uyduğu akvaryumların çoğuna uyar. Küçük boyları ve renkleri yüzünden en çok nano akvaryumlarda, karides akvaryumlarında ve beta akvaryumlarında kullanılırlar. Sert ve derimsi yaprakları otçul balıklara nanadaki kadar dayanıklıdır. Yine de yavaş büyüyen ve pahalı bu formları, bitkileri söken iri cikletlerin ya da tabanı eşeleyen japon balıklarının akvaryumuna koymak yerine ata bitki nanayı tercih edin.
| Balık / canlı | Durum | Not |
|---|---|---|
| Cüce karidesler | Uyumlu | Yaprakta biyofilm otlarlar ve yaprakları temiz tutarlar. Yeni bitkiyi ilaç kalıntısına karşı birkaç gün ayrı suda bekletin. |
| Beta balığı | Uyumlu | Küçük formlar beta akvaryumunun ölçeğine uyar. |
| Lepistes, tetra ve rasbora gibi topluluk balıkları | Uyumlu | Bitkiye dokunmazlar. |
| Diskus | Uyumlu | Sıcak ve yumuşak suya dayanır; kökün gölgesine bağlanır. |
| Ancistrus ve öteki vantuzlu balıklar | Dikkat | Aç kaldıklarında yaprağı kazırlar. Pinto’nun ince beyaz kısımları bu kazımaya en az dayanan yerdir. |
| Japon balığı | Dikkat | Yaprağı yemez, ama bitkiyi söker ve serin su bu formların büyümesini durdurur. |
| Astronot balığı ve öteki iri cikletler | Uyumsuz | Küçük bitkiyi söker ve taşıyla birlikte devirir. |
| İri kerevitler | Uyumsuz | Bitkileri kıskaçlarıyla keser ve söker. |
Satın Alma ve Akvaryuma Ekleme
Golden saksılı, saksısız ya da taşa bağlı olarak sık bulunur. Pinto, Stardust ve Kirin daha çok ithal tek bitki olarak ya da ön siparişle gelir. Micro ise çoğunlukla doku kültürü kabında satılır. Doku kültürü kabındaki bitki salyangoz, yosun ve ilaç kalıntısı taşımaz. Saksılı bitkiyi ise akvaryuma koymadan önce yaprak yaprak yıkayın.
Renkli formda sağlıklı bitki seçmek için rizoma ve desene birlikte bakın. Rizom sert ve yeşil olmalıdır. Pinto ve Stardust’ta desen her bitkide farklıdır, bu yüzden mümkünse bitkiyi görerek seçin. Yeşil kısmı hiç olmayan, neredeyse bembeyaz bir Pinto gözü alır ama yavaş büyür ve uzun yaşamaz. Desenle yeşilin dengeli dağıldığı bitkiyi alın.
İlk haftalarda büyüme beklemeyin. Serada su üstünde yetişmiş bitki bir iki eski yaprağını bırakabilir. Akvaryumda çıkan ilk yeni yaprağın rengi ve deseni, bitkinin o yerde nasıl görüneceğini gösterir.
Benzer Bitkiler ve Karıştırılma Riski
Golden’ın açık renkli yaprakları, besin eksikliğinden solmuş bir nanayla karışabilir. Golden’da genç yaprak sert, parlak ve limon sarısıdır ve yaşlandıkça yeşile döner. Besinsiz nanada ise yeni yaprak soluk ve cılız çıkar.
Micro adıyla satılan bitkiler ‘Petite’, ‘Bonsai’ ve ‘Pangolino’ ile karışır. Yuvarlak yapraklı küçük formlar ise ‘Mini Coin’ adını taşır. Etiketten çok yetişkin yaprağın boyu ve biçimi belirleyicidir. Desenli rizomlu bitkiler arasında bazı Bucephalandra türleri de benekli ya da parlak yapraklıdır. Onların yaprakları daha dar, kenarları çoğu zaman dalgalıdır ve hepsi Borneo kökenlidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Anubias Pinto neden yeşil yaprak veriyor?
Anubias Pinto ışığı az geldiğinde yeşil kısmı büyütür ve yeni yaprakları düz yeşil çıkarabilir. Bitkiyi orta ışık alan, ama lambanın tam altında olmayan bir yere taşıyın. Rizomun bir dalı sürekli yeşil yaprak veriyorsa o dalı kesin.
Anubias Nana Golden neden yeşile dönüyor?
Anubias Nana Golden’ın genç yaprakları limon sarısı çıkar ve yaşlandıkça açık yeşile döner. Bu olağandır ve besin eksikliği anlamına gelmez. Tepedeki yeni yaprakların sarı çıkması, bitkinin sağlıklı olduğunu gösterir.
Renkli anubias çeşitleri CO2 ister mi?
Golden, Pinto, Stardust, Micro ve Kirin karbondioksit sistemi istemez. Standart lamba altında, haftada bir yarım doz sıvı gübre verilen bir akvaryumda sağlıklı büyürler.
Anubias Stardust ile Pinto arasındaki fark nedir?
Anubias Stardust’ın koyu yeşil yaprakları ince açık renkli noktalarla serpiştirilmiştir ve yaprağın büyük kısmı yeşil kalır. Pinto’da ise geniş beyaz lekeler bulunur. Bu yüzden Stardust az ışıkta daha rahat yaşar, Pinto ise ışığı dengeli ister.
Anubias Micro ile Petite aynı bitki mi?
Micro adının kesin bir tanımı yoktur ve bu adla satılan bitkilerin bir bölümü Petite ya da Bonsai formudur. İkisi de 3–6 cm boyda kalan küçük nana formlarıdır ve bakımları aynıdır. Etiket yerine yetişkin yaprağın boyuna bakın.
Anubias çeşitleri kuma dikilir mi?
Anubias çeşitlerinin rizomu kuma gömülmez, gömülen rizom çürür. Bitkiyi bir taşa ya da köke bağlayın. Tabanda durması istenen küçük formu önce küçük bir taşa bağlayıp taşı kuma oturtun.
Kaynakça
- Crusio, W. (1979). A revision of Anubias Schott (Araceae) (Primitiae Africanae XII). Mededelingen Landbouwhogeschool Wageningen, 79(14), 1–48.
- Rittirat, S., Klaocheed, S. & Thammasiri, K. (2022). Thidiazuron induces high-frequency plant regeneration from shoot tip explants of an ornamental aquatic plant, Anubias barteri var. nana. Acta Horticulturae, 1339, 273–280.
- Kanchanapoom, K., Chunui, P. & Kanchanapoom, K. (2012). Micropropagation of Anubias barteri var. nana from shoot tip culture and the analysis of ploidy stability. Notulae Botanicae Horti Agrobotanici Cluj-Napoca, 40(2), 148–151.
- Ghogue, J.-P. (2020). Anubias barteri. The IUCN Red List of Threatened Species 2020: e.T185219A140382044.
- POWO (2026). Anubias barteri var. nana (Engl.) Crusio. Plants of the World Online, Royal Botanic Gardens, Kew. powo.science.kew.org.
- GBIF Secretariat (2026). Anubias barteri Schott. GBIF Backbone Taxonomy. www.gbif.org.
- Flowgrow (2026). Anubias barteri var. nana ‘Golden Heart’. Aquatic Plant Database. www.flowgrow.de.
- Tropica Aquarium Plants (2026). Anubias barteri var. nana ‘Pinto’, ‘Kirin’ ve ‘Petite’, bitki veri sayfaları. tropica.com.
- Dennerle Plants (2026). Anubias barteri var. nana ‘Stardust’, bitki veri sayfası. dennerleplants.com.
💬 Yorum Yaz